Peynirde Yeni Dönem Başladı!

Türkiye'de peynir üretimi, muhafazası, taşınması ve satışına ilişkin kurallar yeniden düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'nin Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte 2015 yılında yürürlüğe giren eski düzenleme kaldırıldı.

Yeni tebliğ, peynirlerin içeriğinden etiket bilgilerine, üretim yöntemlerinden satış koşullarına kadar birçok alanda değişiklik içeriyor.

Düzenlemeyle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenler sınırlandırılırken, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin özellikleri hakkında daha açık bilgi edinmesi amaçlanıyor.

Peynirde Nişasta, Jelatin Ve Bitkisel Yağ Kullanımı Yasaklandı

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere getirilen sınırlamalar oldu.

Tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağlar kullanılamayacak.

Ancak çeşnili taze peynirlerde teknolojik gereklilik kapsamında stabilizör amacıyla belirli miktarda nişasta kullanımına izin verilecek.

Böylece peynir üretiminde süt kaynaklı bileşenlerin esas alınması ve ürün içeriğine ilişkin standartların güçlendirilmesi hedefleniyor.

Çiğ Sütten Üretilen Peynirlere 4 Ay Olgunlaştırma Şartı

Yeni Peynir Tebliği kapsamında çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirler için önemli bir zorunluluk getirildi.

Bu özellikteki peynirler, en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulamayacak.

Termizasyon işlemi, çiğ sütte bulunan mikroorganizma sayısını azaltmak amacıyla uygulanan hafif bir ısıl işlem olarak biliniyor.

Olgunlaştırma süreci uygulanmadan satışa çıkarılacak peynirlerin üretiminde ise sütün en az pastörizasyon koşullarına uygun ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.

Peynir Etiketlerinde Yeni Dönem Başlıyor

Yeni düzenlemeyle peynir ambalajlarında yer alması gereken bilgiler de yeniden belirlendi.

Peynirlerin yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, ürün adıyla birlikte etiket üzerinde açıkça belirtilecek.

Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerin etiketlerinde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak. Ayrıca ürünün ne kadar süre olgunlaştırıldığı bilgisine de yer verilecek.

Bu değişikliklerle tüketicilerin peynirin üretim özelliklerini ve olgunlaşma süresini daha kolay öğrenebilmesi amaçlanıyor.

“Köy Peyniri” Ve “Doğal Peynir” İfadeleri Yasaklandı

Peynir etiketlerinde tüketicilerin satın alma tercihlerini etkileyebilecek bazı tanımlamaların kullanılmasına da sınırlama getirildi.

Yeni tebliğe göre peynirlerin ambalajlarında “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi nitelemeler yer alamayacak.

Ayrıca farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde, kullanılan süt türlerinin etikette miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanması gerekecek.

Böylece tüketicilerin peynirin hangi sütlerden üretildiğini daha açık şekilde öğrenmesi sağlanacak.

Eski Kaşar Peynirinde 120 Gün Şartı

Yeni düzenleme, kaşar peynirlerinin etiketlerinde kullanılan “eski” ifadesine de açıklık getirdi.

Buna göre en az 120 gün olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde “eski” ibaresi kullanılabilecek.

Bu sürenin altında olgunlaştırılan kaşar peynirleri ise söz konusu ifadeyle satışa sunulamayacak.

Düzenlemeyle peynirlerin olgunlaşma süreleri ile ambalajlarında kullanılan tanımlamaların uyumlu olması hedefleniyor.

Çiğ Sütten Üretilen Peynirlerde Etiket Zorunluluğu

Çiğ sütten veya termizasyon uygulanmış sütten üretilen ve üretim sürecinde pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem görmeyen, telemesi haşlanmamış peynirlerde özel bir etiketleme şartı uygulanacak.

Bu ürünlerin ambalajlarında “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesinin bulunması zorunlu olacak.

Söz konusu uyarı, ürün adıyla aynı yüzeyde ve en az 3 milimetre büyüklüğünde yazılacak.

Böylece tüketicilerin satın aldıkları peynirin çiğ sütten üretildiğini kolayca fark edebilmesi amaçlanıyor.

Çeşnili Peynirlerde Kullanılabilecek Malzeme Oranı Sınırlandırıldı

Yeni Peynir Tebliği ile çeşnili peynirlerde kullanılabilecek ek bileşenlerin miktarına da sınır getirildi.

Düzenlemeye göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı geçemeyecek.

Çeşnili taze peynirlerde ise bu oran en fazla yüzde 15 olabilecek.

Şeker ilave edilen çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde, kullanılan ilave şeker oranının da belirtilmesi gerekecek.

Peynirlerin Satışında 10 Derece Kuralı

Peynirlerin muhafaza edilmesi, taşınması ve tüketiciye sunulması sırasında uyulması gereken sıcaklık koşulları da yeniden düzenlendi.

Bu kural, ürünlerin üretim sonrasında taşınmasından market ve satış noktalarında tüketiciye sunulmasına kadar olan süreci kapsıyor.

Ayrıca eritme peynirlerinin dökme olarak satılması ve telemenin doğrudan tüketiciye sunulması da yasaklandı.

Peynir Ambalajlarında Hangi İfadeler Kullanılabilecek?

Yeni düzenleme kapsamında peynirlerin kullanım alanını, üretim yöntemini veya fiziksel özelliklerini açıklayan bazı ifadelere izin verilecek.

Buna göre “sürülebilir”, “ultrafiltrasyon”, “üçgen” ve “tost, pizza yapımında kullanılabilir” gibi açıklamalar etiketlerde bulunabilecek.

Ancak bu ifadeler tek başına ürün adı olarak kullanılamayacak. Ayrıca ürünün gerçek adından daha büyük yazı karakterleriyle gösterilemeyecek ve tüketicide ürün adı olduğu izlenimi oluşturamayacak.

Peynir Üreticilerine 30 Nisan 2027’ye Kadar Süre Verildi

Yeni tebliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte mevcut gıda işletmelerinin üretim ve etiketleme süreçlerini düzenlemeye uygun hale getirmesi gerekecek.

Tarım ve Orman Bakanlığı, işletmelere yeni hükümlere uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanıdı.

Bu tarihten önce piyasaya sunulan peynirlerin raf ömrü sona erene kadar satışına devam edilebilecek.

Ancak yeni düzenlemeye uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulundurulmasına izin verilmeyecek.

Yeni Peynir Tebliği Tüketicileri Nasıl Etkileyecek?

Yeni düzenlemeyle birlikte tüketicilerin marketlerde ve diğer satış noktalarında karşılaştıkları peynirlerin etiketlerinde önemli değişiklikler yaşanacak.

Peynirlerin içeriği, üretim yöntemi, yağlılık sınıfı ve olgunlaştırma süresi gibi bilgilerin daha açık belirtilmesi sağlanacak.

Özellikle “köy peyniri” ve “doğal peynir” gibi ifadelerin yasaklanması, ürünlerin pazarlanmasında kullanılan tanımlamaları değiştirecek.

Üreticilerin yeni kurallara uyum sağlamasıyla birlikte peynirlerin içerik ve etiketleme standartlarının güçlendirilmesi, tüketicilerin daha bilinçli tercihler yapabilmesi hedefleniyor.