Hiçbir bağlantıya tıklamadan telefonunuza sızabilirler! Pegasus hakkında merak edilenler

Akıllı telefonların güvenliği, yalnızca kullanıcıların şüpheli bağlantılara tıklamamasıyla sağlanamıyor. Bazı siber saldırılarda telefona herhangi bir bağlantı açılmadan, dosya indirilmeden veya mesaj okunmadan erişim sağlanabiliyor.

Sıfır tıklama (zero-click) saldırısı olarak adlandırılan bu yöntem, özellikle gelişmiş casus yazılımlarla gerçekleştirildiğinde kişisel veriler açısından ciddi risk oluşturuyor. İsrail merkezli NSO Group tarafından geliştirilen Pegasus casus yazılımı da bu saldırı yöntemleriyle gündeme gelen teknolojiler arasında yer alıyor.

Hedef alınan telefonun mesajlarına, fotoğraflarına, konum bilgilerine ve bazı durumlarda mikrofon ile kamerasına erişebilen yazılım, kullanıcı fark etmeden faaliyet gösterebiliyor. Bilişim Uzmanı Dinçer Karaca, sıfır tıklama saldırılarının nasıl gerçekleştirildiği, Pegasus’un telefonlarda hangi bilgilere ulaşabildiği ve kullanıcıların nasıl korunabileceği konusunda Yeni Ankara’ya özel açıklamalarda bulundu.

Karaca, özellikle gelişmiş casus yazılımların sıradan zararlı uygulamalardan farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. TELEFONA HİÇBİR ŞEYE TIKLAMADAN NASIL SIZILIYOR?Sıfır tıklama saldırısında kullanıcının herhangi bir işlem yapmasına gerek kalmıyor.

Saldırganlar, telefonun işletim sisteminde veya mesajlaşma uygulamalarında bulunan güvenlik açıklarından yararlanıyor. Karaca, saldırının çalışma mantığını şöyle anlattı:“Telefonunuza bir mesaj geliyor. Siz mesajı henüz okumamış olsanız bile telefonunuz o mesajı alıyor, içeriğini işliyor ve gerektiğinde bildirim oluşturuyor.

İşte saldırganlar, telefonun arka planda otomatik olarak gerçekleştirdiği bu işlemlerdeki güvenlik açıklarından yararlanabiliyor.”Özel hazırlanmış bir mesaj veya dosya, telefon tarafından otomatik olarak işlenirken yazılım hatasını tetikleyebiliyor. Saldırganlar bu açık üzerinden cihazda yetkisiz işlemler gerçekleştirebiliyor.

Ancak her sıfır tıklama açığı, telefonun tamamen ele geçirilmesi anlamına gelmiyor. Karaca, gelişmiş saldırılarda birden fazla güvenlik açığının art arda kullanılarak cihazın koruma mekanizmalarının aşılabildiğine dikkat çekti.

Uzmanın özellikle vurguladığı nokta ise kullanıcının herhangi bir hata yapmadan da hedef olabilmesi. Bu nedenle sıfır tıklama saldırılarını yalnızca dikkatsizlikle açıklamak mümkün değil. PEGASUS CASUS YAZILIMI TELEFONDA NELERİ GÖREBİLİYOR?İsrail merkezli NSO Group’un geliştirdiği Pegasus, hedef alınan akıllı telefonlardan gizlice bilgi toplamak amacıyla kullanılan gelişmiş bir casus yazılım.

NSO Group, teknolojisini terörizm ve ağır suçlarla mücadele amacıyla devlet kurumlarına sunduğunu savunuyor. Buna karşılık uluslararası araştırmalarda gazetecilerin, insan hakları savunucularının ve siyasi muhaliflerin Pegasus ile hedef alındığına ilişkin bulgular yayımlandı.

Karaca, Pegasus’un çalışma sistemini iki aşamada değerlendirdi:“İlk aşama telefona erişim sağlanması, ikinci aşama ise cihazdaki bilgilerin toplanması.”İlk aşamada saldırganlar, telefonun işletim sistemindeki veya uygulamalarındaki güvenlik açıklarını kullanıyor. Bu erişim zararlı bir bağlantı üzerinden sağlanabildiği gibi kullanıcının hiçbir işlem yapmasını gerektirmeyen sıfır tıklama yöntemiyle de gerçekleştirilebiliyor.

İkinci aşamada ise casus yazılım, elde ettiği yetkiler üzerinden cihazdaki verilere ulaşabiliyor. Mesajlar, fotoğraflar, rehber, konum bilgileri ve diğer kişisel içerikler saldırganın erişimine açılabiliyor. Karaca, Pegasus’u sıradan zararlı yazılımlardan ayıran özelliği de şöyle açıkladı:“Bu yazılım, mümkün olduğunca fark edilmeden çalışacak şekilde tasarlanıyor.

Bazı sürümlerinde kendisini sistem işlemlerinin arkasına gizlediği ve geride çok sınırlı iz bıraktığı adli bilişim incelemeleriyle ortaya konuldu.”Amnesty International Güvenlik Laboratuvarının 16 Temmuz 2026’da yayımladığı kapsamlı teknik inceleme de Pegasus’un saldırı yöntemlerinin zaman içerisinde değiştiğini gösteriyor. Araştırma, NSO Group’un iç teknik belgeleri ve önceki adli bilişim bulgularından yararlanarak yazılımın bulaşma ve veri toplama süreçlerine ilişkin yeni ayrıntılar ortaya koydu.

WHATSAPP VE iMESSAGE ŞİFRELEMESİ PEGASUS’A KARŞI YETERLİ Mİ?Uçtan uca şifreleme kullanan mesajlaşma uygulamalarında bile cihazın kendisi ele geçirildiğinde özel yazışmalar risk altına girebiliyor. Karaca, WhatsApp gibi uygulamalarda mesajların şifrelenmesinin tek başına yeterli olmayabileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:“Uçtan uca şifreleme, mesajın gönderici ile alıcı arasında aktarılırken üçüncü kişiler tarafından okunmasını önlemek için tasarlanmıştır.

Ancak Pegasus telefonun kendisini ele geçirdiğinde durum değişiyor. Çünkü mesajlar, alıcının telefonunda okunabilir hâle geliyor.”Başka bir ifadeyle saldırganın mesajlaşma uygulamasının şifreleme sistemini kırması gerekmiyor.

Mesaj cihazda çözümlendikten sonra içeriğe erişmesi mümkün olabiliyor. Bu durum, WhatsApp veya iMessage şifrelemesinin işlevsiz olduğu anlamına gelmiyor. Asıl sorun, iletişimin gerçekleştiği telefonun güvenliğinin aşılması.

Geçmişte yaşanan saldırılar da bu tehlikenin yalnızca teorik olmadığını gösteriyor.2019 WhatsApp saldırısı: Citizen Lab araştırmasına göre NSO Group’un WhatsApp arama özelliğindeki güvenlik açığını kullanmasıyla yaklaşık 1.400 kullanıcı hedef alındı. Kullanıcının aramayı yanıtlaması gerekmiyordu.2021 FORCEDENTRY saldırısı: iMessage üzerinden gönderilen özel hazırlanmış dosyalar, Apple’ın görüntü işleme sistemindeki güvenlik açığını tetikledi.

Kullanıcının mesajı açması gerekmiyordu.2023 BLASTPASS saldırısı: Citizen Lab, o dönemde güncel olan iOS 16.6 sürümünü kullanan bir iPhone’un herhangi bir kullanıcı etkileşimi olmadan Pegasus ile ele geçirilebildiğini ortaya çıkardı. Bu örneklerin ortak noktası, iletişim uygulamalarının gelen arama veya içerikleri kullanıcı etkileşimi olmadan işlemesinden yararlanılması.

TELEFONA CASUS YAZILIM YÜKLENDİĞİ NASIL ANLAŞILIR?Pegasus gibi gelişmiş casus yazılımların tespit edilmesi, sıradan kullanıcılar için oldukça zor. Çünkü yazılım, telefonun normal çalışmasını mümkün olduğunca bozmadan faaliyet gösterebiliyor.

Karaca, telefonun aşırı ısınması, pilin hızlı tükenmesi veya internet kullanımının beklenmedik şekilde artmasının şüphe uyandırabileceğini söyledi. Ancak bu belirtilerin tek başına casus yazılım kanıtı olmadığının altını çizdi.“Bu belirtiler normal uygulama faaliyetlerinden, pilin eskimesinden veya işletim sistemi sorunlarından da kaynaklanabilir.

Yalnızca pil tüketimine veya telefonun ısınmasına bakarak casus yazılım bulunduğu sonucuna varamayız.”Teknik değerlendirme için adli bilişim incelemesi gerekiyor. Uzmanlar telefonun sistem kayıtlarını, olağan dışı işlemlerini ve bilinen saldırı izlerini araştırıyor.

Bu incelemelerde kullanılan araçlardan biri de Amnesty International tarafından geliştirilen Mobile Verification Toolkit (MVT). Ancak Karaca, bu aracın herkesin indirip kolayca sonuç alabileceği bir uygulama olmadığını belirtti.

MVT’nin resmî dokümantasyonunda da aracın teknik uzmanlar ve araştırmacılar için geliştirildiği, komut satırı ve adli bilişim bilgisi gerektirdiği açıklanıyor. Apple’ın gönderdiği tehdit bildirimleri de önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

Şirket, gelişmiş casus yazılım saldırılarının hedefi olduğunu düşündüğü kullanıcılara bildirim gönderiyor. Apple’ın Kasım 2026 itibarıyla yayımladığı bilgilere göre bu bildirimler bugüne kadar 150’den fazla ülkedeki kullanıcılara ulaştırıldı.

TELEFON GÜNCEL OLSA BİLE CASUS YAZILIM SALDIRISI MÜMKÜN MÜ?Telefonun işletim sistemini güncel tutmak, siber saldırılara karşı alınabilecek en önemli önlemlerden biri. Ancak güncel yazılım kullanmak bütün saldırıları engellemiyor.

Karaca, bu noktada sıfır gün açıklarına dikkat çekti:“Sıfır gün açığı, yazılım üreticisinin henüz bilmediği veya güvenlik düzeltmesini henüz yayımlamadığı bir yazılım hatasının saldırganlar tarafından istismar edilmesi anlamına geliyor.”Örneğin bir kullanıcı telefonunda en güncel işletim sistemini kullanıyor olabilir. Ancak saldırganlar henüz üretici tarafından tespit edilmemiş bir güvenlik açığından yararlanırsa güncel cihazlar da hedef alınabilir.2023 yılındaki BLASTPASS saldırısı bunun somut örneklerinden biri.

Citizen Lab araştırmacıları, o dönemde güncel iOS sürümünü kullanan bir telefonun kullanıcı etkileşimi olmadan ele geçirildiğini belirledi. Karaca’ya göre burada önemli olan, güvenliği tek bir önleme bağlamamak. Telefonu güncel tutmak, güvenilir uygulamalar kullanmak, hesap güvenliğini güçlendirmek ve yüksek risk taşıyan kullanıcılar için gelişmiş koruma özelliklerini etkinleştirmek birlikte değerlendirilmeli.

SADECE GAZETECİLER VE SİYASETÇİLER Mİ HEDEF ALINIYOR?Sıfır tıklama saldırıları teknik olarak akıllı telefon kullanan herkesi etkileyebilir. Ancak Pegasus gibi gelişmiş casus yazılımlarla hedef alınma ihtimali bütün kullanıcılar için aynı değil.

Karaca, Pegasus’un kullanım örneklerinde gazetecilerin, insan hakları savunucularının, siyasi muhaliflerin ve sivil toplum temsilcilerinin öne çıktığını belirtti. Bu saldırıların ciddi teknik kaynak ve uzmanlık gerektirdiğini ifade eden Karaca, sıradan kullanıcıları hedef alan dolandırıcılık yazılımlarıyla gelişmiş casus yazılımların birbirine karıştırılmaması gerektiğini söyledi.“Her telefon dolandırıcılığı Pegasus değildir; her casus yazılım da sıfır tıklama yöntemiyle çalışmaz.”Karaca, sıradan vatandaşların tamamen güvende olduğu düşüncesinin de yanlış olduğunu belirtti.

Önemli bir soruşturmanın tanığı olmak, hassas ticari bilgilere sahip olmak veya hedef alınan biriyle yakın iletişim kurmak kişiyi saldırganlar açısından değerli bir hedef hâline getirebilir. Apple da gelişmiş ticari casus yazılım saldırılarının çok küçük bir kullanıcı grubunu hedef aldığını, buna karşılık bu saldırıların son derece karmaşık ve maliyetli olduğunu belirtiyor.

İPHONE VE ANDROID KULLANICILARI HANGİ AYARLARI YAPMALI?Pegasus gibi gelişmiş casus yazılımlara karşı mutlak koruma sağlayan bir yöntem bulunmuyor. Ancak telefonların güvenlik özelliklerini etkinleştirmek saldırıya açık işlevleri azaltabiliyor.

Karaca, iPhone kullanıcıları için Apple’ın geliştirdiği Kilit Modu (Lockdown Mode) özelliğine dikkat çekti. Bu özellik, mesaj eklerinin belirli türlerini sınırlandırıyor, bazı web teknolojilerini kısıtlıyor ve cihazın saldırılara açık olabilecek işlevlerini azaltıyor.iPhone kullanıcıları şu adımları izleyerek özelliği etkinleştirebiliyor: Ayarlar bölümünü açın.

Gizlilik ve Güvenlik seçeneğine girin. Kilit Modu bölümünü bulun. Kilit Modu’nu etkinleştirin. Bu özellik özellikle gelişmiş casus yazılım saldırılarının hedefi olabilecek kişiler için tasarlandı. Bazı uygulama ve internet sitesi özelliklerini de kısıtlayabiliyor.

Android kullanıcıları için ise Android 16 ile sunulan Gelişmiş Koruma (Advanced Protection) özelliği öne çıkıyor. Google’ın bu özelliği, cihazın farklı güvenlik önlemlerini tek bir ayar üzerinden etkinleştirmesine imkân tanıyor.

Zararlı uygulamalara, güvenli olmayan internet sitelerine ve hedefli saldırılara karşı ek koruma sağlıyor. Karaca, her iki işletim sistemini kullananların da şu önlemleri ihmal etmemesi gerektiğini belirtti: İşletim sistemi ve uygulamaları güncel tutun.

Güçlü bir ekran kilidi kullanın. Hesaplarda iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirin. Güvenilmeyen kaynaklardan uygulama indirmeyin. E-posta hesabınızı güçlü ve benzersiz bir parolayla koruyun. Tanımadığınız kişilerden gelen bağlantı ve dosyalara karşı dikkatli olun.

Karaca, antivirüs uygulamalarına da değinerek bu yazılımların bazı zararlı uygulamalara karşı yararlı olabileceğini ancak Pegasus gibi gelişmiş casus yazılımları mutlaka tespit edeceklerinin düşünülmemesi gerektiğini söyledi. FABRİKA AYARLARINA DÖNMEK PEGASUS’U SİLMEYE YETER Mİ?Telefonun fabrika ayarlarına döndürülmesi birçok sıradan zararlı yazılımın temizlenmesinde işe yarayabiliyor.

Ancak Pegasus gibi gelişmiş casus yazılımlara karşı bu işlemin tek başına kalıcı güvenlik sağlayacağı söylenemiyor. Karaca, casus yazılımın cihazda nasıl çalıştığının önemli olduğunu belirterek bazı saldırılarda zararlı kodun geçici bellekte çalışabildiğini, bazılarında ise cihazın kalıcı depolama alanına yerleşebildiğini anlattı.

Telefonu yeniden başlatmak veya fabrika ayarlarına döndürmek, cihazın yeniden hedef alınmasını tek başına engellemiyor. Bir başka önemli sorun da saldırının delillerinin kaybolması. Telefonun gerçekten casus yazılımla hedef alındığından şüpheleniliyorsa hemen sıfırlama işlemi yapmak, inceleme için gerekli sistem kayıtlarının silinmesine neden olabilir.

Karaca, bu konuda şu uyarıda bulundu:“Telefonun gerçekten hedef alındığından şüpheleniliyorsa, hemen fabrika ayarlarına döndürmek doğru ilk adım olmayabilir. Çünkü sıfırlama işlemi, saldırıyı kanıtlamak için gerekli sistem kayıtlarını da silebilir.”Uzman, ciddi şüphe durumunda öncelikle adli bilişim incelemesi yapılmasını önerdi.

İncelemenin ardından cihazın temiz kurulumu, hesap parolalarının güvenilir başka bir cihazdan değiştirilmesi ve gerekirse telefonun değiştirilmesi değerlendirilebilir. Ayrıca telefon sıfırlansa bile daha önce ele geçirilmiş mesajların, fotoğrafların veya diğer kişisel verilerin saldırganın elinden silinmeyeceğini hatırlattı.

TÜRKİYE’DEKİ TELEFON KULLANICILARI NASIL BİR YOL İZLEMELİ?Karaca, Türkiye’deki kullanıcıların dijital güvenliği yalnızca şüpheli bağlantılara tıklamamak üzerinden değerlendirmemesi gerektiğini söyledi. Akıllı telefonların bankacılık işlemlerinden özel yazışmalara, fotoğraflardan kişisel belgelere kadar çok sayıda hassas bilgiyi barındırdığına dikkat çeken Karaca, güvenlik stratejisinin üç aşamada ele alınmasını önerdi.

İlk aşama, saldırıdan önce önlem almak. Telefonların güncel tutulması, güçlü ekran kilidi kullanılması, güvenilir uygulamaların tercih edilmesi ve hesaplarda iki aşamalı doğrulamanın etkinleştirilmesi gerekiyor. Karaca, özellikle e-posta hesabının korunmasının önemli olduğunu belirtti.

Çünkü e-posta hesabının ele geçirilmesi, diğer dijital hesapların da tehlikeye girmesine yol açabiliyor. İkinci aşama, kişisel riskin değerlendirilmesi.