Güzelbahçe Belediyesi’nin 2025 Sayıştay raporu açıklandı: İhaleler dikkat çekti

YENİGÜN- Güzelbahçe Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu yayımlandı. Ekim 2026 tarihli raporda toplam 39 bulguya yer verildi.

Bütçe giderleri 803 milyon TL’yi aştıRaporda belediyenin 2025 yılı bütçesi dikkat çekti. Buna göre, başlangıçta 680 milyon TL olarak öngörülen bütçeye yıl içinde yapılan eklemelerle toplam ödenek 1 milyar TL’ye yükseldi.

Yıl boyunca 803 milyon 366 bin 762,47 TL bütçe gideri gerçekleşirken kullanılmayan 196 milyon 633 bin 237,53 TL ödenek iptal edildi. Bütçe giderlerinin gerçekleşme oranı yüzde 80,34 olarak kaydedildi.

Net gelir 643 milyon TL olduRapordaki verilere göre Güzelbahçe Belediyesi’nin 2025 yılı net bütçe geliri 643 milyon 48 bin 754,56 TL olarak gerçekleşti. Net gelir, 2024 yılına kıyasla yüzde 53,31 arttı. Gelir kalemleri arasında teşebbüs ve mülkiyet gelirleri yüzde 123,27, vergi gelirleri yüzde 38,08, diğer gelirler yüzde 38,81 ve sermaye gelirleri yüzde 48,64 artış gösterdi.

559 yapı hakkında tespitRaporda öne çıkan başlıklardan biri, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılarla ilgili işlemler oldu. Sayıştay denetiminde, 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında değerlendirilen 559 yapı hakkında alınan kararların yerine getirilmediği belirtildi.

Ayrıca 775 sayılı Kanun kapsamında kalan 21 yapı, İmar Kanunu’nun 39’uncu maddesi kapsamındaki 9 yapı, 8 metruk yapı ve 6306 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilen 6 yapıyla ilgili kararların da uygulanmadığı tespit edildi.

“İhalede rekabet oluşmadı”Belediyeye ait bir kız yurdu ile 21 ticari taşınmazın kiralama süreci de rapordaki bulgular arasında yer aldı. Sayıştay, inşaatı devam eden kız yurdu ve 21 ticari ünitenin tek paket halinde ihaleye çıkarılması, alt kiralama yetkisi verilmesi ve muhammen bedelin güncel veriler üzerinden belirlenmesi sonucunda ihalede rekabetin oluşmadığını değerlendirdi.

Raporda bu durumun açıklık ve kamu menfaati ilkeleri açısından sorun oluşturduğu belirtilerek şöyle denildi:

“Mülkiyeti İdareye ait olan ve 3. kişi ile yapılan protokol kapsamında ücretsiz olarak inşa edilen ve inşaat süreci devam eden kız yurdu ve 21 adet ticari taşınmazın, ticari ünitelerinin blok halinde (21 adedinin tek bir paket olarak) ihale edilmesi, alt kiralama yetkisi verilmesi ve muhammen bedel tespitinin cari veriler kapsamında yapılması neticesinde ihalede rekabetin oluşmaması, açıklık ve kamu menfaatinin ihlaline neden olduğu görülmüştür.”Taşınmazların kiralama süresi de rapordaBelediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların 10 yıldan uzun sürelerle kiraya verildiği de tespit edildi. Raporda, Devlet İhale Kanunu’ndaki kiralama süresine ilişkin düzenlemeler hatırlatılarak söz konusu uygulamalar mevzuat yönünden şöyle değerlendirildi:

“Söz konusu Kanun’un “Kiralarda sözleşme süresi” başlıklı 64’üncü maddesinin 1 ve 2’nci fıkralarında; kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, 10 yıldan çok olamayacağı; sadece turistik tesis kurulacak yerlerin, turistik tesislerin, enerji üretimi tesisleri ile iletim, dağıtım tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin ve doğal gaz iletim, dağıtım, depolama tesis ve şebekelerinin ihtiyacı olan arazilerin on yıldan fazla süre ile kiraya verilmesi mümkün olduğu belirtilerek; üç yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, belediyeler için kendi özel kanunlarının uygulanacağı açık olarak düzenlenmiştir…Sonuç olarak, Belediye mülkiyetindeki taşınmazlardan bazılarının 10 yıldan fazla süreli olarak kiraya verilmesi yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. İdareni 10 yıldan fazla süreyle taşınmaz kiralama yetkisi bulunmadığı ve kanuna uygun olmayan idari işlemin düzeltilerek mevzuata uygun hale getirilmesi gerekmektedir.”Belediye iştiraklerine ilişkin işlemler incelendiRaporda belediyenin taşınmaz işlemlerine ilişkin başka tespitler de yer aldı.

Belediyenin mülkiyetindeki bir taşınmaz ile İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsis edilen bir taşınmazın, belediye iştiraki şirketlere ihalesiz kiralandığı belirtildi. Ayrıca belediye şirketine borç verilmesi ve şirket yöneticilerine genel kurul kararı olmaksızın sözleşmeyle huzur hakkı ödenmesi de denetim bulguları arasında sıralandı.

“Personel giderleri sınırın üzerinde”Personel uygulamalarıyla ilgili bulgular arasında işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması ve birikmiş yıllık ücretli izinlerin mevzuata uygun kullandırılması için gerekli tedbirlerin alınmaması yer aldı. Raporda ayrıca personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırların üzerinde olması ve sosyal denge tazminatı sözleşmesinde mevzuata aykırı hükümlere yer verilmesi konuları dikkat çekti. Açıklamada şöyle denildi:

“Belediyede şirket personeli de dâhil olmak üzere yıllık toplam personel giderlerinin, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle bulunan tutarın%40’ını aştığı görülmüştür.”Belediye alacakları ve ruhsatsız işletmelerSayıştay, belediyenin vadesi geçmiş alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin etkili biçimde yürütülmediğini de belirtti. İlçe sınırlarında iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmeler bulunduğu, bunlara ilişkin idari yaptırımların uygulanmadığı ve bu durumun belediye gelirlerinde kayba yol açtığı tespitine raporda yer verildi.

Sistem odasında güvenlik eksiklikleriRaporda belediyenin bilgi teknolojileri altyapısına ilişkin güvenlik eksiklikleri de sıralandı. Sistem odasında aktif su tesisatı ve musluk bulunmasına rağmen sıvı algılama sensörünün olmadığı, yangın söndürme ekipmanlarının uygunluğu konusunda sorun bulunduğu, odanın bir bölümünün depo olarak kullanıldığı ve güvenlik kameralarının görüş açılarının yetersiz kaldığı belirtildi.

Ayrıca odaya girişlerin kayıt altına alınmasını sağlayan biyometrik veya kartlı geçiş sistemi bulunmadığı kaydedildi.

BULGU LİSTESİA. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Kayıtlı Tutarın GerçekDurumu Yansıtmaması2. İşçiler İçin Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması3. Açılış Kayıtlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi4. Taşınmaz Kayıt Formlarının Tutulmaması5.

Kuruma Ait Taşınmazların Değer Tespit Çalışmalarının Tamamlanmamış Olması6. Gecikme Zam ve Faizlerinin Tahakkuk Kaydının YapılmamasıB. Diğer Bulgular

1. Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması Süreçleri Tamamlanmadan Personel İstihdamEdilmesi2. İcra Dairelerinin Ödeme veya İcra Emirleri Üzerine Yapılan Ödemelerde Vadesi GeçmişVergi Borcu Bulunup Bulunmadığına İlişkin Sorgulama Yapılmaması3.

Limited Şirket Müdürlerine Genel Kurul Kararı Olmaksızın Sözleşme ile Huzur HakkıÖdenmesi4. Belediye İştiraki Limited Şirket Karar Defterlerinin Müdür Sıfatı Bulunmayan BelediyeBaşkanı Tarafından İmzalanması5. Belediye Şirketine Borç Verilmesi6.

Taşınmaz İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yürütülmemesi7. Tasarruf Tedbirleri Genelgesine Aykırı Uygulamalar Bulunması8. Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payının İlgili İdareye Aktarılmaması9. Yapım İşi İhalesinde ve İşin Yapım Sürecinde Mevzuata Aykırılıkların Bulunması10.

Yapım İşinin Mevzuata Aykırı Olarak Tasfiye Edilmesi11. Bütün Riskler (All Risk) Sigorta Poliçesinde Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet OranlarınınYüksek Belirlenmesi12. Tespit Edilen Bazı Kaçak Yapılar Hakkında İlgili Mevzuat Hükümlerinin Uygulanmaması13.

Taşınmaz Kiralamasında Rekabeti Engelleyici Hususların ve Mevzuata AykırılıklarınBulunması14. Taşınmazların On Yıldan Fazla Süreli Olarak Kiraya Verilmesi15. Bütçe ve Harcama Mevzuatına İlişkin İlgili Mevzuat Uyarınca Yayımlanması Gerekenİkincil Düzenlemelerin Yayımlanmaması16.

Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde Sözleşmenin Amacı ve Kapsamı Dışında Kalan, Mevzuata Aykırı Hükümlere Yer Verilmesi17. İlçe Sınırları İçerisinde Faaliyet Gösteren Bazı İşletmelerin Çevre ve Temizlik Vergisi ileİlan ve Reklam Vergisi Mükellefi Olmaması18.

İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkinTedbirlerin Alınmaması19. Arazi Tazminatı Ödemelerinde Mevzuata Uygun Hareket Edilmemesi20. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşyerleri Bulunması ve Bunlaraİlişkin İdari Yaptırımların Uygulanmaması21.

Kurum Alacaklarının Takip ve Tahsilinin Etkili Şekilde Yapılmaması22. Resmi Görevlendirmesi Bulunmayan Kişinin Belediye Faaliyet ve Karar SüreçlerineMüdahil Olması23. Muhasebe Yetkilisi Sertifikası Bulunmayan Personelin Muhasebe Yetkilisi Sıfatıyla Evrakaİmza Atması24.

Sistem Odasının Fiziksel ve Çevresel Güvenlik Kontrollerinin Yetersiz Olması25. Kurum Lehine Hükmedilen Avukatlık Vekâlet Ücretlerinin İdare Hesabı Yerine AvukatınHesabına Yatırılması26. Mevzuata Aykırı Olarak Derneklere Taşınmaz Tahsis Edilmesi27.

Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş HakkıBedelinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması28. Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması29. Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin%10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması30.

Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırların Üzerinde Olması31. Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Muhasebe Kayıtlarına Alındığı Sıraya GöreÖdenmemesi32. Mali Konular İçeren Yönetmelikler İçin Sayıştay Görüşünün Alınmaması33.