Ticaret Bakanı Ömer Bolat: "Hal yasasıyla ilgili kanun taslağımız Meclisteki grubumuza sunulmuştur

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, geçen yıl 22 bin 686 mal ihracatçıya toplam 23,5 milyar liralık destek sağlandığını belirterek, "2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynak 65 milyar lira olacaktır" dedi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu, Ticaret Bakanlığı, Helal Akreditasyon Kurumu ve Rekabet Kurumu’nun 2027 yılı bütçeleri ile 2025 yılı kesin hesapları ve Sayıştay raporlarını görüşmek üzere toplandı. AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş Başkanlığında toplanan komisyonda kurumların bütçe teklifleri ve mali hesaplarına ilişkin değerlendirmeler ele alındı.

"Yerli üreticimizi haksız ithalata karşı korumak var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz"

Komisyon kapsamında bir sunum gerçekleştiren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Ticaret Bakanlığı olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu Türkiye Yüzyılı’nı ticaretin yüzyılı yapmak vizyonu doğrultusunda çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüklerini dile getirdi. Bolat, "Yerli üreticimizi haksız ithalata karşı korumak, ihracatımızı mal ve hizmetler bazında sürekli artırmak, gümrüklerimizin etkinliğini artırmak, iç ticaretimizin istikrarlı ve adil rekabet şartlarında işlemesini sağlamak, esnaf ve KOBİ’lerimizi güçlendirmek ve tüketicilerimizi korumak için var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz" açıklamasında bulundu.

Bolat, ekim ayında aylık mal ihracatının yüzde 8,1 artışla 25,9 milyar dolara yükseldiğini, son 12 aylık yıllıklandırılmış ihracatın ise yüzde 5,4 artışla 285,6 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdığını bildirdi. 2026 yılı OVP hedefinin eylül ayında aşıldığını hatırlatan Bolat, yılın ilk 10 ayında mal ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,5 artarak net 12,4 milyar dolar yükseldiğini kaydetti.

"Nisan ayından bu yana her ay aylık ihracat rekoru kırmaktayız"

İhracatta elde edilen başarılara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakan Bolat, "Özellikle nisan ayından bu yana her ay aylık ihracat rekoru kırmaktayız. Faaliyet bazlı il istatistiklerine göre 2026 yılının ilk 10 ayında 53 ilimiz ihracatını artırırken, 30 ilimizde 1 milyar doların üzerinde ihracat yapılmış oldu.

2002 yılında dünya ihracatındaki yüzde 0,55 olan payımız, 2025 sonu itibarıyla yüzde 1,04 olarak gerçekleşmiştir. Bu başarılar; Hürmüz Boğazı’ndaki blokaj, Karadeniz’deki gemilerin bombalanması, Avrupa Birliği pazarlarındaki durgunluk ve kuzeyimizde, güneyimizde, doğumuzdaki sıcak savaşlar, Ukrayna-Rusya Savaşı ve Orta Doğu’daki İsrail soykırımlarının doğurduğu gerilimlere rağmen elde edilmiştir" ifadelerine yer verdi.

"2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynak 65 milyar lira olacaktır"

Bolat, ihracat pazarlarının genişletilmesi, mevcut pazarlardaki payın artırılması ve yüksek teknolojili, katma değerli ürünlerin ihracattaki ağırlığının yükseltilmesi amacıyla firmaların uluslararası rekabet gücü, ihracat kapasiteleri ile yurt dışı tanıtım, pazarlama ve markalaşma faaliyetlerinin desteklendiğini bildirdi.

Geçen yıl 22 bin 686 mal ihracatçıya toplam 23,5 milyar liralık destek sağlandığının altını çizen Bolat, "2026 yılında ayrılan kaynak 32,8 milyar liraya yükseldi. Halihazırda 15 bin 914 firmamıza 21,2 milyar lira tutarında destek sağlamış bulunuyoruz.

Hizmetler ihracatında da ihracatçılarımıza bu yıl 12,5 milyar liraya yakın bir destek sunmuş durumdayız. 2025 yılında 2 bin 435 hizmet ihracatçımız 7,4 milyar lira destek alırken 2026 yılında bu tutar 12 milyar liraya yükseldi.

Halihazırda da 2 bin 104 firmamız 11 milyar liralık desteği almış durumdadır. Bu yıl inşallah sizlerin de destek ve onayları olduğu takdirde 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynak 65 milyar lira olacaktır" bilgisini paylaştı.

"Savaşın enerji ve emtia fiyatları üzerindeki ağır baskılarına rağmen ithalat artışımız sınırlı kaldı"

Küresel ölçekte yaşanan savaşların enerji ve emtia fiyatları üzerindeki etkilerine rağmen Türkiye’nin mal ithalatındaki artışın sınırlı kaldığını belirten Bolat, "Mal ithalatımız 2025 yılında yüzde 6,2 artarak 365,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmişti. Savaşın enerji ve emtia fiyatları üzerindeki ağır baskılarına rağmen bu yıl ithalat artışımız sınırlı kalmıştır.

Yüzde 5,4 artışla ekim itibarıyla yıllıklandırılmış 380,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Burada özellikle enerji ithalatımızda net 10 milyar dolarlık bir artış, 10 ayda maalesef dünya piyasalarındaki aşırı fiyat artışları nedeniyle olmuştur. Buna rağmen ithalat artışı, ihracat artışının gerisinde kalmıştır" şeklinde konuştu.

Bolat, tüketim malı ithalatının yüzde 4,5 gerileyerek 2,7 milyar dolarlık tasarruf sağladığını, son bir yılda ithalattaki 19,6 milyar dolarlık artışın 10 milyar dolarının enerjiden, benzer tutardaki kısmının ise elektrikli makine ve ürünlerden kaynaklandığını bildirdi. Bolat, ihracatta sağlanan 15,6 milyar dolarlık artışla dış ticaret açığının kontrol altında tutulduğunu ifade etti.

Yeni pazarların kazanılması amacıyla ticaret diplomasisi ve serbest ticaret anlaşmalarına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydeden Bolat, Türkiye’nin 25 serbest ticaret ve 7 tercihli ticaret anlaşmasının bulunduğunu bildirdi.

"AB’nin yarı yarıya azalttığı çelik kotaları noktasında Türkiye olarak yüzde 70’ten fazla kota payımızı korumayı başardık"

Bolat, Avrupa Birliği ile 30 yıldır yürürlükte olan Gümrük Birliği’nin genişletilmesi ve karşılıklı yatırımların artırılması başta olmak üzere yeşil ve dijital dönüşüm, e-ticaret, çelik kotaları, enerji, ulaştırma ve savunma sanayisi alanlarında iş birliğine yönelik müzakerelerin sürdürüldüğünü bildirdi. Bolat, şu ifadelere yer verdi:

"Bu çerçevede Avrupa Birliği ile bu yıl içinde özellikle ticari ve ekonomik ilişkilerimizde somut kazanımlarımız oldu. Avrupa Birliği’nin yarı yarıya azalttığı çelik kotaları noktasında Türkiye olarak yüzde 70’ten fazla kota payımızı korumayı başardık ve fiiliyatta da geçen yılki rakamlara yakın bir ihracatımız çelik üreticilerimiz tarafından yapılmaktadır.

Kendileri de bizlere müzakerelerdeki bu kazanımlar dolayısıyla teşekkür ettiklerini her defasında söylemektedirler. Bunun yanında makine emniyeti mevzuatını çıkaran AB ile bu konuda da uyum sağlanmıştır. Beyan metnini imzaladık.

1 Ocak’tan itibaren de makine ürünlerimiz AB’nin makine emniyeti mevzuatına uygun olarak devam edecektir. Yine 1 Temmuz’da AB’nin başlattığı, e-ticaret gönderilerine uyguladığı parsel başına 3 euro gümrük vergisi uygulamasında Türkiye’den gönderilen ürünler için muafiyet kapsamına aldırmayı başardık.

Diğer taraftan Avrupa-Akdeniz Havzası’ndaki STA’ları Gümrük Birliği’mize uyarlama konusundaki Avrupa-Akdeniz Menşe Bölgesel Konvansiyonu noktasında da bütün Akdeniz ülkeleriyle anlaşmalar, protokoller imzaladık. Tunus’un da teati yapmasıyla hepsi tamamlanmış olacaktır."

Bolat, Avrupa Birliği dışındaki pazarların yanı sıra Ukrayna ve Rusya gibi ülkelerle ticari temasların sürdüğünü belirterek, AB’nin artan korumacılık ve küresel ticaret savaşlarına karşı hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası taslağına ilişkin hükümet, Ticaret Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı düzeyinde çalışmaların yoğun şekilde devam ettiğini ifade etti.

Yerli otomobil TOGG’u korumak amacıyla alınan tedbirlerin Çin tarafından Dünya Ticaret Örgütü’ne taşındığını aktaran Bolat, iki yıl süren incelemelerin ardından verilen kararda içten yanmalı motorlar, hibrit araçlar ve Gümrük Birliği kapsamındaki düzenlemelerde Türkiye’nin haklı bulunduğunu bildirdi. Çin’in kararı temyize taşımak yerine müzakere talebinde bulunduğunu aktaran Bolat, iki ülke arasında uzlaşma arayışının sürdüğünü ifade etti.

"Türkiye ile İsrail arasındaki ticaretin durdurulması kapsamında kurallara aykırı tespitlerin olması halinde hukuki süreçler başlatılacaktır"

İsrail’le ticaretin 2 sene önce durdurulduğunu hatırlatan Bakan Bolat, "Bu karar bugüne kadar iki buçuk yıldır aynı hassasiyetle ve titizlikle devam etmektedir. Filistin hükümetinin acil ihtiyaç talepleri üzerine de talep ettiği ürünlerle alakalı olarak geliştirdiğimiz özel mekanizmayı, her ay her ürün başına Filistin ve Türk tarafının özel onay vermek suretiyle kontrollü bir şekilde uygulamaya devam ediyoruz.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızca yayımlanan bir talimatla da Türk bayraklı gemilerin İsrail limanlarına gitmeleri, İsrail bayraklı gemilerin de ülkemiz kıyı tesislerine girişleri yasaklanmıştır. Kurallara aykırı tespitlerin olması hâlinde Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde hukuki süreçler başlatılacaktır" değerlendirmesinde bulundu.

"Hal yasasıyla ilgili kanun taslağımız Meclisteki Grubumuza sunulmuştur"

Tüketicinin korunmasında da bu sene 22 mevzuat değişikliğini yürürlüğe koyulduğunu kaydeden Bolat, Hal Yasası’na ilişkin "Sebze meyve ticaretiyle ilgili olarak 2012 yılında çıkarılan Hal Kanunu’nun zaman zaman yapılmış değişikliklerinden sonra yine kapsamlı bir değişiklikle üretici birliklerinin, üretici kooperatiflerinin kurulmasını, hallerde ve pazarlarda daha fazla yer almasını ve kendilerinin hal kurmasında maddi destekle desteklenmesini öneren; vergi, rüsum gibi muafiyetlerden yararlanmalarını sağlayan kanun taslağımız da Meclisteki Grubumuza sunulmuştur" bilgilerini paylaştı.

"Gümrüklerde 2026’nın ilk 10 ayı itibarıyla da 54,5 ton uyuşturucu yakalanmıştır"

Bolat, gümrüklerin yenilenmeye devam ettiğini ifade ederek, "Gürbulak Kapısı yenilenmiştir. Hatay’da Yayladağı ve Cilvegözü kapılarındaki yenilemeler devam etmekte. Nusaybin için de Suriye tarafıyla görüşmeye devam ediyoruz.

Kapıkule’de de Bulgaristan tarafı kendi gümrük kapısını yenilemeye başladı. Biz de ilave tedbirler aldık. Gümrüklerde özellikle kaçakçılıkla ve haksız ticaretle mücadele noktasında gümrük muhafaza ve kaçakçılıkla mücadele birimlerimizin gayretleri sonucunda 2025 yılında, 45 milyarı uyuşturucu olmak üzere, toplam 98,7 milyarlık kaçak eşya ve uyuşturucu madde yakalamıştık.

2026’nın ilk 10 ayı itibarıyla da 54,5 ton uyuşturucu yakalanmıştır. Bunun bedeli 55,5 milyardır. 43,5 milyarı da kaçak ticari eşyadır. Geçen yılki rakam olan 98,7 milyarlık kaçak eşya yakaladık" dedi.

"2027 bütçesi toplam 104 milyar 287 milyon 271 bin lira"

Bakanlığının 2027 bütçesine ilişkin de konuşan Bolat, "Ticaret Bakanlığının sizlere takdim olunan amaç ve faaliyetleri doğrultusunda kullanılmak üzere 2027 yılı bütçemiz, 65 milyar lirası mal ve hizmet ihracatını desteklemekte kullanılmak üzere toplam 104 milyar 287 milyon 271 bin lira olarak sizlere arz edilmektedir. Ekonomik sınıflandırmaya göre 2027 yılı bütçe teklifimizin 30 milyar 393 milyon 103 bin lirası personel giderlerine, 3 milyar 345 milyon 560 bin lirası SGK devlet primi giderlerine, 3 milyar 82 milyon 506 bin lirası mal ve hizmet alım giderlerine, 1 milyar 790 milyon 465 bin lirası sermaye giderlerine, 52 milyon 500 bin lirası sermaye transferleri tertibine, 65 milyar 623 milyon 137 bin lirası da mal ve hizmet ihracatını desteklemede kullanılacak cari transferlere tahsis edilmiştir" şeklinde konuştu.

Komisyon, Bakan Bolat’ın konuşmasının ardından Komisyon üyesi milletvekillerinin konuşmasıyla devam etti.