Sayıştay raporu çıktı... Kayyum belediyelerinde milyonluk usulsüzlükler

Sayıştay Başkanlığı’nın yayımladığı 2025 yılı belediye denetim raporlarında, kayyum yönetimindeki belediyelerdeki usulsüzlükler geniş yer buldu. Mardin ve Van Büyükşehir Belediyeleri ile Van Bahçesaray ve Tunceli Ovacık belediyelerinde yapılan incelemelerde çok sayıda aykırılık tespit edildi.

Sayıştay’ın 2025 yılı denetim raporları, kayyum yönetiminde bulunan Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki yerel yönetimlerde kamu kaynaklarının kullanım biçimini ve mevzuat ihlallerini net şekilde ortaya koydu. İhalelerin bölünerek adrese teslim yapılması, taşınmazların ve ticari plakaların mevzuata aykırı devri, borç ve vergi takipsizlikleri ile çevre ve altyapı ihlalleri raporlardaki kilit başlıklar oldu.

MARDİN'DE KANUNİ SINIRLAR AŞILDI Mardin Büyükşehir Belediyesi raporunda, ihalelerden kaçınma yöntemleri ve görev alanı dışı harcamalar ön plana çıktı. Giyim, kırtasiye, tefrişat ve transfer hizmeti gibi aynı nitelikteki alımların parasal limitlerin altında kalmak ve ihale yapmamak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan teminle karşılandığı saptandı.

Diğer kamu kurumlarının bakım, onarım, araç ve tefrişat alımları gibi belediyenin görev alanına girmeyen işleri için protokoller yapılarak 85 milyon TL’yi aşkın harcama yapıldı.

Yüzde 76 hissesi belediyeye ait olan katlı otoparkın ihalesiz ve ruhsatsız şekilde protokolle kiralanıp kira alınmadığı, 50 taksi durağı ile otobüs, minibüs, taksi ve servis plakalarının (H, M, T, S) ihalesiz ve süresiz olarak kullandırıldığı tespit edildi.

123 BİN TON TAŞ KAYITSIZ ÇIKTI Belediyeye ait taş ocağında üretilen 123 bin ton asfalt ile mıcırın muhasebe kayıtlarına alınmadığı, asfalt şantiyesi malzemelerinin stoklar dikkate alınmadan 3 ayda tüketilmiş gibi gösterildiği belirlendi. VAN'DA TASARRUF İHLALİ, PEŞİN ÖDEME VE TİCARİ PLAKA DEVRİ Van Büyükşehir Belediyesi’ne ilişkin incelemelerde mali tablolardaki saptırmalar ile tasarruf genelgesi ihlalleri dikkat çekti.

Muhtelif basın ve ajans kuruluşlarına hizmet şartı gözetilmeksizin 12 aylık peşin ödemeler yapıldı.

Şehirdeki M, V, S ve T plakalı toplu taşıma araçlarının işletme hakları ihalesiz ve süresiz devredildi. Belediyeye ait 132 işyerinin ruhsatsız çalıştığı ve AVM ruhsat yetkisinin ilçe belediyeleri yerine hukuka aykırı biçimde Büyükşehir tarafından kullanıldığı aktarıldı.

Sadece altyapı rehabilitasyonunda kullanılması gereken Altyapı Yatırım Hesabı ile kentsel dönüşüm için ayrılan Gecekondu Fonu’ndaki 4,28 milyon TL cari harcamalarda harcandı. Ayrıca belediye bünyesinde zorunlu Kadın Konukevi'nin açılmadığı ve zabıta hizmetlerinde şirket işçilerinin çalıştırıldığı tespit edildi.

VASKİ'DE YÜZDE 33 KAYIP Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) Genel Müdürlüğü raporunda altyapı ve çevre skandalları öne çıktı. İletim sistemindeki kayıp-kaçak oranının yüzde 33,76 olduğu, Edremit Arıtma Tesisi'nde arıtılan su ile faturalandırılan miktar arasında yüzde 27,4'lük uyumsuzluk bulunduğu tespit edildi.

Gürpınar, Muradiye, Çaldıran ve Saray arıtma tesislerinin Çevre İzni olmadan, içme suyu kuyularının ise DSİ'den ruhsat alınmadan işletildiği saptandı. 53 binden fazla adreste abonelik olmasına rağmen sayaç bulunmadığı görüldü.

FAİZE BATAN PERSONEL ŞİRKETİ VASKİ'nin kendi personel şirketine hakediş borçlarını ödememesi nedeniyle 464,8 milyon TL’lik prim/vergi borcuna 259,1 milyon TL gecikme faizi bindi. Kesilen 164,7 milyon TL SGK primi ise ilgili kurumlara yatırılmayarak emanet hesaplarda bekletildi.

BAHÇESARAY'DA KAMU ZARARI Denetimden geçen ilçe belediyelerinde de benzer usulsüzlükler kayıtlara geçti:

Van Bahçesaray Belediyesi'nde bilanço kayıtlarında şirket sermayesinin 69,9 milyon TL fazla gösterildiği, vadeli hesapların nemalandırılmayarak kamu zararına yol açıldığı, kaynağında kesilen 2,6 milyon TL verginin vergi dairesine aktarılmadığı ve doğrudan temin limitlerinin Kamu İhale Kurulu görüşü alınmadan (mal alımında 13,99 milyon TL ile) fahiş şekilde aşıldığı saptandı.

TUNCELİ OVACIK'TA SERMAYE PAYI 0 Tunceli'nin Ovacık Belediyesi'nin nakit tahsilatlarda Kasa Hesabı'nın ve kasa defterinin kullanılmadığı, İller Bankası'ndaki 2,2 milyon TL'lik sermaye payının bilançoda "0 TL" gösterildiği, yıllık personel gideri limitinin yasal sınır olan yüzde 40'ı aşarak yüzde 60'lara dayandığı (10,6 milyon TL aşım) ve pazarlık/doğrudan temin limitlerinin KİK onayı olmaksızın katbekat aşıldığı raporlandı.