Sağlık Bakanlığı'ndan kritik uyarı: Her 10 hastadan 4'ü hastalığının farkında bile değil!

Sağlık Bakanlığı, dünya genelinde ve Türkiye’de yaygınlığı giderek artan, halk arasında "şeker hastalığı" olarak adlandırılan diyabete ilişkin kapsamlı bir bilgilendirme yayımladı. Vücudun insülin hormonunu yeterli düzeyde üretememesi ya da etkili biçimde kullanamaması sonucu kan şekerinin yükselmesiyle tanımlanan bu kronik rahatsızlık, milyonlarca insanı sessizce tehdit etmeye devam ediyor.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, hastalığın sinsi ilerleyişine dikkat çekilerek erken teşhis ve düzenli taramaların hayati organları korumadaki kritik rolü vurgulandı. Dünyada 589 Milyon Yetişkin Mücadele EdiyorPaylaşılan küresel verilere göre, dünya üzerinde 589 milyon yetişkin diyabetle yaşamını sürdürüyor.

En çarpıcı tablo ise teşhis oranlarında görülüyor; dünyadaki her 10 diyabet hastasından 4'ü hastalığa yakalandığının farkında olmadan günlük hayatına devam ediyor. Zamanında tespit edilip kontrol altına alınamayan yüksek kan şekeri seviyeleri; böbrek yetmezliği, görme kaybı, kalp-damar problemleri ve diyabetik ayak gibi kalıcı organ hasarlarına yol açabiliyor.

Tip 1 ve Tip 2 Ayrımı: Hangi Belirtilere Dikkat Edilmeli? Diyabet vakalarının yüzde 90'ından fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet, vücudun insülini verimli kullanamaması sonucu gelişiyor ve genellikle hiçbir ön belirti vermeden ilerliyor.

Tip 2 için; obezite, hareketsiz yaşam tarzı, dengesiz beslenme, genetik yatkınlık ve ileri yaş en büyük risk faktörleri arasında gösteriliyor. Genellikle çocukluk ve gençlik çağında başlayan Tip 1 diyabette ise bağışıklık sisteminin insülin üretimini durdurması temel neden olarak öne çıkıyor.

Bakanlık, özellikle çocuklarda görülebilecek şu erken uyarılara karşı aileleri uyardı: Aşırı su tüketimi ve ağız kuruluğu, Sık idrara çıkma, Sürekli uyku ve bitkinlik hali, Hızlı ve açıklanamayan kilo kaybı, Görmede bulanıklık ve genel halsizlik.2026 Yılında 9,6 Milyon Tarama Yapıldı, 376 Bin Yeni Tanı KonulduErken tanı ve izlem süreçleri kapsamında aile hekimliklerinde devreye alınan Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden yürütülen taramalar hız kesmeden sürüyor. Resmi verilere göre 2026 yılı içerisinde ülke genelinde:9,6 milyon diyabet taraması gerçekleştirildi.

Bu taramalar neticesinde 376 bin vatandaşa ilk kez diyabet tanısı konularak düzenli takip süreci başlatıldı, Aile hekimleri tarafından riskli ve tanı almış bireylere yönelik 8,2 milyon izlem ve kontrol muayenesi yapıldı.291 Diyabet Okulu ve 334 Poliklinikte Kapsamlı EğitimVatandaşların hastalıkla yaşamayı öğrenmesi ve tedaviye uyum sağlaması amacıyla kurulan 291 "Diyabet Okulu"nda hekimler, diyabet hemşireleri, diyetisyenler, psikologlar, eczacılar ve sosyal çalışmacılar görev alıyor. 2026 yılında bu okullarda düzenlenen 5 binden fazla eğitim programından 50 bini aşkın hasta ve hasta yakını faydalandı.

Ayrıca Sağlık Bakanlığı'na bağlı 334 sağlık tesisindeki uzman diyabet polikliniklerinde 52 binden fazla kişiye insülin enjeksiyon teknikleri, karbonhidrat sayımı, kan şekeri takibi ve hipoglisemi (şeker düşüklüğü) yönetimi konularında birebir uygulamalı eğitim sağlandı. Bakanlık, risk grubunda bulunan tüm vatandaşların belirti beklemeksizin aile hekimlerine giderek tarama yaptırmaları gerektiğini hatırlattı.