Kosovalı Büyük Balkanlar Turu - 7

Geçen haftadan devam ediyorum. …/. Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün 2 yıl okuduğu Askeri İdadi’den gururla, özlemle ve Türk Milleti olarak ne kadar şanslı bir millet olduğumuzu arkadaşlarımızla konuşarak ayrıldık.

Birbirimize ya Atatürk olmasaydı hele biz kadınların halini nice olacağını uzun uzun konuştuk. Yunanistan sınırına sadece 14 km. mesafede bulunan Manastır’da (Bitola) Osmanlı’dan kalma Türk Çarşısı’nı, Bedesten’i, İsak Paşa Camisi’ni ve Yeni Cami’yi gördük.

Manastır’ın tarihi dokusunu hissederken, şehrin nostaljik sokaklarında keyifli bir yürüyüş yaptık. Buradan Manastır’a 30 km. mesafede bulunan Resne’ye geldik. Kuzey Makedonya’da yer alan Resne’nin 2026 nüfus sayımına göre toplam 14.373 kişi nüfusu var, bunun 7.996 kişisi kasaba merkezinde yaşıyor.

Resna’de%10 da Makedonya Türkü yaşıyor. Resne, doğal güzellikleri ve Osmanlı izleriyle dikkati çekiyor. Hele burada Balkan tarihine damga vurmuş önemli bir şahsiyet olan Resneli Niyazi Bey’in sarayını da dışından görme fırsatını bulduk.

Resneli Niyazi Bey, 1873 doğumlu, Balkan Savaşları’nda üstün başarılar göstermiş, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin önde gelen vatansever üyelerinden birisi. 1908 yılında Makedonya Resne’de askerleri ile birlikte dağlara çıkarak II.

Meşrutiyet’in ilanını tetikleyen isyanı başlatan devrimci bir lider. Bugün de dilimizde sık sık kullandığımız, “Boş geyik yapma” ve “Geyik Muhabbeti” deyimleri, Resneli Niyazi Bey’in, Makedonya Dağlarında bir geyikle gezmesi ve propaganda amaçlı bu geyikle fotoğraf çektirerek dağıtması ile ünlenir.

Bu geyik Resneli Niyazi Bey ile özdeşleşir. Halk arasında Resneli Niyazi Bey ve bu geyiğin maceraları hakkında günlerce uzun uzadıya boş ve manasız sohbetler yapılması bu deyimin doğmasına yol açar. Gündelik hayatta kullanılan Resneli Niyazi Bey’in yaşamından doğan başka ilginç deyimler de var.

Günlük hayatta emeklerin boş yere ziyan olması, boşa giden bir çabanın olması durumlarında, haksız yere bir hiç uğruna veya saçna sapan bir sebeple ölmek, mahvolmak anlamına gelen “Ne şehittir, ne gazi, pisi pisine (bok) yoluna gitti Niyazi” ve “Niyazi oldu” deyimlerini sık sık kullanırız. Ama bu deyimlerin nereden kaynaklandığını ben de bilmiyordum.

Resneli Niyazi Bey, 17 Nisan 1913 tarihinde Arnavutluk’un Avlonya limanında, İstanbul’a gitmek üzereyken kendi koruması tarafından arkasından vuruluyor. Oysaki Resneli Niyazi Bey’in 40 yaşında kahramanlıklarla dolu yaşamını bir savaşta ve çatışmada değil de böyle anlamsız bir şekilde kaybetmesi halk arasında büyük şaşkınlık ve üzüntü yaratıyor.

Hala da bu suikastin tam anlamıyla bilinmeyen yönlerinin olduğu söyleniyor. Gerçekten de büyük bir kahramanın ve devrimcinin, daha kimbilir Türk Milleti için ne büyük katkılar sağlayabilecekken yok yere ölmesi benim de içimi acıttı. …/.

Haftaya devam edeceğim.——— Not: Cumhuriyetimizin 103. Kuruluş Yıldönümünü en içten dileklerimle kutluyorum. Atatürk devrimlerinin ve Cumhuriyetimizin yılmaz bekçileriyiz. Mustafa Kemal’in askerleriyiz.