Ayçiçeğinde En Yüksek Verim 15 Nisan Ekiminden Alındı

Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fadul Önemli ve ekibinin teknik desteğiyle yürütülen'Farklı Toprak İşleme Yöntemleri ve Farklı Ekim Zamanlarının Ayçiçeğinin Verim ve Verim Unsurlarına Etkilerinin Belirlenmesi' konulu araştırmanın 2026 yılı sonuçları açıklandı.

İklim değişikliğine bağlı kuraklık, yüksek sıcaklık ve düzensiz yağışların ayçiçeği üretimindeki etkilerini azaltmaya yönelik gerçekleştirilen çalışma, Edirne merkeze bağlı Sarayakpınar köyünde yapıldı.

ÜÇ FARKLI TOPRAK İŞLEME YÖNTEMİ DENENDİ

Araştırmada sonbaharda pullukla derin işleme ve ekim öncesi kültivatör uygulaması, çizel ile derin toprak işleme ve kültivatör uygulaması ile toprağı işlemeden doğrudan anıza ekim olmak üzere üç farklı yöntem karşılaştırıldı.

Ayçiçeği ekimleri ise 15 Mart, 15 Nisan ve 15 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirildi. Denemelerde sulama yapılmazken, ayçiçekleri tamamen kuru tarım koşullarında yetiştirildi.

Araştırma alanındaki ürünler 15 Eylül 2026 tarihinde yaklaşık yüzde 5 tane nemine ulaştığında biçerdöverle hasat edildi.

EN YÜKSEK VERİM 306,42 KİLOGRAM

Araştırmada en yüksek tane verimi, çizel ve kültivatörle hazırlanan toprağa 15 Nisan'da yapılan ekimde dekarda 306,42 kilogram olarak ölçüldü.

En düşük verim ise pulluk ve kültivatörle hazırlanan toprağa 15 Mayıs'ta yapılan ekimde dekarda 147 kilogram olarak kaydedildi.

Sonuçlara göre 15 Nisan ekimleri, mart ayındaki ekimlere göre yüzde 12, mayıs ayındaki ekimlere göre ise yüzde 30,71 daha yüksek verim sağladı.

Araştırmada en yüksek yağ oranı da yüzde 48,58 ile 15 Nisan'da doğrudan anıza yapılan ekimden elde edildi. En düşük yağ oranı ise yüzde 43,27 ile çizel ve kültivatör uygulamasında mayıs ayında yapılan ekimlerde belirlendi.

GEÇ EKİM VERİMİ DÜŞÜRDÜ

Çalışmada mart ayında görülen düşük sıcaklıklar ve yüksek yağışların ilk dönem bitki ve kök gelişimini olumsuz etkilediği tespit edildi.

Mayıs ayında yapılan geç ekimlerde ise tane dolum döneminin temmuz sonu ve ağustostaki kurak döneme denk gelmesinin verim ve yağ oranını önemli ölçüde azalttığı belirtildi.

Araştırmanın sonuçlarına göre, özellikle benzer iklim koşullarındaki alanlarda mayıs ayı ayçiçeği ekiminin tercih edilmemesi gerektiği değerlendirildi.

ÇİZEL VE KÜLTİVATÖR YAĞIŞLI YILDA ÖNE ÇIKTI

Toprak hazırlığında en yüksek tane verimi çizel ve kültivatör uygulamasından alındı. Bu yöntemin, aşırı yağışların görüldüğü dönemlerde toprağın drenajını artırarak kök gelişimine katkı sağladığı değerlendirildi.

Ancak aynı yöntemin kurak yıllarda ve geç ekimlerde topraktaki nem kaybını artırabileceğine dikkat çekildi.

Pulluk ve kültivatör uygulamasında ise özellikle kurak koşullarda verimin düştüğü, toprağın ters çevrilmesi nedeniyle nem kaybının arttığı ifade edildi.

Doğrudan anıza ekimin ise kurak yıllarda toprak nemini koruma bakımından avantaj sağladığı, ancak bu sistemin toprak yapısına olumlu etkilerinin uzun yıllar süren uygulamalar sonucunda daha belirgin hale gelebileceği bildirildi.

'EKİM EN GEÇ NİSANDA TAMAMLANMALI'

2025 ve 2026 yılı araştırma sonuçlarının birlikte değerlendirilmesiyle, organik maddesi düşük, sığ ve kıraç topraklarda ayçiçeğinin daha erken ekilmesi, verimli topraklarda ise ekimin nisan ayı içinde tamamlanması önerildi.

Çalışmada ayrıca, doğrudan anıza ekimin düşük toprak işleme maliyeti ve uzun vadede toprağın su tutma kapasitesi ile organik yapısına sağlayabileceği katkılar bakımından önemli bir alternatif olduğu belirtildi.

Araştırmanın tek lokasyonda ve bir yetiştirme döneminde elde edilen sonuçları kapsadığına dikkat çekilirken, iklim ve toprak şartlarına göre sonuçların değişebileceği, çalışmanın uzun yıllar sürdürülmesinin planlandığı kaydedildi.