“Hesabınız kapatılacak” mesajına dikkat! Sosyal medyada yaş doğrulama dönemi

Türkiye’de sosyal medya kullanımında yeni bir dönem başladı. 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yaş doğrulama düzenlemesiyle sosyal ağ sağlayıcılarına kullanıcıların yaşını kontrol etme, 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunmama ve 15–18 yaş grubuna özel güvenlik tedbirleri uygulama yükümlülüğü getirildi.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, e-Devlet üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirtecini sistemin merkezine yerleştirdi. Yeni açılacak hesaplarda yaş doğrulaması zorunlu hâle gelirken daha önce açılmış hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanındı.

Peki, bu uygulama yalnızca çocukları mı kapsıyor? Yetişkinler de e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmak zorunda mı? Kullanıcıların kimlik bilgileri sosyal medya şirketlerine aktarılacak mı? Çocuklarının hesaplarını kapatmak isteyen aileler hangi yollara başvurabilecek?

Avukat Selman Yaray, Yeni Ankara’nın sorularını yanıtlayarak düzenlemenin hukuki boyutunu, kişisel verilerin korunmasını ve vatandaşların karşılaşabileceği dolandırıcılık tehlikelerini değerlendirdi. SOSYAL MEDYADA YAŞ DOĞRULAMA YETİŞKİNLERİ DE KAPSIYOR MU?Yeni düzenlemenin en çok merak edilen konularından biri, 18 yaşını doldurmuş kullanıcıların da doğrulama işlemine tabi olup olmayacağı.

Yönetmelikteki yaş doğrulama sistemi, yalnızca çocuk hesaplarına yönelik bir kontrol mekanizması olarak düzenlenmedi. Sosyal ağ sağlayıcıları, hesap oluşturulurken kullanıcının yaş eşiğini doğrulamakla yükümlü. Dolayısıyla yetişkinler de yeni hesap açarken yaş doğrulama sürecine dâhil olacak.

Mevcut hesaplar için de 31 Mart 2027’ye kadar doğrulama yapılması gerekiyor. Yaray, yetişkinlerin temel hak ve özgürlüklerine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:“18 yaşını doldurmuş bireylerin sosyal medya kullanmasına yönelik bir yasak söz konusu olamaz.

Anayasa’nın 20. maddesi özel hayatın gizliliğini, 26. maddesi ise ifade özgürlüğünü güvence altına alır.”E-DEVLET YAŞ DOĞRULAMA BELİRTECİNDE HANGİ BİLGİLER YER ALACAK?Vatandaşların en fazla endişe duyduğu konulardan biri de T.C. kimlik numarası, doğum tarihi ve diğer kişisel bilgilerin sosyal medya şirketlerinin eline geçmesi. Yönetmeliğin 7. maddesi bu konuda açık bir çerçeve çiziyor. e-Devlet üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteci, kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını, doldurmuşsa 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını gösterecek.

Belirteçte bu yaş eşiklerinin dışında başka kişisel bilgiler bulunmayacak. Platformlar da bu belirteci yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabilecek. Yaray, kişisel verilerin korunması bakımından KVKK’nın 4. maddesindeki veri minimizasyonu ilkesine dikkat çekti.“Bir sistemin çalışması için ihtiyaç duyulmayan kişisel verilerin toplanması hukuken sorun oluşturur.

Burada önemli olan, kullanıcının kimliğinin bütün ayrıntılarıyla platforma aktarılması değil, gerekli yaş şartını karşılayıp karşılamadığının doğrulanmasıdır.”Yaray, teknik mimarinin sıfır bilgi ispatı (Zero-Knowledge Proof) veya benzeri kriptografik yöntemlere dayanabileceğini de belirtti. Ancak yönetmelik, kullanılan teknik yöntemi açıkça sıfır bilgi ispatı olarak tanımlamıyor.

Kesin olan, belirtecin yalnızca yaş eşiklerine ilişkin bilgi içermesi.15–18 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARIN HESAPLARINDA NELER DEĞİŞECEK?Düzenlemenin önemli ayaklarından birini de 15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar oluşturuyor. Yönetmeliğe göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak.

15–18 yaş grubundakiler ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamında sosyal medya kullanabilecek. Yaray, çocukların dijital ortamdaki güvenliğinin yalnızca hesapların açık veya kapalı olmasıyla değerlendirilemeyeceğini belirterek ebeveyn kontrolü ve kişisel verilerin korunmasının önemine işaret etti.

Yönetmelikte bu yaş grubu için öngörülen başlıca tedbirler şöyle: Hesaplar varsayılan olarak gizli olacak. Kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek. Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek.

Canlı yayın açılması engellenecek. Ekran görüntüsü alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak. Çocukların kişisel verilerinin profilleme amacıyla kullanılmasına sınırlama getirilecek. Dolayısıyla 15 yaşını dolduran çocukların hesapları topluca kapatılmayacak.

Bunun yerine hesaplar, yaşlarına uygun güvenlik ve gizlilik kurallarına tabi tutulacak. 15 yaşını doldurmayanların ise yeni hesap açma talepleri reddedilecek. SAHTE E-DEVLET MESAJLARIYLA HESAPLAR ELE GEÇİRİLEBİLİR Mİ?Yeni düzenlemenin dolandırıcılar tarafından kullanılabilecek olması da vatandaşlar açısından ayrı bir risk oluşturuyor.

Özellikle “Sosyal medya hesabınız kapatılacak”, “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” veya “Doğrulama yapmazsanız hesabınız silinecek” şeklindeki mesajlar, kullanıcıları sahte internet sitelerine yönlendirebilir. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de 23 Ekim’de yayımladığı uyarıda, yeni düzenlemeyi fırsata çevirmeye çalışan kişilerin sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantılarıyla kişisel ve finansal bilgileri ele geçirmeye çalışabileceğini bildirdi.

Yaray, vatandaşların bu tür mesajlara karşı dikkatli olması gerektiğini belirterek hukuki açıdan önemli bir noktaya dikkat çekti:“Vatandaşlarımız, kendilerine gönderilen her bağlantıyı resmî bir işlem olarak değerlendirmemeli. Kamu kurumlarının adının veya logosunun kullanılması, bir mesajın gerçekten o kurum tarafından gönderildiğini göstermez.”Yaray’a göre kullanıcıların işlem yapmadan önce internet adresini kontrol etmesi, e-Devlet şifresini ve doğrulama kodlarını kimseyle paylaşmaması gerekiyor.

Yaş doğrulama işlemleri için yalnızca turkiye.gov.tr adresi veya resmî e-Devlet mobil uygulaması kullanılmalı. YAŞ DOĞRULAMA BELİRTECİ ELE GEÇİRİLİRSE NE YAPILMALI?Yaş doğrulama belirtecinin kötüye kullanılması veya başka kişilerin eline geçmesi durumunda kullanıcıların başvurabileceği hukuki yollar bulunuyor.

Yaray, kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi, kullanılması veya paylaşılması hâlinde Türk Ceza Kanunu’nun 135 ve 136. maddelerinin gündeme gelebileceğini belirtti. Özellikle kişisel verilerin hukuka aykırı olarak başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi, TCK’nın 136. maddesi kapsamında suç oluşturabiliyor.

Böyle bir olayla karşılaşan kullanıcıların öncelikle ilgili platforma başvurması, şüpheli oturumları kapatması ve olayın niteliğine göre Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunması gerekiyor. Yaray, kişisel verilerin güvenliğinin sağlanamaması nedeniyle zarar oluşması hâlinde sorumluluğu bulunan taraflara karşı Türk Borçlar Kanunu’nun 49 ve 58. maddeleri kapsamında maddi ve manevi tazminat taleplerinin de gündeme gelebileceğini ifade etti.

ÇOCUĞUNUN SOSYAL MEDYA HESABINI KAPATMAK İSTEYEN AİLELER NE YAPMALI?Düzenlemeyle birlikte ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya hesapları üzerindeki kontrolü de önem kazandı. Avukat Selman Yaray, Türk Medeni Kanunu’nun 335 ve 342. maddeleri kapsamında velilerin çocuklarının haklarını koruma ve onları temsil etme yetkisine sahip olduğunu hatırlattı.

Ailelerin çocuklarının hesaplarının kapatılmasını istemeleri hâlinde ilgili sosyal medya platformlarının gizlilik ve çocuk güvenliği birimlerine başvurabileceğini belirten Yaray, başvurunun velayet durumunu gösteren belgelerle desteklenmesinin önem taşıdığını söyledi. Platformun haklı bir başvuruyu karşılamaması hâlinde ilgili idari ve hukuki başvuru yolları değerlendirilebilir.

Ancak ebeveyn denetiminin de sınırları bulunuyor. Yaray, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 16. maddesi ve Anayasa’nın 20. maddesinin çocukların özel hayatını da koruduğunu belirtti.“Velayet hakkı, çocuğun bütün özel hayatının sınırsız biçimde denetlenebileceği anlamına gelmez.

Ebeveynlerin amacı çocuklarını dijital risklerden korumak olmalı. Bu denetim yapılırken çocuğun haberleşme gizliliği ve kişilik hakları da gözetilmeli.”SAHTE YAŞ DOĞRULAMA LİNKİNE TIKLAYANLAR HEMEN NE YAPMALI?Yaş doğrulama bahanesiyle e-Devlet şifresini, banka bilgilerini veya SMS doğrulama kodunu paylaşan kişilerin zaman kaybetmeden harekete geçmesi gerekiyor.

Yaray, böyle bir durumda izlenmesi gereken adımları şöyle sıraladı:e-Devlet şifresini değiştirin: Hesaba yetkisiz erişim ihtimaline karşı şifreyi yenileyin ve güvenlik ayarlarını kontrol edin. Bankanızla hemen iletişime geçin: Kart veya hesap bilgileri paylaşıldıysa bankanın resmî çağrı merkezini arayarak kartların ve gerekli hesap işlemlerinin güvenliğini sağlayın.

Delilleri saklayın: Gelen SMS’leri, internet adreslerini, ekran görüntülerini, banka hareketlerini ve yazışmaları silmeyin. Suç duyurusunda bulunun: Olayın niteliğine göre Cumhuriyet Başsavcılığına başvurun. İlgili kurumlara bildirin: Hesap güvenliği ve kişisel verilerin ihlali bakımından ilgili platforma ve gerekli durumlarda yetkili kurumlara bildirim yapın.

Yaray, sahte bağlantılar üzerinden gerçekleştirilen eylemlerin niteliğine göre TCK’nın 158. maddesindeki nitelikli dolandırıcılık, 243. maddesindeki bilişim sistemine girme ve 136. maddesindeki kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi suçlarının gündeme gelebileceğini belirtti. Ancak hangi suçun oluştuğuna olayın özellikleri, elde edilen deliller ve soruşturma sonucuna göre karar verilecek.

VATANDAŞLARIN YAPMAMASI GEREKEN 3 ŞEYAvukat Selman Yaray, yeni düzenlemeyi fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı vatandaşların özellikle üç konuda dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Resmî olmayan kaynaklardan gelen yaş doğrulama bağlantılarına tıklamayın.e-Devlet şifrenizi, SMS doğrulama kodunuzu, T.C. kimlik numaranızı ve banka bilgilerinizi üçüncü kişilerle paylaşmayın.

Hesabınızın kapatılacağı yönündeki tehditler karşısında panikle işlem yapmayın. Yaray’ın değerlendirmesine göre sosyal medya yaş doğrulama sürecinde kişisel verilerin korunması kadar kullanıcıların dijital dolandırıcılık yöntemlerine karşı bilinçli hareket etmesi de önem taşıyor.

Düzenlemede mevcut hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar geçiş süresi tanınıyor. Bu nedenle vatandaşların kendilerine gönderilen doğrulama bağlantılarına aceleyle yönelmesi gerekmiyor. Kullanıcıların yalnızca resmî kurumların ve sosyal medya platformlarının doğrulanmış kanallarından yapılan bilgilendirmeleri takip etmesi gerekiyor.