TÜİK'in tarımsal üretim tahminleri açıklandı: Buğday, arpa ve zeytinde büyük artış

Türkiye'nin 2026 yılı tarımsal üretim tahminlerinde buğday, arpa ve zeytin öne çıktı. TÜİK'in ikinci bitkisel üretim tahminlerini değerlendiren Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, olumlu yağış koşullarının üretim beklentilerini yükselttiğini açıkladı. Buğday üretiminin 24,8 milyon tona, arpanın 10 milyon tona ve zeytinin 4,3 milyon tona ulaşmasının beklendiğini belirten Kiraz, yağlı tohumlarda dışa bağımlılık ve üretici fiyatları konusunda da uyarılarda bulundu. TÜRKİYE'DE BUĞDAY ÜRETİMİ 24,8 MİLYON TONA ULAŞABİLİR Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2026 yılı ikinci bitkisel üretim tahminlerini değerlendirdi. Bu sezon yağışların ve hava koşullarının olumlu seyretmesinin tarımsal üretim beklentilerine yansıdığını belirten Kiraz, özellikle tahıl üretimindeki artış tahminlerine dikkat çekti. Kiraz, buğday üretiminin 24,8 milyon tona, arpa üretiminin ise 10 milyon tona ulaşmasının beklendiğini bildirdi. Söz konusu üretim miktarlarının Türkiye'nin gıda güvenliği ve hayvan yemi tedariki açısından olumlu olduğunu ifade etti. KİŞİ BAŞINA 288 KİLOGRAM BUĞDAY: YILLIK İHTİYAÇ AŞILACAK Fehmi Kiraz, Türkiye'de buğday üretiminin kişi başına düşen miktarının yıllık ihtiyacın üzerine çıkmasının beklendiğini belirtti. 24,8 milyon tonluk üretim tahmininin kişi başına yaklaşık 288 kilogram buğdaya karşılık geldiğini kaydeden Kiraz, yıllık ihtiyacın ise 250 kilogram olduğunu söyledi. Buna göre buğday üretiminin kişi başına yıllık ihtiyacı 38 kilogram aşması bekleniyor. Kiraz, şu değerlendirmede bulundu: "Özellikle buğday üretiminin 24,8 milyon tona, arpa üretiminin ise 10 milyon tona ulaşması sevindirici. Dolayısıyla 24,8 milyon tonluk buğday üretimi, kişi başı 288 kilogram ile Türkiye'nin 250 kilogramlık yıllık ihtiyacını rahatlıkla karşılamakta ve hatta üzerine çıkmaktadır. Bu durum, hem halkımızın gıda güvenliği hem de hayvan yemi tedariki açısından son derece olumlu bir gelişmedir." TÜİK 2026 BİTKİSEL ÜRETİM TAHMİNLERİ: HANGİ ÜRÜNDE NE KADAR ARTIŞ VAR? TÜİK'in ikinci bitkisel üretim tahminlerine ilişkin değerlendirmede bulunan Kiraz, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerle meyve grubunda artış, sebze üretiminde ise sınırlı düşüş beklendiğini açıkladı. Açıklanan tahminlere göre üretim miktarlarının geçen yıla kıyasla şu şekilde değişmesi öngörülüyor: Ürün grubu Beklenen üretim Yıllık değişim Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler 78,6 milyon ton + yüzde 17,3 Meyveler, içecek ve baharat bitkileri 31,5 milyon ton + yüzde 60,8 Sebzeler 33 milyon ton - yüzde 0,8 Kiraz, olumlu hava koşullarının özellikle tahıl ve meyve üretimindeki artış beklentilerini desteklediğini ifade etti. ARPA ÜRETİMİNDE 10 MİLYON TON BEKLENTİSİ Buğdayın yanı sıra arpa üretiminde de yüksek rekolte bekleniyor. Fehmi Kiraz, 2026 yılında arpa üretiminin 10 milyon tona ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti. Buğday ve arpadaki üretim artışının hem gıda güvenliği hem de hayvan yemi tedariki açısından önemli olduğunu vurguladı. Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde toplam üretimin 78,6 milyon ton seviyesinde gerçekleşmesinin beklendiğini bildirdi. YAĞLI TOHUMLARDA 3 MİLYAR DOLARA YAKLAŞAN İTHALAT UYARISI Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Başkanı Kiraz, tarımsal üretimdeki olumlu beklentilere rağmen yağlı tohumlu bitkilerde dışa bağımlılığın devam ettiğini söyledi. Bu ürün grubunda yalnızca ayçiçeğinde yüzde 22 oranında artış görüldüğünü belirtti. Gıda yağı ve hayvan yemi üretiminde kullanılan yağlı tohumlarda dış açığın yaklaşık yüzde 50 seviyesinde kalmasının beklendiğini ifade etti. Kiraz, Türkiye'nin bu alanda yaklaşık 2,5-3 milyar dolarlık ithalat yapmak zorunda kalabileceğini bildirdi. "Hem gıda yağı hem de hayvan yemi olarak kullanılan, altın değerindeki yağlı tohumlu bitkilerde dış açığımız yine yüzde 50 civarında seyredecek ve yaklaşık 2,5-3 milyar dolarlık dış alım yapmamız gerekecektir." dedi. AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUM ÜRETİMİNE DAHA FAZLA DESTEK ÇAĞRISI Fehmi Kiraz, yağlı tohumlu bitkilerde üretim kapasitesinin artırılması için tarımsal desteklerin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Ayçiçeğinde beklenen yüzde 22'lik artışa rağmen ürün grubunun genelinde dışa bağımlılığın sürdüğüne dikkat çekti. Kiraz, "Bu durum, destek ve yönlendirmelerin yağlı tohumlu bitkilere daha ağırlıklı olarak yapılması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır." değerlendirmesinde bulundu. ZEYTİN ÜRETİMİNDE 4,3 MİLYON TONLUK REKOLTE BEKLENTİSİ Türkiye'de zeytin üretiminin 2026 yılında uzun yıllar ortalamasının önemli ölçüde üzerine çıkması bekleniyor. Fehmi Kiraz, zeytinde uzun yıllar ortalama üretim miktarının yaklaşık 2 milyon ton olduğunu belirtti. Bu yıl için yapılan tahminin ise 4,3 milyon ton seviyesinde bulunduğunu açıkladı. Böylece zeytin üretiminin uzun yıllar ortalamasının iki katından fazla olması öngörülüyor. Kiraz, yüksek üretim beklentisi karşısında üreticilerin gelirlerinin korunması için müdahale alımlarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. MEYVE FİYATLARI BEKLENENDEN DÜŞÜK: ELMA VE ZEYTİN İÇİN MÜDAHALE ÇAĞRISI Kiraz, 2026 yılında meyve, içecek ve baharat bitkilerinin üretiminin yüzde 60,8 artarak yaklaşık 31,5 milyon tona ulaşmasının beklendiğini belirtti. Ancak üretimdeki artışa karşın ürün fiyatlarının beklenenden düşük seyrettiğini ifade etti. Özellikle meyvelerin önceki yıllara kıyasla daha düşük fiyatlardan satıldığını bildirdi. Hasadı devam eden elma ve zeytinde müdahale alımlarının güçlendirilmesinin fiyat dengesinin sağlanması açısından önemli olduğunu vurguladı. ÇİFTÇİLER İÇİN MÜDAHALE ALIMLARI VE İHRACAT TEŞVİKİ TALEBİ Fehmi Kiraz, çiftçilerin üretimden vazgeçmemesi için yüksek rekoltenin gelir kaybına dönüşmesini önleyecek tedbirler alınması gerektiğini belirtti. Müdahale alımlarının zamanında ve daha yüksek miktarlarda gerçekleştirilmesi çağrısında bulunan Kiraz, ihracat imkanlarının da geliştirilmesini istedi. Kiraz, "Müdahale alımları bu yıl zamanında ve çok daha yüksek hacimde gerçekleştirilmeli, çiftçimizin kazancı güvence altına alınmalıdır. İhracat kanalları ve teşvikleri bu yıla özel artırılmalıdır." ifadelerini kullandı. ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI TÜKETİMİNİN ARTIRILMASI ÖNERİSİ TEB değil, Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Fehmi Kiraz, zeytin ve zeytinyağı üreticilerinin desteklenmesi için iç tüketimin artırılmasını da önerdi. Tüketici desteklerinin geliştirilmesi ve zeytinyağı üretimindeki teşviklerin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Kiraz, kişi başına yıllık ortalama tüketimin iki katına çıkarılmasını hedefleyen politikaların uygulanması çağrısında bulundu. Ayrıca üreticilerin pazarlama imkanlarını geliştirmek amacıyla ihracat teşviklerinin artırılmasının önemine dikkat çekti. GIDA GÜVENLİĞİ İÇİN TARIMSAL ÜRETİMİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ VURGUSU Fehmi Kiraz, Türkiye'nin tarımsal üretim kapasitesinin korunmasının yalnızca ekonomik değil, stratejik açıdan da önem taşıdığını söyledi. Türkiye'de yaşayan 86 milyon vatandaşın yanı sıra turist ve misafirlerin de gıda ihtiyacına dikkat çeken Kiraz, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması gerektiğini vurguladı. Kiraz, "86 milyon vatandaşımız ile 15 milyon turist ve misafirimiz olmak üzere yaklaşık 100 milyon insanın gıda güvenliğini bu kadim Anadolu topraklarında sağlamak, doğrudan milli güvenliğimiz ve beka meselemizdir." değerlendirmesinde bulundu. Buğday ve arpa üretimindeki artış beklentilerini olumlu karşılayan Kiraz, yağlı tohumlarda dışa bağımlılığın azaltılması ve yüksek rekolte karşısında çiftçilerin gelirlerinin korunması için destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.