Dersaadet, Bâbıâli, öşür, mağfiret, hububat ne demek? KPSS 2026'da adayları zorlayan Osmanlı terimleri

25 Ekim 2026 Pazar günü yapılan 2026 KPSS Ortaöğretim sınavının bitmesiyle birlikte adaylar, soru metinlerinde geçen kelimeleri araştırmaya başladı. Google Trends verilerine göre "dersaadet ne demek", "babıali ne demek", "öşür ne demek", "mağfiret ne demek" ve "hububat ne demek" sorguları sınav sonrası Türkiye'de hızlı yükselişe geçti.

Adayların aktardığına göre sınavda Osmanlı'daki posta ve haberleşme teşkilatının adı da soruldu.

DERSAADET NE DEMEK?

Dersaadet, "mutluluk kapısı" anlamına gelir ve Osmanlı döneminde İstanbul için kullanılan adlardan biridir. İstanbul'un Osmanlı dönemindeki diğer adları arasında Âsitane, Deraliyye, Darülhilafe, Payitaht ve Konstantiniyye sayılabilir. KPSS'de "Dersaadet neresidir?" sorusunun yanıtı İstanbul'dur.

BÂBIÂLİ NE DEMEK?

Bâbıâli "yüce kapı" demektir. Osmanlı'da sadrazamın görev yaptığı ve hükûmet işlerinin yürütüldüğü binayı, dolayısıyla Osmanlı hükûmetini ifade eder. Tanzimat'tan sonra devlet yönetiminin merkezi Bâbıâli oldu. 23 Ocak 1913'teki Bâbıâli Baskını ile İttihat ve Terakki yönetime el koydu.

Cumhuriyet döneminde aynı semtte gazetelerin toplanmasıyla "Bâbıâli" sözcüğü Türk basınını anlatan bir deyim hâline geldi.

ÖŞÜR NE DEMEK?

Öşür (aşar), Osmanlı'da Müslüman çiftçilerden alınan toprak ürünü vergisidir; kelime "onda bir" anlamına gelir. Gayrimüslimlerden alınan karşılığı haraçtı. Aşar vergisi, İzmir İktisat Kongresi'nde alınan karar doğrultusunda 17 Şubat 1925'te kaldırıldı; bu tarih KPSS'de sıkça sorulur.

MAĞFİRET NE DEMEK?

Mağfiret, Allah'ın kullarının günahlarını bağışlaması, affetmesi anlamına gelir. Ramazan ayının ilk on gününün rahmet, ikinci on gününün mağfiret, son on gününün ise cehennemden kurtuluş olarak anılması bu kavramla ilgilidir. KPSS Türkçe testinde sözcük anlamı sorularında karşılaşılabilir.

HUBUBAT NE DEMEK?

Hububat, tahıl demektir; buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır ve pirinç gibi taneli bitkileri kapsar. Arapça "tane" anlamındaki "habbe" sözcüğünün çoğuludur. Coğrafya sorularında Türkiye'nin tahıl üretimi, Türkçe sorularında ise sözcük anlamı bağlamında geçer.

BERİD NE DEMEK?

Berid, İslam ve Türk-İslam devletlerinde posta ve haberleşme teşkilatına verilen addır. Adayların aktardığına göre sınavda "Osmanlı'da posta ve haberleşme teşkilatı nedir?" sorusunun yanıtı berid olarak işaretlendi. Osmanlı'da haberleşme ayrıca ulak ve menzil teşkilatıyla sağlanırdı.

SIK SORULAN SORULAR

Dersaadet neresidir?

Bâbıâli ne demek?

Osmanlı hükûmeti ve sadrazamlık makamı; sonradan Türk basını anlamında kullanıldı.

Öşür vergisi ne zaman kaldırıldı?

1925'te.

Hububat ne demek?

Tahıl.