Sayıştay’dan Mardin raporu: 24 ayrı usulsüzlük tespiti

Mezopotamya Haber Ajansı’nın geçtiği haber göre, Sayıştay Başkanlığı tarafından kayyım yönetimindeki Mardin Büyükşehir Belediyesi’ne dair hazırlanan 2025 Yılı Denetim Raporu paylaşıldı. Raporda, 24 kanuna aykırı işlem tespit edilirken, bir önceki yıl 2024’te tespit edilen 18 kanuna aykırı tespitin devam ettiği, belediyenin sorumluluğunu yerine getirmediği belirtildi.

Sosyal yardımların mevzuata uygun dağıtılmaması, taşınmazların ihalesiz kiraya verilmesi, ihalelerin doğrudan temin ile verilmesini sağlamak amacıyla kısımlara bölünmesi, profesyonel spor takımına usule aykırı şekilde nakdi yardım yapılması gibi birçok usulsüzlüğü tespit eden Sayıştay, bu usulsüzlüklere dair bulguları 68 sayfadan oluşan raporda detaylı bir şekilde paylaştı.

Rapora göre, 2025 yılında alınan 41 bin gıda kolisinden sadece 5 bin 700’ünün büyükşehir belediyesince dağıtıldığı geri kalan 34 bin 500 adetin ise kaymakamlıkların bünyesinde yer alan sosyal dayanışma vakıflarına ve ilçe belediyelerine aktarıldı.

Mardin’in tarihi bölgesinde yapılan ve kentin hem silüetine hem de tarihi dokusuna zarar veren katlı otopark projesinin ihalesinde hataların olduğu, ihale sonrası yapılan değişiklikler ile müteahhide rant sağlandığı yönündeki bulgular dikkat çekti. Raporda; Artuklu ilçesi Diyarbakır Kapı mahallesinde yeni inşa edilen katlı otoparkın yüzde 76’sının belediyeye, yüzde 24’ünün ise yüklenici müteahhide ait olduğu belirtildi.

Buna rağmen belediyenin bu taşınmazı, taşınmazın diğer ortağı olan yükleniciye Belediye genel sekreterinin tek başına imzaladığı 15 Ocak 2024 tarihli protokolle; Meclis kararı alınmadan, muhammen bedel tespiti yapılmadan, ihale yapılmadan, 10 yıllığına kiraya verildiği belirtildi. Raporun devamında katlı otoparkın kiraya verilmesine ilişkin şunlar belirtildi; “Otopark, işletme ruhsatı bulunmamasına rağmen faaliyette olup, resmi olarak faaliyete geçmediği gerekçesiyle 2025 yılı sonu itibariyle hiç kira tahsilatı yapılmamıştır.

Bahsedilen mevzuat hükümleri çerçevesinde taşınmazların 3 yıldan fazla süreli kiralanmasına karar vermek belediye meclisinin yetkisinde olup bu yetkinin belediye genel sekreteri tarafından tek başına kullanılması mümkün değildir. Kiralanmasına karar verilen taşınmazların da muhammen bedel belirlenmeden ve rekabet koşulları oluşturulmadan yani kısaca ihale yapılmadan, protokolle kiraya verilmesi 2886 sayılı kanun hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.”

Raporda; ayrıca otoparkın yapımını üstlenen yüklenici firma ile 2015 yılında imzalanan sözleşmenin 5 defa değiştirildiği, mülkiyeti idareye ait toplam 2 bin 81 metrekare arsanın projeye bedelsiz dahil edilerek proje alanının genişletildiği belirtildi. Belediyeye ait ticari alanların yerlerinin sonradan değeri düşük alanlarla değiştirildiği, yükleniciye kalan otopark alanlarının azaltılarak, ticari alanların arttırıldığı belirtilen raporda, “Toplam inşaat içinde idarenin pay alacağı otopark gibi alanların düşürülmesi, idarenin pay almayacağı otel, spor tesisi, çok amaçlı salon gibi alanların oranının yükseltilmesi nedeniyle idari şartnamenin d.2.6 hükmünce paylaşımın uygulanamaz hale geldiği” denildi.

Belediyenin Kamu İhale Kanunu'nda belirtilen ihale usullerine uymayarak, ihaleleri kısımlara böldüğü ve parasal limitin altında kalarak doğrudan temin usulüyle gerçekleştirildiği tespitine yer verildi. Birçok ihalenin bu şekilde yapıldığı belirtilen raporda, mevzuata aykırı olan 18 ihale örnek olarak verildi.

Söz konusu alımlara ilişkin değerlendirmede şöyle denildi: “Saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği ve kaynakların kullanımında verimliliği sağlamak için aynı veya niteliği itibariyle bütünlük sağlayabilecek alımların doğrudan temin usulüyle gerçekleştirmek amacıyla parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünmemesi ve ihtiyaçların önceden belirlenip belirli bir plan dahilinde 4734 sayılı Kanun'da yer alan hükümlere göre temin edilmesi gerekmektedir.”

Mardin 1969 Spor Kulübüne nakdi yardımın da usule aykırı yapıldığı belirtilen raporda, 18 milyon 700 milyon TL tutarında “forma alımı” adı altında yardım yapıldığı belirtildi. Raporda; “Her ne ad altında olursa olsun farklı yöntemlerle profesyonel spor kulüplerine ve profesyonel spor dallarına ayni veya nakdi yardım yapılmaması gerekmektedir” ifadeleri kullanıldı.

Raporda ilçe belediyelerinin yatırım programlarında yer alan bir projenin var olup olmadığının kontrol edilmediği belirtilerek, Midyat Belediyesine 180 milyon TL, Ömerli Belediyesine 35 milyon TL, Savur Belediyesine 62 milyon TL ve Yeşilli Belediyesine 40 milyon TL olmak üzere toplam 317 milyon TL nakdi yardım yapıldığı belirtildi. Söz konusu belediyelere 113 milyon 988 bin 841 TL yol yapım gideri ile 13 milyon 714 bin 16 TL tutarında da iş makinası kiralaması gideri yapıldığı belirtilerek “5216 sayılı Kanun'un 27'nci maddesi kapsamında yapılan yardımda ilçe belediyelerinin yatırım programları alınmadığı için söz konusu yol yapım giderlerinin karşılanmasında mükerrerlik oluşturma durumu da bulunmaktadır” diye belirtildi.

Mardin’de bariyerler 1 yıl sonra kaldırıldı

Yapılan incelemede, Kamu İhale Kanunu'nda belirtilen ihale usulleri uygulanması gerekirken, alımların kısımlara bölünerek doğrudan temin usulüyle gerçekleştirildiği tespit edildi. Sosyal Hizmetler, Ulaşım Dairesi ve Destek Hizmetleri daire başkanlıkları üzerinden yapılan doğrudan teminle 17 Ocak 2025 ile 28 Kasım 2025 tarihleri arasında yapılan 18 işlem için 14 milyon 981 bin 373 TL harcandı.

Aynı dönemde, aynı daire başkanlığı tarafından, aynı mahiyette birçok alım gerçekleştirildiği tespit edildi. Mevzuata aykırı alımlardan bazı örnekler şunlardır: Fuar alanında dağıtılmak üzere 12 jumbo baskılı kuru boya kalemi alımı: 942 bin TL.

Fuarı alanında dağıtılmak üzere boyama kitabı alımı: 858 bin TL. Vatandaşların transfer hizmeti: Bir milyon 890 bin TL. Muhtelif birimlerinde kullanılmak üzere otomatik jalüzi perde alımı: 957 bin 840 TL. Muhtelif birimlerinde kullanılmak üzere toplantı masası alımı: 917 bin 880 TL. 4-6 Yaş kuran kursu tefrişat malzemesi: Bir milyon 996 bin TL.”