1999 Depremini Yaşayan Bolulular Anlattı: Uzun Süre Etkisinden Çıkamadım

12 Kasım 1999 tarihinde, cuma günü saat 18.57'de Düzce merkezli 7,2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Yaklaşık 30 saniye süren depremde büyük yıkım yaşandı. Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi'nin açıklamasına göre, felakette 845 kişi hayatını kaybetti, 4 bin 948 kişi yaralandı.

Depremde 3 bin 395 bina acil yıkılması gereken hasar alırken, 12 bin 939 konut yıkıldı veya ağır hasar gördü. Ayrıca 2 bin 450 iş yeri de zarar gördü. Ancak büyük hasarla atlatılan bu süreç insanlarda hep unutulmaz bir kötü an olarak kaldı.

"Ben oradan zor kurtuldum"

12 Kasım 1999 tarihinde Bolu'da olan ve bu süreci zor atlattığını vurgulayan vatandaş Kemal Balaban, "1999 depreminde Bolu'da, Atlas Sitesi'nde yaşıyordum. Oturduğumuz binanın kolonları ve taşıyıcı direkleri kırıldı. Belediyeden ekipler geldi ve iki binanın yıkımına karar verildi. Ben oradan zor kurtuldum.

Çok şükür ailemizden hayatını kaybeden olmadı. Ancak binalar daha sonra yıkıldı. Kalacak yerimiz olmadığı için SEDAŞ'ın oradaki prefabrik konutlardan birine yerleştirildik. Yaklaşık bir yıldan fazla orada kaldık" dedi.

"Bolu Depreme Hazırlıklı mı? "

Bolu'nun depreme hazırlıklı olmadığını söyleyen Balaban, " Depreme karşı hazırlıklı olduğumuzu söyleyemem. Bir daire aldık. Aldığımız dairenin oldukça sağlam olduğu söyleniyor. O deprem unutulmaz. Mümkün değil. Deprem çok acıklı ve zor bir şey. Allah kimsenin başına vermesin " ifadelerini kullandı.

"Depremler de insanı yeniden aynı korkuya sürüklüyor"

1999 depreminde evinin kolonunun göçtüğünü ifade eden bir diğer vatandaş Mustafa Öztürk, " 1999 depreminde bizim evimizin de kolonu göçtü. Köylü olduğumuz için kolonun onarımını kendimiz yaptırdık. Kolon eğilmişti, müdahale ederek düzelttirdik.

Çok şükür daha büyük bir zararımız olmadı. Ancak deprem unutulmuyor. Geçmiş yıllarda yaşanan diğer depremler de insanı yeniden aynı korkuya sürüklüyor.

Bir akşam saatlerinde yine deprem olmuştu. O sırada eşim hastaydı, yemek yiyorduk. Oğlum, "Baba, bir deprem daha olursa annemizi toprağın altından çıkaramayız." dedi. Bu söz beni çok etkiledi.

Bunun üzerine evimizi boşalttık. Demirciler köyünde yaşayan kızıma gittik ve yaklaşık 10 gün orada kaldık" diyerek yaşadıklarını aktardı.

"Bolu'nun zemini de oldukça sulak "

Bolu'nun zeminin oldukça sulak olduğunu ve güvenirliğini sorguladığını belirten Öztürk, "Yaşadığımız bölgenin zemini de oldukça sulak. Özellikle göl tarafında, binaların temel kazılarında birkaç metre aşağıda su çıkıyor.

Bu nedenle zeminin deprem açısından güvenilirliği konusunda endişelerim var. Kayalık zeminlerin daha avantajlı olduğunu düşünüyorum" dedi.

"Binalar üzerime yıkılacak gibi hissediyordum, uzun süre etkisinden çıkamadım"

1999 depremini yaşayan Bolulu vatandaş Semih Baykal, deprem sonrasında uzun süre yüksek binaların bulunduğu sokaklardan geçmekten korktuğunu ve yaşadığı olayın etkisinden uzun süre kurtulamadığını söyledi. Baykal, "1999 depremine annem, abim ve kardeşimle birlikte evde akşam yemeği yerken yakalandık.

Evimiz müstakil, taş bir evdi. Deprem sırasında babam fabrikada çalışıyordu. Bizim en büyük korkumuz ona bir şey olmasıydı. Babam eve gelene kadar büyük endişe yaşadık. Babam geldikten sonra arka bahçemize çadır kurdu ve ilk geceyi orada geçirdik.

Evimiz taş yapı olduğu için depremde herhangi bir hasar almadı. Allah'a çok şükür. Ancak yanımızdaki bina orta hasar gördü ve bu durum bizi korkutuyordu. Ben o dönem 9 yaşındaydım. Depremden sonra uzun süre ara sokaklarda, yüksek binaların bulunduğu yerlerden geçmekten korktum.

Binalar üzerime yıkılacakmış gibi hissediyordum. Karamanlı Mahallesi'ndeki Yıldız Blokları'nın yıkılışını da o yaşta gözlerimle gördüm. Bunun etkisinden uzun süre kurtulamadım. Allah bir daha hiçbir insana böyle bir deprem yaşatmasın" diyerek yaşadıklarını anlattı.

Bolu'nun binaları bir depreme dayanıklı mı?

1999 depreminden sonra Bolu'nun bina dayanıklılığı konusunda önemli ilerleme kaydettiğini düşündüğünü belirten Baykal, "1999 depreminden sonra özellikle imar konusunda ve yapı ruhsatlarında ciddi düzenlemeler yapıldı. Deprem sonrasında çıkarılan yönetmeliklerle binaların yapım standartları değişti.

Bolu'nun yapılaşma anlamında daha sağlam bir noktaya geldiğini söyleyebiliriz. Ancak Gölyüzü ve İhsaniye mahalleleri gibi eski yerleşim bölgelerinde kentsel dönüşümün artık başlaması gerekiyor. Çünkü binalar zamanla yıpranıyor.

Özellikle deprem görmüş ve hasar almış binalarda yaşamak tehlike oluşturabilir" ifadelerini kullandı.

"Bolu Olarak Depreme Hazırlıklıyız"

Bolu'nun depreme hazırlıklı olduğunu söyleyen Baykal, "Bence Bolu, AFAD çalışmaları ve yapılaşma açısından önemli bir noktada. Bolu olarak depreme hazırlıklıyız. Ancak hâlâ kırılmamış fay hatlarımız var. 14 Burda AVM'nin bulunduğu bölgeden geçen fay hattı da bizi endişelendiriyor. Bu nedenle deprem gerçeğini unutmamalıyız.

Bolu, İstanbul kadar büyük bir deprem riskiyle karşı karşıya olmasa da tedbiri elden bırakmamak gerekiyor. Önemli olan insanların yaşadıkları binaların güvenliğinden emin olması" dedi.