Euro Bölgesi enflasyonu Ekim'de%4'e çıktı: Artışta enerji fiyatları etkili

Ekim ayında euro bölgesinde enflasyon yüzde 4'e yükselerek son üç yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine çıktı; bunun nedeni, enerji faturalarındaki sert artışın blok genelinde yaşam maliyetini sürekli yukarı itmesi. Eurostat'ın öncü tahmini, yıllık enflasyonun eylüldeki yüzde 3,8'den yükselerek ekonomistlerin beklediği yüzde 4 ile tam olarak örtüştüğünü gösterdi.

Fiyatlar, sadece Ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,4 arttı. Bu, enflasyonun yüzde 4,3 olduğu Eylül 2023'ten bu yana görülen en yüksek oran. Aynı zamanda fiyatların şu anda Avrupa Merkez Bankası'nın yüzde 2'lik hedefinin iki katı hızla yükseldiği anlamına geliyor.

Enerji, gıda, alkol ve tütün gibi, fiyatları aydan aya keskin dalgalanan kalemleri dışarıda bırakan çekirdek enflasyon yüzde 2,5'te sabit kaldı. Bu da tahminlerle örtüştü. İki rakam arasındaki fark ayın hikayesini anlatıyor.

Asıl yükü enerji taşıyor, buna karşılık temel fiyat baskısı şimdilik yerinde sayıyor. Peki fiyatlar en hızlı nerede arttı ve bunun ECB'nin bir sonraki hamlesi için anlamı ne? Ekim'de euro bölgesi enflasyonunu ne yukarı itti?

Yine enerji. Enerji fiyatları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20,8 daha yüksekti; bu oran Eylül'de yüzde 18,9'du. Ekim ayında ise tek başına yüzde 1,4'lük artış kaydedildi. Enerji, euro bölgesindeki alışveriş sepetinde yaklaşık yüzde 9'luk bir paya sahip.

Yıllık yüzde 20,8'lik artış, manşet enflasyon olan yüzde 4'e yaklaşık 1,9 puan ekleyerek toplamın neredeyse yarısını oluşturdu. Kira, restoran, tatil ve sigorta gibi kalemleri içeren hizmet enflasyonu yüzde 3,2'den yüzde 3,3'e yükseldi.

Hizmetler sepetin neredeyse yarısını oluşturduğundan, buradaki küçük hareketler bile genel oran üzerinde etkili oluyor. Gıda, alkol ve tütün fiyatları yüzde 1,3'ten yüzde 1,6'ya çıktı. Taze meyve, sebze ve et gibi işlenmemiş gıdadaki enflasyon yüzde 4'ten yüzde 4,6'ya hızlandı; bu da enerji şokunun artık süpermarket raflarına ulaştığının işareti.

Araba, giysi ve ev aletlerini kapsayan enerji dışı sanayi ürünleri fiyatları ise yüzde 1,1'den hafif yükselerek yüzde 1,2'ye çıktı. Enflasyon hangi ülkelerde en çok arttı? Açık farkla İtalya. İtalya'da enflasyon eylüldeki yüzde 4,2'den yüzde 5,6'ya sıçrayarak euro bölgesindeki en büyük artışı kaydetti.

İtalya'da fiyatlar tek bir ay içinde yüzde 1,2 arttı; bu da bloktaki en yüksek aylık yükseliş oldu. Cuma günü yayımlanan ulusal veriler artışa, büyük ölçüde düzenlenmiş enerji tarifelerinin yol açtığını zaten göstermişti.

Belçika'da enflasyon yüzde 4,5'ten yüzde 5,2'ye yükselerek İtalya'yı izledi. Finlandiya'da da oran yüzde 2,7'den yüzde 3,4'e çıkarak 0,7 puanlık artış görüldü. Yunanistan ve Estonya'da enflasyon yarım puan arttı ve sırasıyla yüzde 5,6 ve yüzde 3,6'ya yükseldi.

Fransa'da enflasyon yüzde 3,4'ten yüzde 3,8'e çıkarken, Bulgaristan'da oran yüzde 5,6'dan yüzde 6'ya yükseldi. Portekiz'de enflasyon yüzde 3,6'dan yüzde 3,9'a ulaştı. Genel olarak, enflasyon euro bölgesinin 21 üye ülkesinden 13'ünde hızlandı, altısında geriledi, ikisinde ise değişmedi.

Euro bölgesinde enflasyon nerede en yüksek? Litvanya, yüzde 6,1 ile hala en yüksek enflasyon oranına sahip; bu da Eylül'e göre değişmedi. 1 Ocak 2026'da euroya geçen Bulgaristan yüzde 6 ile onu izliyor. Yunanistan ve İtalya yüzde 5,6 ile aynı seviyede, onların ardından yüzde 5,4 ile Kıbrıs ve yüzde 5,2 ile Belçika geliyor.

Şu anda altı ülkede enflasyon yüzde 5 veya üzerinde. On ülkede ise oran, yüzde 4'lük euro bölgesi ortalamasına eşit ya da daha yüksek. Diğer uçta, Malta yüzde 2,3 ile en düşük enflasyona sahip. Onu yüzde 2,8 ile Almanya ve yüzde 2,9 ile Slovakya izliyor.

Almanya'da enflasyon neden düştü? Almanya başlıca istisna oldu. Enflasyon oranı yüzde 3,3'ten yüzde 2,8'e gerilerken, fiyatlar Eylül ayına kıyasla yüzde 0,1 düştü. Bunun başlıca nedeni, 1 Ekim'de yürürlüğe giren ve yıl sonuna kadar sürecek olan akaryakıt vergisi indirimi.

Enflasyon İspanya'da da yüzde 5'ten yüzde 4,9'a, Lüksemburg'da ise yüzde 5,2'den yüzde 4,9'a geriledi. Avusturya, Malta ve Slovakya'da küçük düşüşler görüldü. Bu durum, tüm blok açısından önemli. Euro bölgesinin en büyük ekonomisi olan Almanya'daki vergi indirimi, ortalama enflasyonun aksi halde olacağından daha düşük kalmasını sağladı.

Bu durum ECB için ne ifade ediyor? ECB, Haziran ve Eylül'deki artışların ardından, 29 Ekim'de mevduat faiz oranını yüzde 2,5'te sabit tuttu. Christine Lagarde, politika yapıcıların yeni bir artışı görüştüklerini ancak oybirliğiyle beklemeye karar verdiklerini söyledi.

Çarşamba günkü veriler, bu çizgiyi değiştirmek için pek az gerekçe sunuyor. Manşet enflasyon hedefin iki katı düzeyde ve yükselmeye devam ediyor. Buna karşılık, politika yapıcıların enerji maliyetlerinin ücretlere ve diğer fiyatlara yayılıp yayılmadığını görmek için yakından izlediği çekirdek enflasyon yerinden oynamadı.

Oxford Economics'in İtalya baş ekonomisti Nicola Nobile, e-posta ile yaptığı değerlendirmede, "Bu enflasyon verisi, Aralık ayında ECB'nin faiz artırmasına yönelik zaten güçlü olan gerekçeyi daha da güçlendiriyor" dedi. Nobile, ekonominin ivmesinin "her ne kadar parlak olmaktan uzak olsa da" olumlu kalmaya devam ettiğini, yılın son çeyreğinde Fransa ve İtalya'nın en iyi ihtimalle sınırlı bir büyüme göstermesinin beklendiğini de ekledi.

Pantheon Macroeconomics ekonomistleri Claus Vistesen ve Melanie Debono, Aralık ayında 25 baz puanlık bir artışın, ardından Mart 2027'de son bir artışın geleceğini öngörüyor. Çarşamba günü yayımladıkları notta, "Banka Aralık ayında enflasyon tahminlerini daha da yükseltmek zorunda kalacak, bu da bir artışı destekleyecek" ifadelerini kullandılar.

Enflasyonun Kasım'da yüzde 4,1'e, Aralık'ta yüzde 4,3'e, Ocak'ta ise yüzde 4,5 ile zirveye çıkmasını bekliyorlar. Tahmin piyasaları, 16 ve 17 Aralık'taki ECB toplantısında çeyrek puanlık bir artışa yaklaşık yüzde 84 olasılık atfediyor; bu toplantıda ECB'nin yeni kurum içi projeksiyonları da açıklanacak.

ECB'nin faiz beklentilerine özellikle duyarlı olan Almanya'nın iki yıllık devlet tahvili getirisi 2 baz puan artarak yüzde 3,05'e yükseldi. Bu karar, ECB'nin tepedeki değişime hazırlanmaya başladığı bir dönemde gelecek; Lagarde, görev süresinin bitmesine dokuz ay kala Şubat ayında görevinden ayrılacağını açıkladı.

Piyasalar nasıl tepki verdi? Enflasyon verileri piyasaları fazla hareketlendirmedi; işlemler daha çok ABD ara seçimlerinin sonucuyla yönlendirildi. Demokratlar Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu kazandı; yatırımcılar bu sonucu Donald Trump'ın harcama planlarına fren olarak okudu.

Bu, ABD Hazine tahvili getirilerini aşağı çekti ve doları zayıflattı.11:20 CET itibarıyla Euro Stoxx 50 yüzde 1,5 yükselirken, Almanya'nın DAX endeksi yüzde 1,1 arttı; İspanya'nın IBEX 35 endeksi ise yüzde 2,2 sıçradı. Euro yüzde 0,6 değer kazanarak $1.1262 seviyesine çıktı.

Altın yüzde 3 artarak ons başına $4,046'ya, gümüş ise yüzde 4,8 yükselerek $52.17'ye ulaştı. Avrupa devlet tahvilleri, ABD Hazine kağıtlarını izleyerek değer kazandı. İtalya'nın 10 yıllık tahvil getirisi 7 baz puan düşerek yüzde 4,40'a, Fransa'nınki 7 baz puan gerileyerek yüzde 4,87'ye indi; Almanya'nın 10 yıllık Bund getirisi ise yüzde 3,31'e kaydı.

Ekim ayındaki enflasyon oranının neredeyse yarısını enerji açıklıyor. Bu maliyetin hane halkı enerji faturalarında kalıp kalmayacağı ya da kiralara, ücretlere ve restoran menülerine yansıyıp yansımayacağı, ECB'nin ne kadar ileri gitmek zorunda kalacağını belirleyebilir.