Dünya yeni bir tarihsel kırılmanın eşiğinde!

Dünya siyasetinde bazı dönemler vardır; gelişmelerin gerçek anlamı, yaşandığı gün değil, yıllar sonra anlaşılır. Bugün belki de böyle bir dönemin içinden geçiyoruz. Başkentlerde verilen mesajlar, kapalı kapılar ardında yürütülen temaslar, askerî hareketlilik ve giderek sertleşen siyasi açıklamalar aynı büyük tablonun parçaları gibi duruyor.

Kasım ve aralık ayları, bu tablonun daha belirgin hâle geleceği kritik bir döneme dönüşebileceği ihtimali her geçen gün güçleniyor. Orta Doğu’da yeni bir savaş ihtimali, Avrupa’da Rusya ile Batı arasındaki gerilim, Kafkasya’da değişen dengeler… Her biri tek başına önemli.

Ancak asıl üzerinde durulması gereken, bütün bu gelişmelerin aynı zaman diliminde yaşanması. Burada sorulması gereken soru: Dünya, yeni bir güç paylaşımının sancılarını mı çekiyor, yoksa çok daha büyük bir hesaplaşmaya mı hazırlanıyor?

İRAN HEDEFTE, BÖLGE ATEŞ HATTINDAİsrail ile İran arasındaki mücadele artık iki ülkenin meselesi olmaktan çıktı. Tel Aviv’in güvenlik politikaları, Tahran’ın bölgesel nüfuzu ve Washington’ın Orta Doğu hesapları, son derece tehlikeli bir denkleme dönüştü.

İran’ın nükleer altyapısına yönelik olası bir saldırı, yalnızca askerî tesislerin hedef alınması anlamına gelmeyecek. Böyle bir hamlenin ardından başlayabilecek misillemeler, enerji koridorlarından ticaret yollarına kadar bütün bölgeyi etkileyecektir.

Üstelik çatışmanın kontrol edilememesi, nükleer silahların da gündeme geldiği çok daha karanlık bir ihtimalin kapısını aralayacaktır. Burada asıl mesele, İsrail’in ne istediğinden çok, bu isteğin hangi uluslararası hesaplarla desteklendiğidir.

ABD’nin tutumu, önümüzdeki dönemin en belirleyici unsurlarından biri olacak. PUTİN’İN MESAJI VE AVRUPA’NIN HUZURSUZLUĞUTam da bu atmosferde Vladimir Putin’in Avrupa ile savaş ihtimaline ilişkin açıklamalarını dikkate almak gerekiyor.

Rusya’nın verdiği mesajlar, Ukrayna savaşının çok daha geniş bir güvenlik krizine dönüşme potansiyelini koruduğunu gösteriyor. Bir tarafta Orta Doğu’da İran üzerinden şekillenen gerilim, diğer tarafta Avrupa’nın doğusunda Rusya ile Batı arasındaki bilek güreşi… Bu iki hattın birbirini nasıl etkileyeceği henüz belirsiz.

Fakat küresel güçlerin aynı anda birden fazla coğrafyada pozisyon alması, dünyanın yeni bir stratejik döneme girdiğinin işareti. TÜRKİYE’NİN ÇEVRESİNDEKİ HESAPLAŞMAİşte bu noktada Türkiye’nin konumu hayati önem kazanıyor.

Çünkü Türkiye, yalnızca gelişmeleri izleyen bir ülke değil; bu gelişmelerin doğrudan etkilediği coğrafyanın merkezinde bulunan bir devlet. Doğu Akdeniz’de Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin politikaları, Ege’deki askerî ve siyasi hareketlilik, Körfez’deki güç ilişkileri ve Kafkasya’daki yeni arayışlar Ankara’nın dikkatle değerlendirmesi gereken başlıklardır.

Ancak Türkiye’nin karşı karşıya olduğu riskleri doğru okumak kadar, gerçeklerle varsayımları birbirinden ayırmak da önemli. Her bölgesel yakınlaşmayı Türkiye’ye karşı kurulmuş bir ittifak olarak değerlendirmek yerine, somut gelişmeler üzerinden hareket etmek gerekiyor.

Devlet aklı, endişeyle değil, bilgiyle ve öngörüyle çalışır. TÜRKİYE-AZERBAYCAN HATTI: TARİHİN ÖNÜMÜZE KOYDUĞU FIRSATBütün bu gelişmeler içerisinde Türk dünyasının geleceği ayrı bir önem taşıyor. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişki, sıradan bir diplomatik ortaklık değildir.

Bu bağ, Anadolu ile Orta Asya arasında tarih boyunca kurulan ilişkilerin bugünkü stratejik karşılığıdır. Türk Devletleri Teşkilatının önünde belki de son yüzyılın en önemli fırsatlarından biri bulunuyor. Fakat tarihsel yakınlık, tek başına siyasi güç üretmez.

Ortak ekonomi, enerji güvenliği, ulaştırma ağları, savunma iş birliği ve diplomatik dayanışma olmadan bu potansiyel hayata geçirilemez. Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilerde yaşanabilecek her türlü kırılma bu nedenle dikkatle ele alınmalı.

Ankara ile Bakü arasındaki güven, kişisel tartışmaların veya günlük siyasi hesapların üzerinde tutulmalı. Türk dünyasının geleceği, birbirine sırtını dönerek değil, ortak akılla hareket ederek kurulabilir. İÇ CEPHE GÜÇLÜ DEĞİLSE DIŞ POLİTİKA DA GÜÇLÜ OLAMAZTürkiye’nin dışarıdaki gelişmelere karşı hazırlıklı olması, içerideki sorunlarını görmezden gelmesi anlamına gelmiyor.

Finansal skandallar, ekonomik tartışmalar ve siyasi krizler bütün yönleriyle araştırılmalı. Kimin kazandığı kadar, hangi mekanizmaların bu sonuçları doğurduğu da ortaya çıkarılmalı. Ancak her iç siyasi gelişmeyi yabancı bir ülkenin planına bağlamak da gazetecilik değildir.

İddiaların kanıtlarla desteklenmesi, kurumların şeffaf çalışması ve sorumluların hesap vermesi gerekir. Türkiye’nin gerçek gücü, sorunlarını konuşabilme ve çözebilme kapasitesinden gelir. TARİHİN YENİ SAYFASINDA TÜRKİYE NEREDE DURACAK?Türkiye’nin bin yıllık tarihsel birikimi, ona önemli bir perspektif kazandırıyor.

Fakat geçmişin büyüklüğü, geleceğin kendiliğinden güçlü olacağını garanti etmez. Coğrafya fırsatlar sunduğu kadar ağır sorumluluklar da yükler. Bugün ihtiyaç duyulan şey, aceleci kararlar değil; güçlü diplomasi, ekonomik dayanıklılık, toplumsal bütünlük ve uzun vadeli devlet politikasıdır.

Türkiye ne başkalarının korkularıyla hareket etmeli ne de kendi gücünü olduğundan büyük görerek riskleri küçümsemelidir. Bu bağlamda kasım ve aralık ayları dünya tarihinin en tehlikeli dönemlerinden biri olacak mı, henüz bilmiyoruz.

Fakat bildiğimiz bir şey var: Eski dünya düzeni sarsılıyor ve yeni düzenin nasıl kurulacağına ilişkin mücadele giderek sertleşiyor. Böylesi zamanlarda mesele yalnızca fırtınadan sağ çıkmak değildir. Asıl mesele, fırtına dindikten sonra dünyanın hangi ülkeyi nerede bulacağıdır.

Türkiye’nin önündeki hem en büyük sınav hem de en büyük kazanım tam olarak buradadır. Türkiye bu süreçten güçlenerek çıkacak hem siyasi güce hem de devlet aklına sahiptir.