TMO Genel Müdürü Güldal Açıkladı TMO Aldığı Fındığı En Az 1 Yıl Satmayacak

TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, Tarım Orman Ekranı’nda yayınlanan “Tarım Orman Gündemi” programına konuk oldu. Güldal, TMO'nun farklı ürünlerde piyasaya müdahale kararının nasıl alındığını anlatırken, kurumun görev alanındaki ürünlere ve özellikle fındık ile kuru üzüme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
TMO FARKLI ÜRÜNLERDE DE ÜRETİCİNİN YANINDAGüldal, Toprak Mahsulleri Ofisi'nin yalnızca hububat ve bakliyat alanında değil, farklı ürünlerde de görev üstlendiğini belirterek, fındık ve kuru üzüm alımlarına ilişkin süreci şöyle anlattı:“Tabii ki fındık, üzüm hep beraber anlatalım isterseniz. Üzüm de çok önemli. ZBizim baştaki hububat, bakliyat, bizim 14-15 kalemlik bir ürün kurumumuz var biliyorsunuz. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin görev alanında bulunan ama her yıl Sayın Cumhurbaşkanımızın görevlendirmesiyle de biz fındıkla, ihtiyaç varsa kuru üzümle görevlendiriliyoruz. Bazen başka ürünler de devreye giriyor birer yıllık olarak ama fındık tabii her yıl üst üste ihtiyaç olduğundan dolayı görev veriliyor bize.”
2026'DA FINDIK REKOLTESİ ÖNCEKİ YILA GÖRE CİDDİ ORANDA ARTTI2026 yılı fındık sezonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Güldal, bir önceki yıl yaşanan zirai donun ardından bu yıl üretimde ciddi artış yaşandığını söyledi: “Tabii 2026 yılında da fındık rekoltesi bir önceki yıla göre çok ciddi manada arttı. Geçen sene zirai dondan dolayı büyük bir kayıp söz konusu oldu. Bu sene de bereketli bir sezon oldu. Bu tamamen ürünün yüksek olması bizi sevindiriyor, üreticiyi sevindiriyor ama fiyatlar noktasında da endişelendiriyor elbette. Çünkü çok yüksek miktardaki bir rekolte ve üretim kısa sürede pazara arz edilmesi üreticilerin aleyhine fiyatların hızlı bir şekilde düşmesine sebep oluyor.”
“DEVLETİN BİR ELİNİN ORAYA MÜDAHALE ETMESİ GEREKİYOR”Yüksek rekoltenin üretici açısından olumlu olmakla birlikte, ürünün kısa sürede piyasaya arz edilmesinin fiyatlar üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çeken Güldal, bu noktada TMO'nun devreye girdiğini belirtti: “Bu anlamda kim devreye girecek? İşte bir kurumun veya bir devletin bir elinin oraya müdahale etmesi gerekiyor. Bu anlamda da TMO'ya görev veriliyor. 2026 yılında da bu görevlendirme yapıldı. Fındıkla ilgili kabuklu fındık alımları ile ilgili fiyatlandırmamızı yaptık. Sayın Bakanımız tarafından ilan edildi. Ve 24 Ağustos itibariyle de alımlara başladık. Şu anda süreç devam ediyor.”
FINDIKTA ÇÜRÜK SORUNU VE KAHVERENGİ KOKARCA ALARMIGüldal, TMO'nun fındık alımlarında bazı sorunlarla karşılaştığını, özellikle iklimsel gelişmelerin neden olduğu çürük problemi ile son yıllarda etkisini artıran kahverengi kokarcaya dikkat edilmesi gerektiğini söyledi: “Tabii fındıkta bazı problemler yaşıyoruz. Özellikle iklimsel gelişmelerden dolayı kaynaklanan bir çürük problemi söz konusu. Bir de kokarca dediğimiz, son yıllarda çok etkili kahverengi kokarca problemi etkili oldu. Burada şunu söylemekte yarar var. Ben il müdürlüklerimizi tebrik ediyorum, teşekkür ediyorum. Üreticilerimizin bu konuda hassas olanlarını tebrik ediyorum. Kahverengi kokarcayla mücadele eden bahçelerden biz onun zararını görmüyoruz. Çünkü biz alırken çok iyi analiz yapıyoruz. Metotlarımız bu noktada elverişli ve doğrudur.”
AYNI BÖLGEDEKİ İKİ BAHÇE ARASINDA BİLE BÜYÜK FARK OLABİLİYORKahverengi kokarca ile mücadele edilen bahçelerde ürün kalitesinin daha iyi olduğunu belirten Güldal, aynı bölgede yan yana bulunan bahçelerde bile önemli farklılıklar görülebildiğini ifade etti: “Üreticinin yan yana olan iki bahçeden bile, mesela biri kokarca ile mücadele etmiş, çürük oranı çok az veya yok denecek kadar sınırlar içerisinde. Birinde de yüksek miktarda geliyor. Biz maalesef birini alamıyoruz. Çünkü bunu söylemem lazım. Bu fındıktaki çürük oranı, miktarı yüksek olduğu takdirde sağlam stoklarda bozuyor. Ve biz Toprak Mahsulleri Ofisi olarak muhtemelen bu sene hiç fındık satmayacağız. Yani bu aldığımız fındığı bir yıl süreli muhtemelen satmayacağız. Uzun süre muhafaza edeceğiz. Dolayısıyla da hastalıklardan ayrı olması lazım.”
“ALDIĞIMIZ FINDIĞI BİR YIL SÜRELİ MUHTEMELEN SATMAYACAĞIZ”Güldal'ın açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri ise TMO'nun bu sezon satın aldığı fındığın stoklarda tutulacağına ilişkin sözleri oldu. Güldal, çürük probleminin sağlam ürünlere de sirayet etme riskine dikkat çekerek, TMO'nun aldığı fındığı uzun süre muhafaza edeceğini belirtti: “Bu çürük, mantari bir hastalık biliyorsunuz. Mantari bir etkisi var ve sirayet etme etkisi var. Sağlam stokları da bozma riski çok yüksektir. Dolayısıyla biz az önce hububatta söyledik ya, fındıkta da aynı şekil. Bize geçtikten sonra artık milletin malı oluyor bu. Gözümüz gibi korumamız gerekiyor. Değerini muhafaza etmemiz lazım. Randımanını düşürmememiz lazım, kalitesini düşürmememizi lazım. Ama çürük oranı yükseldiği zaman diğerlerini bozacak ve hemen hemen stokların tamamını bozma gibi bir risk söz konusu.”
TMO ÇÜRÜK ORANINDA YÜZDE 7 SINIRINI UYGULUYORFındık alımlarında uygulanan çürük oranına ilişkin de bilgi veren Güldal, geçmişte yüzde 3 olan sınırın zaman içerisinde yüzde 7'ye kadar çıkarıldığını, bu oranın üzerinde çürük bulunan ürünlerin alınmadığını söyledi: “Dolayısıyla bizim geçmişte yüzde üç olan çürük oranını yüzde beşe, sonradan da en fazla arttık, olabilecek miktara çıkarttık biz iki sene evvel, üç sene evvel. Yüzde yediye çıkarttık. Artık oradan sonra bir şey yapamıyoruz. Yüzde yedi oranından daha fazlası çürüğü almıyoruz. Burada üreticilerimiz bunun farkındalar.”
ÜRETİCİLERE KAHVERENGİ KOKARCA MÜCADELESİ UYARISIGüldal, fındık üreticilerinin kahverengi kokarcayla mücadelede il ve ilçe tarım müdürlüklerinin belirlediği takvime uyması gerektiğini vurguladı: “Burada en önemli konu kahverengi kokarcayla mücadeleyi sağlıklı yapmaları gerekiyor. İl müdürlüğünün ve ilçe müdürlüğünün vermiş olduğu takvime ilaçlama yöntemini uygulamaları gerekiyor. Bunu yapanların ürünü hem daha kaliteli oluyor hem de bize alımla ilgili bir problem teşkil etmiyor.”
TMO'NUN FINDIK ALIMI 75-77 BİN TONU BULDUTMO'nun 2026 yılı fındık alımlarının devam ettiğini belirten Güldal, şu ana kadar yaklaşık 75-77 bin ton fındık alındığını, alımların ilerleyen süreçte bunun yaklaşık iki katına çıkmasını beklediklerini ifade etti: “Fındık alımları devam ediyor. Şu anda 75-77 bin ton civarında bir miktar aldık. Sanıyorum bunun iki katına en azı geçecek daha. Hızlı bir şekilde devam ediyor. 100 bin tona yakın randevu var geride. Bu anlamda 71 ekiple şu anda alım yapıyoruz. Hızlı alıyoruz. Günlük 3 bin ton, 5 bin ton arası fındık alıyoruz. Dediğim gibi parasını 21 günde ödüyoruz.”
“DEVLETİN FİZİKİ VE FİNANSAL YÜKÜ ÜSTLENMESİ LAZIM”TMO'nun üreticiden ürün almasının ardından hem depolama hem de finansman açısından önemli bir yük üstlendiğini belirten Güldal, bu konuda çalışmaların sürdüğünü ifade etti: “Ama tabii bunun bir aldıktan sonra fiziki depolama, fiziki yükünü bir de finansal yükünü devletin üstlenmesi lazım. Bununla ilgili çalışmalarımızı da sürdürüyoruz. Ama üreticiyi hiçbir şekilde mağdur etmeyip ücretini, bedelini ödeyeceğiz inşallah.”
TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, programın sonunda ise kurumun üreticinin yanında olmaya devam edeceğini vurguladı.