Fenerbahçe ile tanınan Aziz Yıldırım, savunma sanayisinde hangi projelere imza attı? Yıldırım’ın işleri ve serveti

Aziz Yıldırım denildiğinde akla ilk Fenerbahçe geliyor. Ancak iş insanının futbol dışındaki faaliyetleri çok daha geniş: mühendislik, askeri gemi inşası, denizcilik, savunma sanayisi, inşaat ve hayvancılık gibi farklı alanlarda şirketlerle anılıyor

Yıldırm'ın yılda 3 denizaltı gövdesi üretim kapasitesi bulunuyor. Ayrıca farklı boylarda askeri deniz araçlarının üretimi de planlanıyor. Proje için 20 Ekim 2026’da ÇED olumlu kararı verildiği bildirildi.

Peki, Aziz Yıldırım’ın denizaltı hamlesi tam olarak ne anlama geliyor? Fenerbahçe başkanlığı dışında hangi işleri yapıyor, hangi sektörlerde faaliyet gösteriyor ve sahibi olduğu şirketlerle hangi projelerde yer alıyor?

Aziz Yıldırım’ın denizaltı hamlesi nedir? Aziz Yıldırım’ın denizaltı hamlesi olarak gündeme gelen yatırım, DEARSAN’ın Kocaeli Çayırova’daki üretim tesisi projesiyle ilgili. Proje, askeri ve sivil deniz araçlarının gövdelerinin hazırlanması, gemi bloklarının birleştirilmesi ve çeşitli montaj işlemlerinin yapılmasına yönelik bir üretim altyapısı oluşturmayı amaçlıyor.

Proje dosyasında yer alan bilgilere göre yatırımın öne çıkan ayrıntıları şöyle:

Konum: Kocaeli, Çayırova.

Yatırım bedeli: 16 milyon 450 bin TL.

Parsel büyüklüğü: 10 bin 734 metrekare.

Kapalı alan: 5 bin 823 metrekare.

Denizaltı gövdesi kapasitesi: Yılda 3 adet.

Askeri deniz aracı kapasitesi: Farklı boy gruplarında yıllık toplam 68 araç.

Bu rakamlar, proje kapsamında öngörülen üretim kapasitesini ifade ediyor. Üç denizaltı için kesin sipariş verildiği veya üretimin başladığı anlamına gelmiyor.

Çayırova’da üretilen gövdeler nerede tamamlanacak? Planlamaya göre Çayırova tesisinde gemi bloklarının birleştirilmesi, elektrik ve mekanik tesisat montajı ile makine dairesi donatım işlemleri yapılacak. Hazırlanan gövdelerin Tuzla’daki ana tersaneye taşınması ve gemilerin tamamlanmasına yönelik sonraki aşamaların burada yürütülmesi öngörülüyor.

Çayırova’daki tesis, bu yönüyle DEARSAN’ın mevcut tersane faaliyetlerini destekleyecek bir üretim altyapısı olarak değerlendirilebilir.

Proje için ÇED olumlu kararı verilmesi de önemli bir aşama. Ancak bu karar, tek başına bütün izinlerin tamamlandığı veya tesisin üretime başladığı anlamına gelmiyor.

DEARSAN hangi askeri gemileri üretiyor? İlk askeri gemi ihracatını yapan tersane: Dearsan

DEARSAN’ın faaliyetleri yalnızca denizaltı gövdeleriyle sınırlı değil. Şirket, Türk Deniz Kuvvetleri ve yurt dışındaki müşterilere yönelik farklı türlerde askeri deniz araçlarının tasarım ve inşa projelerinde yer alıyor.

Şirketin faaliyetleri arasında şunlar bulunuyor:

Tuzla sınıfı karakol botları: Türk Deniz Kuvvetleri için 16 karakol botunun inşası.

Hisar sınıfı açık deniz karakol gemileri: Türk Donanması için dört gemilik proje.

Mayın avlama gemileri: Yeni nesil beş gemilik proje.

Hücumbotlar ve diğer askeri deniz araçları: Farklı ülkelere yönelik gemi inşa projeleri.

Yurt dışı projeleri: Türkmenistan, Katar ve Nijerya gibi ülkelerle ilişkilendirilen askeri deniz aracı projeleri.

Bu projeler, şirketin askeri gemi tasarımı ve inşası alanındaki faaliyetlerini gösteriyor. Ancak gemilerde kullanılan radar, elektronik harp, haberleşme ve silah sistemleri farklı savunma sanayisi şirketlerinin katkısıyla projelere entegre edilebiliyor.

Aziz Yıldırım’ın ASELSAN bağlantısı ne? Aziz Yıldırım’ın yönetim kurulu başkanı olduğu DEARSAN’ın savunma sanayisindeki faaliyetleri açısından dikkat çeken gelişmelerden biri, ASELSAN’ın DEARSAN, DESAN ve ÖZATA Denizcilik şirketlerinin yer aldığı iş ortaklığıyla imzaladığı sözleşme oldu.

3 Ocak 2025 tarihli haberlerde, 210 milyon 182 bin 574 avro tutarındaki sözleşmenin deniz platformlarına yönelik elektronik harp, radar, haberleşme, seyrüsefer, silah, elektro-optik ve sualtı sistemlerinin tedarikini kapsadığı bildirildi.

Bu anlaşma, DEARSAN’ın yalnızca gemi gövdelerinin inşasıyla sınırlı olmayan projelerde de yer aldığını gösteriyor. Bununla birlikte sözleşmenin tamamını DEARSAN’a ait bir gelir olarak değerlendirmek doğru değil; anlaşma birden fazla şirketin yer aldığı iş ortaklığı üzerinden yapıldı.

Aziz Yıldırım ne iş yapıyor? Hangi şirketlerle anılıyor? Aziz Yıldırım, kamuoyunda uzun yıllar Fenerbahçe başkanlığıyla tanınsa da iş hayatı spor yöneticiliğinden önce başladı. Haber kaynaklarında yer alan bilgilere göre 1979’da Maktaş Mühendislik ile iş hayatına adım attı; daha sonra gemi inşa ve denizcilik alanında faaliyet gösterdi.

İş hayatıyla ilişkilendirilen başlıca alanlar şöyle:

1. DEARSAN Gemi İnşaat Sanayi A.Ş.Askeri ve sivil deniz araçlarının tasarımı ve inşasıyla öne çıkan şirket. Çayırova’daki yeni tesis projesi de bu faaliyetlerin genişletilmesiyle ilgili.

2. Maktaş MühendislikYıldırım’ın iş hayatının başlangıcında yer alan şirket olarak anılıyor. Mühendislik, makine ve taahhüt faaliyetleriyle ilişkilendiriliyor.

3. İnşaat ve beton sektörüAs İnşaat ve Asbeton İnşaat gibi şirketler, Yıldırım’ın ticari bağlantıları hakkında yayımlanan haberlerde geçiyor.

4. Denizcilik ve savunma projeleriGülhan Denizcilik, AG Denizcilik, İmsak Savunma ve Savtem Savunma gibi şirket isimleri de Yıldırım’ın iş bağlantılarıyla ilgili haberlerde anılıyor. Her bir şirketin güncel sahiplik ve faaliyet durumu ayrıca incelenmeli.

Bir şirketin haberlerde Aziz Yıldırım’la ilişkilendirilmesi, Yıldırım’ın o şirketin tek sahibi olduğu anlamına gelmez. Güncel sahiplik oranları ve şirketlerin faaliyet durumları için ticaret sicili kayıtlarının esas alınması gerekir.

Aziz Yıldırım’ın serveti ne kadar? Aziz Yıldırım’ın kişisel servetini kesin olarak ortaya koyan, kamuya açık ve doğrulanmış güncel bir mali tablo bulunmuyor. Medyada yer alan servet tahminleri kesin bilgi gibi sunulmamalı.

Şirketlerin cirosu, yatırım tutarı, piyasa değeri ve bir kişinin kişisel serveti birbirinden farklı kavramlar. Bu nedenle Yıldırım’ın serveti hakkında kesin bir rakam vermek yerine, doğrulanabilir şirket faaliyetlerini ve üstlendiği projeleri anlatmak daha sağlıklı bir yaklaşım olur.

Aziz Yıldırım kimdir? Hayatı, iş dünyası ve Fenerbahçe başkanlığıAziz Yıldırım, Türk iş insanı, inşaat mühendisi, armatör ve spor yöneticisidir. 2 Kasım 1952’de Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde dünyaya gelen Yıldırım, özellikle 1998-2018 yılları arasında yürüttüğü Fenerbahçe Spor Kulübü başkanlığıyla tanındı.

Futbolun yanı sıra denizcilik, inşaat ve savunma sanayisi alanlarındaki ticari faaliyetleriyle de gündeme geldi.

20 yıl boyunca Fenerbahçe başkanlığı yapan Yıldırım, kulübün tesisleşme, kurumsallaşma ve farklı spor branşlarında başarı elde etme sürecinde etkili oldu. Başkanlığı döneminde önemli sportif başarılar yaşanırken, 3 Temmuz 2011’de başlayan şike soruşturması ve ardından gelen yargı süreci de hayatının en dikkat çekici dönemlerinden biri oldu.

Aziz Yıldırım’ın çocukluğu ve eğitim hayatı

Aziz Yıldırım, 2 Kasım 1952’de Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde doğdu. Babası Şefik Yıldırım’ın ilkokul öğretmeni olması nedeniyle ailesi, görev yerlerindeki değişiklikler doğrultusunda farklı şehirlerde yaşadı. Çocukluk ve gençlik yıllarının bir bölümünü Alanya ve Düzce’de geçirdi.

İlk ve orta öğrenimini Düzce’de tamamlayan Yıldırım, gençlik yıllarında futbolla da ilgilendi. Amatör olarak Hamidiyespor’da forma giydi. Daha sonra mühendislik eğitimi almak üzere Ankara’ya gitti.

Ankara Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi’nin (günümüzde Gazi Üniversitesi bünyesindeki mühendislik eğitimiyle ilişkilendirilen kurum) inşaat mühendisliği bölümünden mezun oldu. Aldığı mühendislik eğitimi, sonraki yıllarda inşaat ve denizcilik alanlarında yürüttüğü işlerin temelini oluşturdu.

Aziz Yıldırım ne iş yapıyor? İş hayatı ve şirketleriAziz Yıldırım, yalnızca Fenerbahçe başkanlığıyla tanınan bir isim değil. İnşaat mühendisliği eğitiminin ardından iş dünyasına giren Yıldırım, yıllar içinde inşaat, mühendislik, denizcilik ve savunma sanayisi alanlarında faaliyet gösterdi

1. Maktaş Mühendislik

Yıldırım, 1979 yılında Maktaş Mühendislik firmasını kurdu. Şirket, onun iş dünyasındaki ilk önemli girişimleri arasında yer aldı. İnşaat mühendisliği alanındaki deneyimini ticari faaliyetlere dönüştürmesini sağlayan bu girişim, sonraki yatırımlarının da temelini oluşturdu.

2. DEARSAN Tersanesi

Yıldırım'ın iş hayatındaki en dikkat çekici faaliyetlerinden biri, 1980 yılında kurulan DEARSAN tersanesiyle ilişkilidir. Şirket, askeri gemi inşası ve savunma sanayisi projelerinde faaliyet gösterdi. Bu alan, Yıldırım'ın spor yöneticiliği dışındaki işlerinin kamuoyunda daha fazla merak edilmesinin başlıca nedenlerinden biridir.

3. Askeri gemi üretimi ve savunma sanayisi

DEARSAN'ın faaliyetleri kapsamında askeri deniz araçları ve gemi projeleri öne çıktı. Yıldırım'ın şirketleri üzerinden yürütülen çalışmalar, Türkiye'nin savunma sanayisi ve denizcilik alanındaki üretim faaliyetleriyle bağlantılıdır.

Ancak şirketin projeleriyle Yıldırım'ın kişisel olarak yürüttüğü görevleri birbirinden ayırmak gerekir.

4. İnşaat ve mühendislik yatırımları

İnşaat mühendisliği geçmişi bulunan Yıldırım'ın ticari faaliyetleri arasında inşaat ve mühendislik de yer alıyor. İş hayatına ilişkin biyografilerde Maktaş Mühendislik'in yanı sıra farklı şirketlerle bağlantıları da aktarılıyor. Şirketlerin güncel ortaklık yapıları ve faaliyet durumları ise ayrıca doğrulanmalıdır.

Aziz Yıldırım'ın bilinmeyen işleri neler? Yıldırım'ın kamuoyunda en çok bilinen yönü Fenerbahçe başkanlığı olsa da iş hayatının önemli bir bölümü futbolun dışında geçti. Özellikle askeri gemi üretimi, tersanecilik ve mühendislik faaliyetleri, onun spor yöneticiliğinin ötesindeki ticari kimliğini ortaya koyuyor.

Ancak Yıldırım'ın şirketlerinin tamamının güncel ortaklık yapısını, gelirlerini ve kişisel servetini gösteren doğrulanmış, kapsamlı bir kamu kaydı olmadan belirli bir şirketin tamamına sahip olduğunu veya belirli bir servete ulaştığını kesin biçimde söylemek doğru olmaz.

Fenerbahçe'ye nasıl girdi? Aziz Yıldırım'ın Fenerbahçe ile ilişkisi, 1998'de başkan seçilmesinden önce başladı.

1990-1992: Fenerbahçe yönetiminde görev aldı.

1991-1992 sezonu: Futbol şube sorumluluğu yaptı.

1993-1994 dönemi: Kulüp yönetiminde görev almaya devam etti.

15 Şubat 1998: Vefa Küçük'ü bir oy farkla geçerek Fenerbahçe başkanı seçildi.

Başkan seçildiğinde öncelikleri arasında kulübün mali kaynaklarını geliştirmek, tesislerini güçlendirmek ve sportif organizasyonunu büyütmek bulunuyordu.

Aziz Yıldırım döneminde Fenerbahçe'de neler değişti? Aziz Yıldırım, Fenerbahçe Başkanı olarak 21. yılını dolduruyor.

Yıldırım döneminde Fenerium mağazalarının yaygınlaşması, Fenerbahçe TV'nin kurulması ve kulübün yayın faaliyetlerinin geliştirilmesi öne çıktı. Bu girişimler, kulübün yalnızca maç günü gelirlerine bağlı kalmaması ve taraftarlarıyla farklı kanallardan ilişki kurması açısından önem taşıdı.

Futbol ve Avrupa başarılarıFenerbahçe, Yıldırım'ın başkanlığı sırasında Süper Lig şampiyonlukları yaşadı. 2007-2008 sezonunda UEFA Şampiyonlar Ligi'nde çeyrek finale yükselerek Avrupa kupalarındaki en dikkat çekici sonuçlarından birini elde etti.

Fenerbahçe, 2010-2011 sezonunda futbolun yanı sıra kadın ve erkek basketbol ile kadın ve erkek voleybol branşlarında da lig şampiyonlukları elde etti. Bu başarılar, kulübün farklı spor dallarındaki yapılanmasının kamuoyunda öne çıkmasını sağladı.

Aziz Yıldırım ve 3 Temmuz süreci3 Temmuz 2011'de başlayan şike soruşturması, Yıldırım'ın başkanlık döneminin en tartışmalı olaylarından biri oldu. Soruşturma kapsamında tutuklandı ve yaklaşık bir yıl cezaevinde kaldı. Yargılama sürecinde hapis cezasına çarptırıldı; daha sonra yeniden yargılama sonucunda beraat etti.

Bu süreç, Fenerbahçe camiasında ve Türk futbolunda uzun süre tartışıldı. Olayların hukuki boyutuyla sportif sonuçları birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Aziz Yıldırım neden 2018'de başkanlığı kaybetti? Aziz Yıldırım, 3 Haziran 2018'de yapılan seçimde Ali Koç ile yarıştı ve başkanlığı kaybetti. Böylece 20 yıllık başkanlık dönemi sona erdi.

2024 yılında yeniden aday olan Yıldırım, Ali Koç karşısında bir kez daha seçimi kazanamadı. 9 Haziran 2024 tarihli genel kurulda Ali Koç 16 bin 464, Aziz Yıldırım ise 10 bin 483 oy aldı.

Aziz Yıldırım'ın eğitim yatırımıYıldırım'ın doğduğu bölgeyle bağlantılı çalışmalarından biri, 2007 yılında annesinin adına Ergani'de yaptırdığı Sermet Yalçın Anadolu Lisesi'dir. Bu girişim, iş hayatının ve spor yöneticiliğinin dışında eğitim alanında da bir yatırım yaptığını gösteriyor.