Türeli’den elektrik düzenlemesine tepki: "Örtülü zam" Meclis gündeminde

CHP Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, konut abonelerine yönelik Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) uygulamasında yıllık elektrik tüketim sınırının 2027 itibarıyla 4 bin kWh'den 3 bin kWh'ye düşürülmesine tepki gösterdi. Türeli, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'a cevaplamak üzerine 7 soru yöneltti.

CHP Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, konut abonelerine yönelik Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) uygulamasında yıllık elektrik tüketim sınırının 2027 itibarıyla 4 bin kWh'den 3 bin kWh'ye düşürülmesine tepki gösterdi. Düzenlemenin teknik bir değişiklik gibi sunulduğunu ancak daha fazla hanenin yüksek elektrik faturasıyla karşı karşıya kalacağını belirten Türeli, uygulamayı “örtülü zam” olarak nitelendirdi.

Yeni düzenlemeyle yıllık 3 bin kWh olarak belirlenen tüketim sınırı, aylık ortalama 250 kWh'ye karşılık geliyor. Elektrik Mühendisleri Odası'nın (EMO) hesaplamalarına göre dört kişilik bir ailenin asgari yaşam standardı için aylık 230 kWh, yıllık ise 2 bin 760 kWh elektrik tüketmesi gerekiyor.

Ancak söz konusu hesaplamaya yalnızca aydınlatma, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi ile televizyon gibi temel ihtiyaçlar dahil ediliyor. Isınma, soğutma ve sıcak su tüketimi ise bu miktara dahil değil.

"Olağan aile yaşamı hedef alınıyor" Türeli, yeni tüketim sınırının yüksek elektrik tüketen konutların yanı sıra günlük yaşamın temel ihtiyaçlarını karşılayan aileleri de etkileyebileceğine dikkat çekti. Yaz aylarında klima, kış aylarında elektrikli ısıtıcı veya termosifon kullanan hanelerin sınırı kolaylıkla aşabileceğini belirten Türeli, özellikle doğalgaz altyapısının bulunmadığı bölgelerde yaşayanların, kalabalık ailelerin ve evinde tıbbi cihaz kullanan vatandaşların daha ağır bir mali yükle karşılaşabileceğini savundu.

Düzenlemenin “elektrikli araç şarj eden villaları” hedeflediği yönündeki açıklamaların gerçeği yansıtmadığını ileri süren Türeli, 3 bin kWh'lik sınırın olağan hane tüketimini de kapsayabilecek düzeyde olduğunu ifade etti.

"Elektrik tarifesi adım adım piyasa fiyatlarına bırakılıyor" SKTT uygulamasının geçmişteki değişimine de dikkat çeken Türeli, 2018 yılında yıllık 50 milyon kWh üzerindeki büyük sanayi tesislerini kapsayan tarifenin, sonraki yıllarda tüketim sınırının düşürülmesiyle konut abonelerine kadar genişletildiğini belirtti.

Bu sürecin ulusal elektrik tarifesinin kademeli olarak daraltılması ve konut elektriğinin piyasa fiyatlarına bırakılması anlamına geldiğini savunan Türeli, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) kamu yararını gözetme ve fiyat istikrarını sağlama sorumluluğuna dikkat çekti. EMO'nun önceki düzenlemelere karşı açtığı davalar devam ederken tüketim sınırının yeniden düşürülmesini de eleştiren Türeli, bu durumun yargı denetimini fiilen etkisiz hale getirdiğini öne sürdü.

Elektrik faturalarında öngörülemez artış uyarısı SKTT kapsamına alınacak abonelerin faturalarının Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) gibi piyasa koşullarına bağlı bedeller üzerinden hesaplanacağını belirten Türeli, döviz kuru ve spot elektrik piyasasındaki değişimlerin hane faturalarına yansıyabileceğini ifade etti.

Tüketim miktarı değişmese dahi elektrik faturalarının öngörülemez şekilde artabileceğini savunan Türeli, konut aboneleri açısından tedarikçi seçme özgürlüğünün de uygulamada sınırlı kaldığını belirtti. Ayrıca 2027 yılında uygulanacak tarifenin 2026 yılı tüketim verileri üzerinden belirlenmesinin hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkeleri açısından sorun oluşturduğunu dile getirdi.

Hanelerin artan elektrik faturaları ve ödeme güçlüğüyle karşı karşıya olduğu bir dönemde düzenlemenin gerekçesinin, ekonomik etkilerinin ve vatandaşlara getireceği maliyetin açıkça ortaya konulması gerektiğini vurgulayan Türeli, kararın geri çekilmesini ve konutlarda temel ihtiyaçları karşılayan elektrik tüketiminin piyasa fiyatlarındaki dalgalanmalardan korunmasını istedi.

1- 1 Ocak 2027 itibarıyla 3.000 kWh sınırı nedeniyle Son Kaynak Tedarik Tarifesi’ne geçecek mesken abonesi sayısı kaçtır? Bu abonelerin il bazında dağılımı nedir, İzmir’de kaç hane etkilenecektir?

2- EPDK, 3.000 kWh sınırını belirlerken hangi tüketim verisine ve etki analizine dayanmıştır? Dört kişilik bir ailenin asgari yıllık tüketiminin 2.760 kWh olduğu yönündeki hesaplamalar dikkate alınmış mıdır? Söz konusu analiz kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

3- SKTT’ye geçecek ortalama bir hanenin, ulusal tarifeye kıyasla yıllık ek fatura yükü ne kadar olacaktır? PTF ve döviz kurundaki olası artışlara göre bu yük için hangi senaryolar hesaplanmıştır?

4- Bu düzenleme sonucunda görevli tedarik şirketlerinin elde edeceği ek gelir ve kamunun tarife sübvansiyonundan sağlayacağı tasarruf yıllık ne kadardır? Bu tasarruf, bütçe yükünün örtülü bir zamla vatandaşa aktarılması anlamına gelmekte midir?

5- 2027 tarifesinin 2026 yılı tüketimine göre belirlenmesine karşın abonelere, sınırı aşmamaları için önceden bireysel bilgilendirme yapılmış mıdır? Yapılmadıysa, vatandaşın bilmediği bir kuralla geriye dönük olarak yükümlülük altına sokulması hangi gerekçeye dayanmaktadır?

6- Doğalgaz altyapısı bulunmayan ve ısınmayla soğutmayı elektrikle sağlayan bölgeler, kalabalık haneler, evde tıbbi cihaz kullananlar ve engelli bireylerin bulunduğu haneler için istisna ya da hane büyüklüğüne göre farklılaştırılmış bir sınır öngörülmüş müdür?

7- EMO’nun önceki sınır düşüşlerine karşı açtığı davalar sürerken sınırın her yıl yeniden indirilmesinin gerekçesi nedir? Bakanlığınız, kararın geri çekilmesi ve konut tüketiminin SKTT kapsamından çıkarılması yönünde bir girişimde bulunacak mıdır?