Varoluştan devletleşmeye bir özgürlük destanı: KKTC 43 yaşında!

Kıbrıs Türk halkının kendi kaderini tayin etme mücadelesinin en önemli dönüm noktalarından biri olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) ilanının üzerinden 43 yıl geçti. 15 Kasım 1983’te bağımsızlık bildirgesinin okunmasıyla kurulan KKTC, bugün kuruluş yıl dönümünü adanın dört bir yanında düzenlenen tören ve etkinliklerle kutluyor.

1950’li yıllarda başlayan direnişten 15 Kasım 1983’teki kuruluş ilanına uzanan süreçte Kıbrıs Türk halkı, siyasi ve toplumsal varlığını korumak amacıyla farklı yönetim modelleri oluşturdu. Bugün gerçekleştirilen kutlamalarda ise bağımsızlık mücadelesi, Kıbrıs Türk halkının tarihsel hafızası ve cumhuriyetin kuruluşu ön plana çıkıyor.

KKTC’NİN KURULUŞUNA GİDEN YOL NASIL BAŞLADI? Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanı, uzun yıllara yayılan siyasi gelişmelerin ve Kıbrıs Türk halkının kendi kendini yönetme mücadelesinin ardından gerçekleşti. Ortaklık devletinin yıkılışı ve Kanlı Noel (1960-1963): 1960 yılında Türk ve Rum toplumlarının siyasi eşitliğine dayalı olarak Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu.

Ancak adanın Yunanistan’a bağlanmasını hedefleyen Enosis politikası ve iki toplum arasındaki siyasi gerilimler nedeniyle ortaklık devleti uzun ömürlü olmadı. 21 Aralık 1963’te başlayan ve tarihe Kanlı Noel olarak geçen silahlı saldırılar, Kıbrıs Türk halkı açısından önemli bir kırılma noktası oldu.

Bu süreçte Türkler devlet yönetiminden dışlandı, yüzlerce köy boşaltıldı ve Kıbrıs Türkleri adanın yaklaşık yüzde 3’lük bölümünde, getto olarak tanımlanan bölgelerde yaşamak zorunda kaldı. Direnişin örgütlenmesi ve geçici yönetimler (1964-1974): Kıbrıs Türk halkı, Dr.

Fazıl Küçük ve Rauf Raif Denktaş'ın öncülüğünde siyasi ve toplumsal örgütlenmesini sürdürdü. Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT), bu dönemde direnişin önemli unsurlarından biri oldu. Kıbrıs Türklerinin siyasi varlığını korumak amacıyla sırasıyla 1963’te Genel Komite, 1967’de Geçici Kıbrıs Türk Yönetimi ve 1974’te Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi kuruldu.

Bu yönetimlerle Kıbrıs Türk halkının kendi kendini yönetme iradesi kurumsal bir yapıya kavuşturulmaya çalışıldı. 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı: 15 Temmuz 1974’te Rum cuntasının gerçekleştirdiği darbe ve Enosis girişiminin ardından Türkiye, garantörlük hakkını kullanarak 20 Temmuz sabahı Kıbrıs Barış Harekâtı’nı başlattı.

Türk Silahlı Kuvvetleri ile Kıbrıs Türk mücahitlerinin birlikte yürüttüğü mücadele sonrasında adadaki siyasi ve askeri dengeler değişti. Kıbrıs Türk halkı adanın kuzeyinde toplandı. Federe devletten bağımsızlığa (1975-1983): Barış Harekâtı'nın ardından 13 Şubat 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti (KTFD) kuruldu.

Bu dönemde amaç, Rum tarafıyla eşit şartlarda yeni bir federasyon çatısı altında birleşmekti. Ancak taraflar arasında yürütülen görüşmelerden sonuç alınamaması ve siyasi uzlaşmanın sağlanamaması üzerine KTFD Meclisi bağımsızlık yönünde tarihi bir karar aldı.

15 KASIM 1983: BAĞIMSIZLIK BİLDİRGESİ OKUNDU Kıbrıs Türk Federe Devleti Meclisi, 15 Kasım 1983’te olağanüstü toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda alınan oy birliği kararıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluşu ilan edildi.

Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş, Meclis kürsüsünden Bağımsızlık Bildirgesi’ni okudu. Böylece Kıbrıs Türk halkının kendi devletini kurma yönündeki siyasi iradesi ilan edilmiş oldu. 15 Kasım tarihi, o günden bu yana KKTC’nin kuruluş yıl dönümü olarak kutlanıyor.

43’ÜNCÜ YIL KUTLAMALARINDA ETKİNLİKLER GÜN BOYU SÜRECEK KKTC’nin 43’üncü kuruluş yıl dönümü etkinlikleri 13 Kasım’da binlerce öğrencinin katıldığı Cumhuriyet Korteji ile başladı. Program, 14 Kasım’da Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın konuşması, 21 pare top atışı ve anıt mezar törenleriyle devam etti.

15 Kasım’daki kutlamalarda ise Lefkoşa, Girne ve Gazimağusa başta olmak üzere adanın farklı noktalarında törenler, gösteriler ve kültür-sanat etkinlikleri düzenleniyor. LEFKOŞA’DA RESMİ TÖREN VE RESMİGEÇİT Başkent Lefkoşa’daki resmi program sabah saat 08.45’te Cumhurbaşkanlığı’nda gerçekleştirilen tebrik kabulüyle başladı.

Saat 09.30’da Lefkoşa Atatürk Anıtı’nda çelenk sunma töreni düzenlendi. Kutlamaların önemli bölümlerinden biri olan resmigeçit ise saat 10.00’da Dr. Fazıl Küçük Bulvarı’nda gerçekleştirildi. Törenlerde Lefke ve Erenköy’den getirilen bayraklar Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’a takdim edildi.

Milli Savunma Bakanlığı Mehteran Birliği de program kapsamında konser verdi. TÜRK YILDIZLARI GİRNE SEMALARINDA GÖSTERİ YAPACAK Kutlamaların en dikkat çeken etkinliklerinden biri de Türk Hava Kuvvetleri’nin akrobasi timi Türk Yıldızları’nın gösteri uçuşu olacak.

Türk Yıldızları, saat 15.30’da Girne Kordonboyu’nda bulunan Atatürk Anıtı önünde gösteri gerçekleştirecek. Gösteride Türk pilotlar, özel olarak tasarlanmış uçaklarıyla gerçekleştirecekleri akrobasi hareketleriyle izleyenlere görsel şölen sunacak.

TÜRK DENİZ KUVVETLERİ GEMİLERİ ZİYARETE AÇIK 43’üncü yıl kutlamaları kapsamında Türk Deniz Kuvvetleri’ne ait savaş gemileri de halkla buluşuyor. Deniz Kuvvetleri unsurları, gün boyunca Girne ve Gazimağusa limanlarında ziyaretçilerini ağırlayacak.

Vatandaşlar, limanlara demirleyen Türk savaş gemilerini yakından görme fırsatı bulacak. LEFKOŞA VE GİRNE’DE SPOR VE KÜLTÜR ETKİNLİKLERİ Kuruluş yıl dönümü programı spor ve sanat etkinlikleriyle de devam ediyor. Başkent Lefkoşa’da 15 Kasım Cumhuriyet Kupası kapsamında okçuluk ve yol bisikleti yarışları düzenleniyor.

Girne’de ise golf, eskrim ve tekvando turnuvaları gerçekleştiriliyor. Akşam saatlerinde Girne Kordonboyu ve Acapulco Hotel’de düzenlenecek “Cumhuriyetin Işığında” konserleriyle kutlamalar devam edecek. Halka açık olarak gerçekleştirilecek konserlerde sanatseverler bir araya gelecek.