Kocaeli'de doktordan diyabet uyarısı! Bu belirtileri görmezden gelmeyin

14 Kasım Dünya Diyabet Günü öncesinde, SBÜ Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Damla Köksalan, erken teşhisin önemine dikkat çekti. Diyabetin özellikle Tip 2 türünde uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiğini belirten Köksalan, aşırı susama, sık idrara çıkma ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerin önemsenmesi gerektiğini vurguladı.

14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla SBÜ Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Damla Köksalan, diyabetin belirtileri, risk faktörleri ve erken teşhisin önemi hakkında açıklamalarda bulundu.

Diyabetin bazı kişilerde uzun süre fark edilmeden ilerleyebildiğini belirten Köksalan, erken tanı sayesinde hastalığa bağlı ciddi sağlık sorunlarının önlenebileceğine dikkat çekti.

Diyabetin, insülin hormonunun yeterli üretilememesi veya vücutta etkili şekilde kullanılamaması sonucunda kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalık olduğunu anlatan Dr. Damla Köksalan, hastalığın dünya genelinde giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyledi.

Özellikle Tip 2 diyabetin uzun süre belirti vermeden ilerleyebildiğini vurgulayan Köksalan, bazı hastaların ancak organ hasarı geliştikten sonra tanı alabildiğini belirtti.

Dr. Köksalan, diyabetin erken dönemde fark edilmesinin önemli olduğunu belirterek özellikle çocuklarda aşırı su içme, sık idrara çıkma ve iştah artışına rağmen kilo kaybı yaşanması gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Bu belirtilerin Tip 1 diyabet açısından önemli uyarılar olabileceğini belirten Köksalan, erken teşhisin çocuklarda hayati önem taşıdığını vurguladı. Diyabette halsizlik, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesi gibi belirtiler de görülebiliyor.

Bu tür şikâyetlerin yaşanması halinde sağlık kuruluşuna başvurularak kan şekeri değerlendirmesi yapılması önem taşıyor.

Uluslararası Diyabet Federasyonunun (IDF) 2025 yılında yayımladığı verilere değinen Köksalan, dünya genelinde yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını ve bu kişilerin önemli bir bölümünün hastalığından habersiz olduğunu belirtti. Türkiye'de de diyabetin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu vurgulayan Köksalan, yaklaşık 10 milyon yetişkinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini ifade etti.

IDF verilerine göre dünya genelinde diyabetle yaşayan yetişkinlerin yaklaşık 252 milyonu hastalığının farkında değil. Türkiye için aynı veri setinde ise 20-79 yaş grubundaki diyabetli yetişkin sayısı yaklaşık 9,6 milyon olarak tahmin ediliyor.

Diyabetin başlıca Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunduğunu anlatan Dr. Köksalan, Tip 1 diyabetin bağışıklık sisteminin pankreasta insülin üreten hücrelere saldırması sonucunda geliştiğini söyledi.

Tip 1 diyabetin özellikle çocukluk ve gençlik döneminde görülmekle birlikte her yaşta ortaya çıkabileceğini belirten Köksalan, hastalığın erken fark edilmesinin önemine dikkat çekti. Tip 2 diyabetin ise insülin direnci ve insülin üretimindeki yetersizlikle ilişkili olduğunu ifade eden Köksalan, diyabet vakalarının yüzde 90'ından fazlasının bu grupta yer aldığını söyledi.

Dr. Damla Köksalan, fazla kilo, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme ve ailede diyabet öyküsü bulunmasının Tip 2 diyabet açısından önemli risk faktörleri olduğunu belirtti. Tip 2 diyabet riskinin sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla azaltılabileceğini vurgulayan Köksalan, risk grubunda bulunan kişilerin düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini söyledi.

Kontrol altına alınmayan diyabetin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini anlatan Köksalan, hastalığın kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve diyabetik ayak gibi komplikasyonlarla ilişkili olduğunu belirtti. Bu nedenle hastalığın erken teşhis edilmesi, uygun tedavinin başlanması ve kan şekeri takibinin düzenli yapılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Dr. Köksalan, açlık kan şekeri 100-125 mg/dL arasında ölçülen kişilerin değerlendirme ve takip amacıyla aile hekimlerine başvurması gerektiğini hatırlattı. Bu aralıktaki sonuçların normalin üzerinde kan şekeri düzeyine işaret edebileceğini belirten uzman hekim, diyabet tanısının yalnızca tek bir ölçüme dayanılarak konulmaması gerektiğine dikkat çekti. Gerekli değerlendirme ve takip planı hekim tarafından belirleniyor.

Diyabet riskini azaltmak ve sağlıklı yaşamı desteklemek için dengeli beslenmenin, uygun kilonun korunmasının ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine değinen Köksalan, haftada en az 150 dakika egzersiz yapılmasını önerdi. Hareketsiz yaşamdan uzak durulması ve risk grubundaki vatandaşların sağlık kontrollerini düzenli yaptırması gerektiğini vurguladı.

Dr. Damla Köksalan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Diyabeti erken fark etmek, hastalığa bağlı gelişebilecek komplikasyonları önlemenin ve sağlıklı bir yaşam sürdürmenin en etkili yollarından biridir. Unutmayalım; erken tanı hayat kurtarır.”

Sağlık Bakanlığının 2026 yılı Dünya Diyabet Günü çağrısı ise “Diyabeti Erken Fark Et, Hemen Harekete Geç!” oldu.