Habermetrik
← Ana Sayfa
20 Kasım 2026 21:06 · Güncelleme 21:08
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Yeşil dönüşümün bütçesi belirsiz: Maliyet işçiye mi kalacak

Yeşil dönüşümün bütçesi belirsiz: Maliyet işçiye mi kalacak
Görsel kaynağı: aydinlik.com.tr
⏱️ 4 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının COP31 kapsamında tanıttığı Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı (2027-2029), Türkiye’nin enerji, madencilik, tekstil ve diğer üretim sektörlerinin geleceğine ilişkin önemli veriler içeriyor
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının COP31 kapsamında tanıttığı Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı (2027-2029), Türkiye’nin enerji, madencilik, tekstil ve diğer üretim sektörlerinin geleceğine ilişkin önemli veriler içeriyor. Yeşil ve dijital dönüşümün çalışma hayatına etkilerini ele alan belgede, bazı sektörlerdeki istihdam kayıpları, çalışanların iş güvencesine ilişkin endişeleri ve dönüşümün yoğunlaşacağı bölgelerde yaşanabilecek sosyoekonomik sorunlar da kabul ediliyor.

Strateji, dönüşümün çalışanlar üzerindeki etkilerinin yönetilmesini ve yeni istihdam alanları yaratılmasını hedefliyor. Ancak sektörlerin nasıl dönüştürüleceği, ekonomik maliyetin ne olacağı ve işçilerin geçim güvencesinin nasıl sağlanacağı yanıt bekleyen sorular olarak öne çıkıyor.

TEKSTİLDE 239 BİN KİŞİLİK KAYIPBelgede yer alan SGK verileri, tekstil ve hazır giyim sektöründeki istihdam daralmasını ortaya koyuyor. Sektörde kayıtlı çalışan sayısı 2022 yılında 1 milyon 203 bin 683 kişiyle en yüksek seviyesine ulaşırken 2025 yılında 965 bin 137’ye geriledi.

Böylece üç yılda yaklaşık 239 bin kişilik istihdam kaybı yaşandı. Aynı dönemde Türkiye genelindeki kayıtlı istihdam yüzde 30,5 artarken tekstil ve hazır giyimin toplam istihdam içindeki payı da düştü. Bakanlığın değerlendirmesinde, sektörün ihracat pazarlarındaki rekabet baskısı ve dönüşüm ihtiyaçları öne çıkıyor.

Bu, yeşil dönüşümün zaten daralan sektörlerdeki istihdama etkisinin nasıl yönetileceği sorusunu gündeme getirdi. Kadın istihdamının önemli yer tuttuğu tekstil sektöründe üretimdeki değişimin çalışanların gelir ve iş güvencesini nasıl etkileyeceği önem taşıyor.

KÖMÜRÜN GELECEĞİ BELİRSİZEnerji sektörüne ilişkin veriler de dönüşümün kapsamını gösteriyor. Belgeye göre 2025 yılında Türkiye’nin elektrik üretiminin yüzde 33,3’ü kömürden sağlandı. Kömür, yüzde 22,3 ile ikinci sırada bulunan doğal gazın önünde, elektrik üretiminde en yüksek paya sahip kaynak olmayı sürdürdü.

Öte yandan kömür, Bakanlığın madencilik sektörüne ilişkin sınıflandırmasında önemli kritik madenler arasında yer alıyor. Strateji, kömür madenciliği ve kömüre dayalı elektrik üretiminin belirli bölgelerde yoğunlaştığına dikkat çekiyor.

Zonguldak taş kömürü madenciliğiyle; Manisa, Kütahya, Kahramanmaraş ve Muğla ise linyit madenciliği ve termik santrallerle öne çıkıyor. Belgede, 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda enerji dengesi ve kömür politikalarının geleceğinin etkileneceği belirtiliyor.

Yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasıyla kömür sektöründe yoğunlaşan istihdam risklerinin de değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Bu tespitler, kömür ocaklarının kapatılacağı anlamına gelmiyor. Ancak kömürün enerji üretimindeki payının azaltılması hedefinin, madencilik ve termik santrallerde çalışan işçiler açısından nasıl sonuçlar doğuracağı sorusu gündeme geliyor.

MADEN BÖLGELERİNE ALTERNATİF ÖNERİSİMadencilik sektörüne ilişkin bölümde, dönüşümün özellikle faaliyetlerin yoğunlaştığı bölgelerde sosyoekonomik sorunlara yol açabileceği belirtiliyor. Bu nedenle söz konusu bölgelerde ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi; metalik madencilik, tarım ve sanayi gibi alternatif alanların geliştirilmesi öneriliyor.

Belgede, madencilikte dijital dönüşüm sürecinde çalışanların iş kaybı endişesi taşıdığı ve yeni sistemlere uyum sağlamakta zorlandığı da ifade ediliyor. Dijital dönüşümün kısa ve orta vadede doğrudan istihdam kaybına yol açmayacağı değerlendirilirken otonom üretim projelerinin uzun vadeli etkilerinin izlenmesi gerektiği kaydediliyor.

Bu yaklaşım, madencilik bölgelerinde üretim teknolojilerinin yanı sıra bölgesel istihdam yapısının da değişebileceğine işaret ediyor. Ancak alternatif faaliyetlerin hangi yatırımlarla geliştirileceği, mevcut çalışanların bu alanlarda nasıl istihdam edileceği ve geçiş sürecinde gelirlerinin nasıl korunacağı belirsizliğini koruyor.

SOMUT BİR BÜTÇE ORTAYA KOYULMUYORStratejinin önemli başlıklarından biri de finansman. Belgede adil geçişin ulusal kaynaklar, uluslararası iklim ve kalkınma finansmanı ile özel sektör kaynaklarının birlikte kullanılmasıyla desteklenmesi öngörülüyor.

Kamu desteklerinin adil geçiş hedefleriyle uyumlu hâle getirilmesi, uluslararası fonlardan yararlanılması ve özel sektör ile finans kuruluşlarının sürece katılması planlanıyor. Ayrıca 7552 sayılı İklim Kanunu’nun 12. maddesi kapsamında, maddede sayılan gelirlerin yüzde 10’una kadarının adil geçiş faaliyetlerinde kullanılabileceği hatırlatılıyor.

Ancak dönüşümün toplam maliyetine, sektörler ve bölgeler bazında ihtiyaç duyulacak kaynak miktarına ilişkin somut bir bütçe ortaya konulmuyor. Finansmanın nasıl paylaştırılacağı ve işçilerin gelir güvencesi için ne kadar kaynak ayrılacağı da açıklanmıyor.

Üretimin dönüşümü için yapılacak yatırımların yanı sıra işçilerin yeniden eğitilmesi, istihdamlarının korunması, sosyal güvenceye erişimleri ve daralmadan etkilenen bölgelerde yeni iş alanları yaratılması gerekiyor. Bu noktada kamu kaynaklarının ne ölçüde çalışanlara ne ölçüde işletmelerin dönüşümüne ayrılacağı temel tartışma başlıklarından biri.

Ulusal Adil Geçiş Stratejisi, kömür ocaklarının kapatılmasına yönelik doğrudan bir karar içermiyor. Ancak enerji ve madencilikteki dönüşüm ihtiyacını, tekstildeki istihdam kaybını ve çalışanların iş güvencesine ilişkin kaygılarını aynı politika çerçevesinde ele alıyor.

Önümüzdeki dönemde asıl belirleyici olacak konu, dönüşümün hangi sektörlerde, hangi takvimle ve hangi maliyetle gerçekleştirileceğinin yanı sıra bu maliyetin işçiler, kamu ve işverenler arasında nasıl paylaşılacağı olacak.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: aydinlik.com.tr
Haber metni ve görseller aydinlik.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Genel
Yayın: 20 Kasım 2026 21:06 · Kaynak: aydinlik.com.tr
Kaynağı Oku ↗