Habermetrik
← Ana Sayfa
17 Kasım 2026 08:44 · Güncelleme 08:46
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Bir padişahın ülkeyi terk ettiği, devrimlerin tarihe yön verdiği gün

Bir padişahın ülkeyi terk ettiği, devrimlerin tarihe yön verdiği gün
Görsel kaynağı: hunattv.com
⏱️ 11 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Tarih boyunca bazı günler, yalnızca yaşandıkları dönemi değil, sonraki yılların siyasi, toplumsal ve kültürel yapısını da etkileyen gelişmelere sahne oldu
  • İmparatorlukların geleceğini belirleyen kararlar, yönetim değişiklikleri, savaşlar ve toplumsal hareketler geçmişin seyrini şekillendirdi
Hukuki not: Ölüm haberi: bilgiler adli makamların açıklamalarına dayanır, kesinleşmiş yargı kararı değildir.

Tarih boyunca bazı günler, yalnızca yaşandıkları dönemi değil, sonraki yılların siyasi, toplumsal ve kültürel yapısını da etkileyen gelişmelere sahne oldu. İmparatorlukların geleceğini belirleyen kararlar, yönetim değişiklikleri, savaşlar ve toplumsal hareketler geçmişin seyrini şekillendirdi. Bu olayların bir bölümü bugün de tarih kitaplarında önemli bir yer tutuyor.

Tahtlar değişti, tarihin akışı yeniden şekillendi 284 - Diocletianus Roma İmparatoru ilan edildi

Roma İmparatorluğu'nun siyasi ve askerî krizlerle mücadele ettiği dönemde Diocletianus, doğu ordusunun desteğiyle imparator ilan edildi. İmparator Numerianus'un ölümünün ardından başlayan iktidar mücadelesinde öne çıkan Diocletianus, 285 yılında Carinus'u yenerek imparatorluk üzerindeki hkimiyetini güçlendirdi.

Daha sonra Tetrarşi adı verilen dört hükümdarlı yönetim sistemini kurdu. Vergi, ordu ve idari yapılanmada gerçekleştirdiği reformlarla Roma'nın Üçüncü Yüzyıl Krizi'nden çıkışında önemli rol oynadı. Diocletianus'un imparator ilan edildiği kesin tarih konusunda kronolojiler arasında farklılıklar bulunuyor.

1558 - I. Elizabeth İngiltere tahtına çıktı

İngiltere Kraliçesi I. Mary'nin ölümünün ardından VIII. Henry ile Anne Boleyn'in kızı Elizabeth tahta çıktı. Yaklaşık 45 yıl süren hükümdarlığı boyunca İngiltere'nin siyasi, ekonomik ve kültürel yapısında önemli değişimler yaşandı.

Protestan kilise düzeni yeniden kuruldu, denizcilik ve denizaşırı ticaret gelişti. William Shakespeare ve Christopher Marlowe gibi yazarların eser verdiği bu dönem, İngiltere tarihinde'Elizabeth Çağı' olarak anıldı.

Osmanlı tarihinin dönüm noktaları 1877 - Rus ordusu Kars'a büyük saldırı başlattı

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Kars, Kafkas Cephesi'nin en önemli savunma merkezlerinden biri oldu. Rus ordusu, 17 Kasım'ı 18 Kasım'a bağlayan gece şehir ve çevresindeki tabyalara büyük bir saldırı başlattı. Şiddetli çatışmaların ardından Osmanlı savunması çöktü ve Kars, 18 Kasım 1877'de Rusların eline geçti.

Savaşın sonunda imzalanan Berlin Antlaşması'yla Kars, Ardahan ve Batum Rusya'ya bırakıldı.

1922 - Son Osmanlı padişahı Vahdettin İstanbul'dan ayrıldı

Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırmasının ardından son Osmanlı padişahı VI. Mehmed Vahdettin, İstanbul'dan ayrıldı. 17 Kasım sabahı Yıldız Sarayı'ndan çıkan Vahdettin, İngilizlere ait bir araçla limana götürüldü ve HMS Malaya adlı savaş gemisine bindi.

Gemiyle Malta'ya götürülen Vahdettin, daha sonra Hicaz ve İtalya'ya gitti. TBMM yönetimi, Vahdettin'in ülkeyi terk etmesini hilafet makamından ayrılması olarak değerlendirdi. 18 Kasım'da Abdülmecid Efendi halife seçildi. Vahdettin, 1926 yılında İtalya'nın Sanremo kentinde hayatını kaybetti.

1922 - Şarköy yeniden Türk yönetimine geçti

Tekirdağ'ın Şarköy ilçesi, yaklaşık iki buçuk yıl süren Yunan işgalinin ardından yeniden Türk yönetimine geçti. Büyük Taarruz'un ardından imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'yla Doğu Trakya'nın Türkiye'ye devredilmesi kararlaştırılmıştı.

Kasım ayında bölgedeki ilçeler aşamalı olarak teslim alınırken Şarköy de yeniden Türk idaresine geçti. İlçenin kurtuluşu, Doğu Trakya'nın büyük ölçüde askerî çatışma yaşanmadan diplomatik yollarla geri alınmasının önemli aşamalarından biri oldu.

1924 - Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu

Cumhuriyet Halk Fırkası içindeki görüş ayrılıklarının ardından Kzım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay, Refet Bele ve Adnan Adıvar gibi Millî Mücadele'nin önde gelen isimleri yeni bir siyasi oluşum için harekete geçti. 17 Kasım 1924'te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu.

Genel başkanlığa Kzım Karabekir getirildi. Liberal ekonomi, yerinden yönetim ve siyasi özgürlükler gibi başlıkları programına alan parti, Cumhuriyet döneminin ilk büyük muhalefet partisi oldu. Ancak Şeyh Said İsyanı sonrasında çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu kapsamında 3 Haziran 1925'te kapatıldı.

1930 - Serbest Cumhuriyet Fırkası kendini feshetti

Mustafa Kemal Atatürk'ün çok partili siyasi hayatı yeniden deneme düşüncesi çerçevesinde Fethi Okyar'ın liderliğinde kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası, kısa süren siyasi yaşamını sona erdirdi. 12 Ağustos 1930'da kurulan parti, ekonomik liberalizm ve daha geniş siyasi özgürlükler gibi politikaları savundu.

Fethi Okyar'ın İzmir ziyareti sırasında yaşanan gösteriler ve siyasi gerilimlerin artması üzerine parti, 17 Kasım 1930'da kendini feshetti. Böylece Cumhuriyet'in ikinci çok partili siyasi hayat denemesi de sona erdi.

Dünya tarihini etkileyen siyasi gelişmeler 1869 - Süveyş Kanalı açıldı

Akdeniz ile Kızıldeniz'i birbirine bağlayan Süveyş Kanalı, yaklaşık 10 yıl süren inşaat çalışmalarının ardından düzenlenen törenle açıldı. Fransız diplomat ve girişimci Ferdinand de Lesseps'in öncülüğünde gerçekleştirilen projenin açılışına Avrupa ve Osmanlı dünyasından çok sayıda davetli katıldı.

Fransa İmparatoriçesi Eugénie de törenin önemli konukları arasındaydı. Kanal, gemilerin Afrika'nın güneyindeki Ümit Burnu'nu dolaşmadan Avrupa ile Hint Okyanusu arasında ulaşım sağlamasına imkn verdi. Böylece dünya ticaretinin en stratejik deniz yollarından biri ortaya çıktı.

1914 - Rus donanması Trabzon'u bombaladı

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinin ardından Karadeniz kıyıları Rus donanmasının saldırılarına hedef oldu. Stratejik limanı ve Kafkas Cephesi'ne yakınlığı nedeniyle önemli bir konumda bulunan Trabzon, kasım ayı ortalarında bombardımana uğradı.

Liman, askerî tesisler ve ulaşım noktalarının hedef alındığı saldırılar sivil halk arasında da korku ve kayıplara yol açtı. Rus ordusu daha sonra Nisan 1916'da Trabzon'u işgal etti. Rusya'daki 1917 Devrimi'nin ardından birliklerin çekilmesiyle şehir 1918'de yeniden Osmanlı kontrolüne geçti.

1918 - İngiliz kuvvetleri Bakü'ye girdi

Osmanlı Kafkas İslam Ordusu ve Azerbaycanlı birliklerin 15 Eylül 1918'de Bakü'yü ele geçirmesinin ardından bölgedeki dengeler Mondros Mütarekesi'yle değişti. Osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi üzerine General William Thomson komutasındaki İngiliz birlikleri Bakü'ye girdi.

İngiliz yönetimi, şehrin güvenliği ve petrol kaynakları üzerinde denetim kurdu. Bakü'nün el değiştirmesi, savaş sonrası Kafkasya'daki güç mücadelesinin önemli gelişmelerinden biri oldu.

1922 - Uzak Doğu Cumhuriyeti Sovyet Rusya'ya katıldı

Rus İç Savaşı sırasında Sovyet Rusya ile Japonya arasında tampon bölge oluşturmak amacıyla kurulan Uzak Doğu Cumhuriyeti, kendini feshederek Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne katılma kararı aldı. Birleşme süreci kasım ayının ortasında tamamlandı.

Böylece Rus İç Savaşı'nın Uzak Doğu'daki ana safhası sona erdi. Sovyetler Birliği'nin ise henüz resmen kurulmadığı, kuruluş tarihinin 30 Aralık 1922 olduğu hatırlatıldı.

1933 - ABD ile Sovyetler Birliği diplomatik ilişki kurdu

Amerika Birleşik Devletleri, 1917 Bolşevik Devrimi'nden sonra uzun süre tanımadığı Sovyetler Birliği ile resmî diplomatik ilişkiler kurdu. ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt yönetiminin girişimleriyle başlayan görüşmelerde Sovyet Dışişleri Halk Komiseri Maksim Litvinov da yer aldı.

17 Kasım 1933'te Sovyetler Birliği'nin resmen tanınmasıyla iki ülke arasında diplomatik temsilciliklerin açılmasının önü açıldı. İki ülke, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası'na karşı müttefik olsa da savaş sonrasında Soğuk Savaş'ın iki büyük rakibi hline geldi.

1973 - Atina Politeknik ayaklanması bastırıldı

Yunanistan'daki askerî cunta yönetimine karşı öğrencilerin başlattığı Atina Politeknik ayaklanması, askerî müdahaleyle bastırıldı. 14 Kasım'da üniversite kampüsünü işgal eden öğrenciler, radyo yayınları aracılığıyla halka özgürlük ve demokrasi çağrısı yaptı.

Protestolar kısa sürede geniş bir toplumsal harekete dönüştü. 16 Kasım'ı 17 Kasım'a bağlayan gece ordu bölgeyi kuşattı. Sabah saatlerinde bir tank üniversitenin ana giriş kapısını kırarak kampüse girdi. Müdahale sırasında çok sayıda kişi yaralandı.

Olaylarla bağlantılı en az 24 kişinin hayatını kaybettiği belgelendi; ölümlerin önemli bölümü üniversite çevresindeki sokaklarda yaşandı. Ayaklanma, Yunanistan'daki askerî diktatörlüğe karşı direnişin en önemli sembollerinden biri hline geldi.

1989 - Kadife Devrimi başladı

Çekoslovakya'da komünist yönetimin sona ermesine giden süreci başlatan Kadife Devrimi, Prag'daki öğrenci gösterileriyle başladı. Başlangıçta Nazi işgali döneminde öldürülen öğrenci Jan Opletal'i anmak amacıyla düzenlenen yürüyüş, kısa sürede hükûmet karşıtı protestoya dönüştü.

Polis müdahalesinde çok sayıda kişi yaralandı. Olayların ardından ülke genelinde yüz binlerce kişinin katıldığı gösteriler düzenlendi. Muhalif yazar Václav Havel'in de yer aldığı Sivil Forum hareketi siyasi değişimin önemli aktörlerinden oldu.

Komünist Parti iktidar tekelinden vazgeçmek zorunda kaldı ve Havel, 29 Aralık 1989'da Cumhurbaşkanı seçildi.

1993 - Güney Afrika'da apartheid sonrası geçiş sürecinde anlaşma sağlandı

Güney Afrika'da ırk ayrımına dayalı apartheid rejiminden demokratik sisteme geçiş için yürütülen müzakerelerde geçici anayasanın metni üzerinde anlaşmaya varıldı. Çok Partili Müzakere Konseyi'nde sağlanan uzlaşma, bütün ırklardan vatandaşların eşit oy hakkıyla katılacağı seçimlerin hukuki temelini oluşturdu.

Geçici anayasa 22 Aralık 1993'te Parlamento tarafından kabul edildi. İlk çok ırklı genel seçimler ise 27 Nisan 1994'te yapıldı ve Nelson Mandela ülkenin ilk siyah Cumhurbaşkanı oldu.

Alman mimar ve şehir plancısı Bruno Taut, Türkiye'ye gelerek İstanbul Güzel Sanatlar Akademisinin Mimarlık Bölümünün başına geçti. Nazi yönetiminin iktidara gelmesinden sonra Almanya'dan ayrılan Taut, Türkiye'de eğitim çalışmalarının yanı sıra çeşitli kamu yapılarının tasarımında da görev aldı.

Ankara'daki Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi binası, Türkiye'deki önemli eserleri arasında yer aldı. Mustafa Kemal Atatürk'ün 1938'deki cenaze töreninde kullanılan katafalkın tasarımını da Taut hazırladı.

1963 - Yerel seçimlerde Adalet Partisi birinci oldu

Türkiye'de 27 Mayıs 1960 darbesi sonrasındaki yeni anayasal düzenin önemli seçimlerinden biri gerçekleştirildi. Yerel seçimlerde Adalet Partisi ülke genelinde en yüksek oy oranına ulaşarak birinci sırada yer aldı. Cumhuriyet Halk Partisi ise ikinci oldu.

Sonuçlar, Adalet Partisinin merkez sağ seçmen arasındaki desteğini güçlendirdi. Parti, 1965 genel seçimlerinde tek başına iktidara giden sürecin önemli adımlarından birini attı.

1967 - TBMM'de Kıbrıs krizi için saatler süren gizli oturum yapıldı

Kıbrıs'ta Geçitkale ve Boğaziçi köylerinde yaşanan çatışmalar, Türkiye ile Yunanistan arasında ciddi bir askerî krize neden oldu. Kıbrıslı Türklerin hayatını kaybettiği olayların ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi gelişmeleri görüşmek üzere kapalı oturum gerçekleştirdi.

Yaklaşık 18 saat 20 dakika süren görüşmelerde hükûmet, milletvekillerine askerî ve diplomatik gelişmeler hakkında bilgi verdi. ABD Başkanı Lyndon Johnson'ın özel temsilcisi Cyrus Vance'in yürüttüğü diplomasi sonucunda Yunanistan bazı askerlerini geri çekmeyi ve General Grivas'ı adadan çıkarmayı kabul etti. Böylece doğrudan savaş ihtimali geçici olarak önlendi.

1972 - Türkiye Ulusal Kadınlar Partisi kuruldu

Kadınların siyasette ve karar alma mekanizmalarında daha güçlü temsil edilmesini amaçlayan Türkiye Ulusal Kadınlar Partisi kuruldu. Mübeccel Göktuna'nın öne çıkan isimleri arasında bulunduğu parti, kadınların eğitim, çalışma, medeni haklar ve siyasi temsil alanlarındaki konumunu geliştirmeyi hedefledi.

Ancak seçimlere katılabilecek ölçüde örgütlenme konusunda zorluk yaşadı. 12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından diğer siyasi partilerle birlikte faaliyetleri sona erdi.

1972 - Juan Perón sürgünden Arjantin'e döndü

Eski Arjantin Devlet Başkanı Juan Domingo Perón, 1955'te askerî darbeyle iktidardan uzaklaştırılmasının ardından yaklaşık 17 yıl süren sürgün hayatını geride bırakarak ülkesine döndü. Madrid'den Buenos Aires'e ulaşan Perón, büyük bir siyasi hareketliliğin yaşandığı dönemde yeniden ülke gündeminin merkezine yerleşti.

1973'te Arjantin'e kalıcı olarak dönen Perón, aynı yıl yapılan seçim sürecinin ardından üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.

1976 - Şilili sanatçılar Türkiye'den sınır dışı edildi

Türkiye İşçi Partisinin davetlisi olarak ülkeye gelen Şilili sanatçılar hakkında sınır dışı kararı verildi. Şili'de 1973 askerî darbesinin ardından ülkesinden ayrılmak zorunda kalan sanatçılar, farklı ülkelerde darbe karşıtı kültürel etkinliklere katılıyordu.

Türkiye'deki programlarının siyasi nitelikli görülmesi üzerine sanatçı grubu güvenlik makamlarının müdahalesiyle karşılaştı. Olay, 1970'li yılların siyasi kutuplaşma ortamında kültür ve sanat faaliyetlerinin de siyasi gerilimlerden nasıl etkilendiğinin örneklerinden biri oldu.

1977 - Cahit Karakaş TBMM Başkanı seçildi

CHP milletvekili Cahit Karakaş, yapılan oylamalar sonucunda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına seçildi. Haziran 1977 genel seçimlerinin ardından Mecliste hiçbir parti tek başına rahat bir çoğunluk sağlayamamıştı. Karakaş, siyasi şiddet, ekonomik kriz ve hükûmet değişikliklerinin yaşandığı çalkantılı dönemde Meclis çalışmalarını yönetti. Görevi 12 Eylül 1980 askerî müdahalesine kadar devam etti.

1995 - Osman Hamdi Bey'in Yeşil Türbe tablosu İngiltere'de satıldı

Osmanlı döneminin önemli ressam, arkeolog ve müzecilerinden Osman Hamdi Bey'in Bursa'daki Yeşil Türbe'yi konu alan tablosu, İngiltere'de düzenlenen bir müzayedede yüksek bedelle alıcı buldu. Dönemin Türk basınında yaklaşık 37 milyar liralık satış bedelinden söz edildi.

Eski para birimi ve kur değişimleri nedeniyle bu tutarın günümüz değerleriyle doğrudan karşılaştırılamayacağı belirtildi. Satış, Osman Hamdi Bey'in eserlerinin uluslararası sanat piyasasındaki değerine ilişkin ilginin artmasının örneklerinden biri oldu.

A Millî Futbol Takımı, İrlanda Cumhuriyeti ile oynadığı play-off eşleşmesinin rövanşında 0-0 berabere kaldı. Dublin'de oynanan ilk maçın 1-1 sonuçlanmasının ardından Türkiye, o dönemde geçerli olan deplasman golü kuralıyla EURO 2000 finallerine katılmaya hak kazandı.

Mustafa Denizli yönetimindeki millî takım böylece üst üste ikinci kez Avrupa Şampiyonası'na katılma başarısı gösterdi. Türkiye, EURO 2000'de tarihinde ilk kez çeyrek finale yükseldi ancak bu turda Portekiz'e 2-0 yenilerek elendi.

2016 - Şirvan'daki maden faciasında 16 işçi hayatını kaybetti

Siirt'in Şirvan ilçesine bağlı Madenköy yakınındaki bakır madeninde meydana gelen heyelan, Türkiye'nin hafızasına büyük bir facia olarak kazındı. Açık ocak maden sahasında yaşanan toprak kayması, iş makinelerinin ve çalışanların bulunduğu alanı kapladı.

Çok sayıda işçinin toprak altında kalmasının ardından AFAD, UMKE, jandarma ve kurtarma ekipleri bölgede çalışma başlattı. Günlerce süren arama kurtarma çalışmalarının ardından toplam 16 işçinin hayatını kaybettiği kesinleşti.

Facia, madencilik sektöründeki iş güvenliği ve çalışma koşullarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Tarihin izinde unutulmayan gelişmeler Geçmişin sayfalarında yer alan bu olaylar, bir günün bile dünya ve Türkiye tarihindeki siyasi, toplumsal ve kültürel değişimlere nasıl sahne olabildiğini gösteriyor. Taht değişikliklerinden devrimlere, savaşlardan önemli siyasi kararlara uzanan gelişmeler, tarihin bugüne bıraktığı izleri bir kez daha hatırlatıyor.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: hunattv.com
Haber metni ve görseller hunattv.com sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Hava
Yayın: 17 Kasım 2026 08:44 · Kaynak: hunattv.com
Kaynağı Oku ↗