Brezilya'da Çalışma Hayatında Devrim: 5x2 Sistemi Yasalaştı
- Brezilya'da uzun süredir devam eden çalışma saatlerinin kısaltılması talebi, devlet başkanının imzaladığı kararnameyle yasal güvenceye kavuştu
- Milyonlarca çalışanı kapsayan düzenleme, haftalık mesai süresini kademeli olarak 40 saate indirirken iki gün ücretli tatil hakkı getiriyor
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, 19 Kasım tarihinde başkent Brasília’daki Planalto Sarayı’nda düzenlenen törenle, çalışma hayatında köklü değişiklikler öngören kararnameyi imzaladı. 16 Ekim’de Kongre tarafından onaylanan 141 sayılı anayasa değişikliğini yürürlüğe koyan bu adım, ülkede on yıllardır uygulanan altı gün çalışma ve bir gün dinlenme sistemini (6x1) sona erdirerek, beş gün çalışma ve iki gün ücretli dinlenme (5x2) modeline geçişi resmileştirdi.
Yeni düzenleme, haftalık çalışma sürelerinin iki aşamalı olarak azaltılmasını hedefliyor. İlk aşama 16 Aralık 2026 tarihinde başlayacak ve haftalık azami çalışma süresi 44 saatten 42 saate çekilecek; aynı tarihte işçiler haftada iki gün ücretli dinlenme hakkına kavuşacak.
İkinci aşamada ise 16 Aralık 2027 itibarıyla haftalık çalışma süresi 40 saate indirilecek. Bu süreçte işçilerin aylık maaşlarında herhangi bir kesinti yaşanmayacağı, mevcut ücretlerin ve toplu sözleşmelerle elde edilen kazanımların korunacağı garanti altına alındı.
Reform, Brezilya genelinde toplam 36 milyondan fazla çalışanı doğrudan etkileyecek. Hükümet verilerine göre, hâlihazırda 6x1 düzeninde çalışan 14,8 milyon işçinin yanı sıra, haftada beş gün çalışıp 44 saat mesai yapan 21,7 milyon kişi de bu iyileştirmeden faydalanacak.
İki dinlenme gününün ardışık olması zorunlu tutulmazken, istisnai durumlarda ikinci gün çalıştırılan işçilere fazla mesai ücreti veya telafi izni verilmesi hükme bağlandı. Ayrıca, saatlik ücret hesaplamaları, gece çalışmaları ve fazla mesai ödemeleri de yeni çalışma saatlerine göre yeniden düzenlenecek.
Bu yasal kazanım, özellikle Rick Azevedo öncülüğünde kurulan ve sosyal medya üzerinden hızla yayılan Vida Além do Trabalho (İşin Ötesinde Yaşam) hareketinin uzun soluklu mücadelesinin bir sonucu olarak öne çıkıyor. İşçilerin ailelerine ve sosyal hayatlarına daha fazla vakit ayırma talebi, sendikalar ve siyasi partiler tarafından sahiplenilerek ulusal bir gündem haline getirildi.
Lula da Silva, imza töreninde bu başarının işçi hareketlerinin kararlılığı sayesinde gerçekleştiğini vurguladı. Düzenleme, işveren çevrelerinde ise bazı endişelere yol açtı. Brezilya Ulusal Ticaret Konfederasyonu (CNC), özellikle yıl sonu yoğun dönemlerinde işletmelerin yeni sisteme uyum sağlamasının maliyetleri artırabileceğini savundu.
Hükümet ise reformun sadece işçilerin yaşam kalitesini artırmakla kalmayıp, dinlenme sürelerinin uzamasıyla genel verimliliğe de olumlu yansıyacağını savunuyor. Söz konusu reform, Brezilya'da aşırı sağcı Flávio Bolsonaro ile İşçi Partisi adayı Lula arasında geçen ve büyük bir toplumsal seferberliğe sahne olan seçim sürecinin ardından hayata geçirildi.
İkinci turda oyların yüzde 51,79'unu alarak 64,2 milyon seçmenin desteğiyle devlet başkanı seçilen Lula, bu reformla seçim vaatlerinden birini daha yerine getirmiş oldu. Düzenleme, Brezilya'da emekçilerin çalışma dışındaki yaşamları üzerinde daha fazla söz sahibi olmalarını sağlayan tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Siyaset
Yayın: 20 Kasım 2026 11:56 · Kaynak: politikahaber.com