Tarık Kaya çocukların yaşadığı sorunları tek tek sıraladı
- Eğitim Sen Nevşehir (Kapadokya) Şubesi Yürütme Kurulu Başkanı Tarık Kaya, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada çocuk işçiliği, istismar, yoksulluk, eğitimde eşitsizlik ve yetersiz beslenme sorunlarına dikkat çekti
Eğitim Sen Nevşehir (Kapadokya) Şubesi Yürütme Kurulu Başkanı Tarık Kaya, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada çocuk işçiliği, istismar, yoksulluk, eğitimde eşitsizlik ve yetersiz beslenme sorunlarına dikkat çekti.
Eğitim Sen Nevşehir (Kapadokya) Şubesi Yürütme Kurulu Başkanı Tarık Kaya, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada çocuk işçiliği, istismar, yoksulluk, eğitimde eşitsizlik ve yetersiz beslenme sorunlarına dikkat çekti. Kaya, çocukların şiddetten, istismardan ve sömürüden uzak bir yaşam sürmesi çağrısında bulundu.
Eğitim Sen Nevşehir (Kapadokya) Şubesi Yürütme Kurulu Başkanı Tarık Kaya, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yazılı bir açıklama yayımladı. Çocukların karşı karşıya kaldığı hak ihlallerine dikkat çeken Kaya, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde çocuklara şiddetten, istismardan ve sömürüden uzak bir yaşam hakkı istiyoruz!
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 1989 yılında kabul edilen ‘Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ ile 20 Kasım, tüm dünyada çocukların karşı karşıya kaldığı hak ihlallerine dikkat çekmek amacıyla ‘Dünya Çocuk Hakları Günü’ olarak kutlanmaktadır. Bugün, özellikle savaş, yoksulluk, iklim krizi ve eşitsizliğin derinleştiği farklı coğrafyalarda çocukların insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesi için evrensel bir mücadele günüdür.
Türkiye’nin de imzacısı olduğu bu sözleşme, günümüzde en geniş katılımlı uluslararası insan hakları metni olma özelliğini korumaktadır. 2026 yılı verilerine göre 196 devletin onaylayarak taraf olduğu sözleşmenin dışında kalan ve onay sürecini tamamlamayan tek ülke Amerika Birleşik Devletleri’dir.
Bununla birlikte Türkiye; sözleşmenin 17., 29. ve 30. maddelerine yönelik koyduğu çekinceleri uzun yıllardır kaldırmamıştır. Söz konusu şerhler, bilhassa farklı anadillere sahip çocukların kendi ana dillerinde eğitim alma ve kültürel kimliklerini yaşama haklarını sınırlandırırken; eğitim hakkına erişimde adaletsizliklere ve okuldan kopuş oranlarının artmasına zemin hazırlamaktadır.
ÇOCUKLARIN YAŞAMINA VE HAKLARINA YÖNELİK TEHDİTLER ARTIYOR
Türkiye’de çocuklar; sağlık, eğitim, güvenlik ve sosyal koruma alanlarında giderek ağırlaşan hak ihlalleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Çocuk yaşta zorla evlilikler, cinsel istismar, yaygınlaşan çocuk işçiliği ve çocuklara yönelik tutuklamalar yakıcı birer toplumsal sorun olarak sürmektedir.
Derinleşen ekonomik kriz, yoksulluk ve kamusal sosyal politikaların yetersizliği en ağır bedeli yine çocuklara ödetmektedir. Bugün Türkiye’de milyonlarca çocuk eğitim sürecinden koparılarak ucuz iş gücü olarak çalıştırılmakta, her yıl onlarca çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirmektedir.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin verileri de bu tablonun vahametini ortaya koymakta; son yıllarda çocuk iş cinayetlerinde yaşanan artışla birlikte yüzlerce çocuğun çalışırken hayatını kaybettiğini belgelemektedir.
Öte yandan mevcut eğitim politikaları; çocukları dil, din, etnik köken ve mezhep temelinde ayrıştırmaya devam etmekte, özellikle mülteci çocuklar ve farklı kültürel kimliklere sahip öğrenciler eğitim ortamlarında ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Müfredat ve ders materyallerinde bilimsel ve laik eğitim ilkelerinden uzaklaşılması ise tüm çocukların nitelikli ve eşit eğitim hakkına erişimini doğrudan zedelemektedir.
ÇOCUK EMEĞİ SÖMÜRÜSÜ MESEM’LERLE ÇOK TEHLİKELİ BOYUTLARA ULAŞTI
Piyasa odaklı ekonomi politikaları, çocuk işçiliğini ‘mesleki eğitim’ adı altında meşrulaştırmakta, çocuk emeği sömürüsünü derinleştirmektedir. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve mesleki ortaokul uygulamalarıyla çocuklar, haftanın çoğu günü düşük ücretlerle çalıştırılmakta, eğitim hakkı ikinci plana atılmaktadır.
MESEM bünyesinde çalışan çocuk ve gençler staj adı altında denetimsiz, kontrolsüz, tehlikeli işlerde çalıştırılmaktadır. Yasal olarak tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çocukların çalıştırılması yasak olmasına rağmen, MESEM bünyesinde çalıştırılan çocuklar/gençler iş cinayetlerinde yaşamını yitirmeye devam etmektedir.
Çocuk işçiliğinin devlet eliyle meşrulaştırılması anlamı taşıyan bu uygulama nedeniyle bugüne kadar MEB verilerine göre 37 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiş, yüzlerce çocuk çalışırken iş kazası yaşamıştır. Tüm iş kazaları kayıtlı olmadığı için veriler sağlıklı değildir.
Eğitim hakkının tamamen yok sayıldığı, ‘fırsat eşitliği’ perdesi altında sürdürülen piyasa merkezli eğitim modelinin geldiği nokta çocukların eğitim hakkına meydan okumak anlamına gelmektedir. Çocuk işçiliğinin devlet eliyle meşrulaştırılması anlamı taşıyan bu uygulamadan derhal vazgeçilmelidir.
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin en temel hükümlerinden biri olan yaşama ve gelişme hakkı (6. madde) ile sağlık ve yeterli beslenme hakkı (24. madde), çocukların bedensel ve zihinsel potansiyellerini tam olarak gerçekleştirebilmelerinin ön koşuludur. Büyüme çağındaki bir çocuğun yeterli, dengeli ve sağlıklı gıdaya erişimi yalnızca bir sosyal yardım konusu değil, doğrudan devletin yerine getirmekle yükümlü olduğu kamusal bir haktır.
Bugün derinleşen yoksulluk ve yüksek gıda enflasyonu karşısında okula aç giden veya beslenme çantası boş kalan her çocuk, bu temel hakkın sistematik olarak ihlal edildiğinin somut bir göstergesidir.
Okul çağındaki çocukların yetersiz ve dengesiz beslenmesi; bodurluk, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve kronik hastalıklar gibi kalıcı fiziksel tahribatların yanı sıra dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve bilişsel gerilik gibi zihinsel gelişim sorunlarına da doğrudan yol açmaktadır. Nitelikli bir eğitim sürecinden söz edebilmek için öncelikle öğrencilerin biyolojik ve zihinsel olarak öğrenmeye hazır olması gerekir.
Açlıkla mücadele eden bir öğrenciden ders başarısı beklemek gerçekçi olmadığı gibi, her çocuğun eğitim hakkından eşit koşullarda yararlanmasının ön koşulu da beslenme eşitsizliğinin giderilmesi, okullarda ücretsiz bir öğün sağlıklı yemek ve temiz su verilmesidir.
ÇOCUKLARI VE HAKLARINI KORUMAK DEVLETİN VE TOPLUMUN ORTAK SORUMLULUĞUDUR
Çocukları her türlü şiddet, istismar ve sömürü kıskacından korumak ertelenemez bir anayasal zorunluluk ve en temel insani sorumluluktur. Hiçbir çocuk sermayenin ucuz iş gücü deposu olarak görülemez; aksine her çocuğun güvenli, sağlıklı ve özgür koşullarda büyümesi esastır.
Çocuk emeği sömürüsüne kesin olarak son verilmeden gerçek anlamda çocuk haklarından söz etmek mümkün değildir. Bu doğrultuda Türkiye, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye koyduğu tüm çekinceleri derhal kaldırmalı; ‘çocuğun üstün yararı’ ilkesini merkeze alan demokratik, eşitlikçi ve kamusal politikaları vakit kaybetmeden hayata geçirmelidir.
Eğitim Sen olarak, tüm çocukların 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nü kutluyor; her çocuğun yaşam, eğitim ve eşit bir geleceğe sahip olma hakkını savunuyoruz. Çocukların haklarına erişebildiği, seslerini özgürce duyurabildiği ve hiçbir çocuğun kendisini yalnız hissetmediği bir dünya için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.”
Son bir ayda nevsehirkenthaber.com sitesinde 516.643 gerçekleşti.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Eğitim
Yayın: 20 Kasım 2026 09:41 · Kaynak: nevsehirkenthaber.com