Çocuklarda diş gıcırdatma neden olur? Sınav stresi ve aile içi sorunların etkisi

Çocukların uyurken dişlerini sıkması veya birbirine sürterek gıcırdatması, ailelerin zaman zaman karşılaştığı sorunlardan biri. Özellikle gece saatlerinde ortaya çıkan bu alışkanlık, yalnızca diş ve çene yapısıyla ilgili nedenlerden kaynaklanmayabiliyor.

Sınav dönemleri, okul değişikliği, arkadaş ilişkilerindeki problemler ve aile içindeki huzursuzluklar da çocuklarda diş sıkma davranışını tetikleyebiliyor. Çocuk Diş Hekimi Nurgül Demir, Yeni Ankara'ya özel açıklamalarda bulunarak çocuklarda diş gıcırdatmanın nedenlerini anlattı.

Çocukların günlük yaşamlarında karşılaştıkları stres ve uyum sorunlarının bu davranış üzerinde etkili olabileceğini belirten Demir, ebeveynlerin çocukların davranışlarındaki değişimleri gözlemlemesi gerektiğine dikkat çekti. SINAV STRESİ ÇOCUKLARDA DİŞ SIKMAYI TETİKLEYEBİLİRÇocuklarda diş gıcırdatmanın ortaya çıkmasında pek çok farklı etken bulunduğunu belirten Nurgül Demir, özellikle çocukların günlük yaşamındaki stres kaynaklarının göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

Demir, sınav dönemlerinin yanı sıra aktif spor hayatı, okula uyum problemleri ve okul değişikliğinin de diş sıkma alışkanlığını tetikleyebileceğini ifade etti. Çocukların yaşadıkları sorunları her zaman sözlü olarak anlatamadığını belirten Demir'in açıklamalarına göre, ifade edilemeyen duygular bazı çocuklarda diş sıkma ve gıcırdatma şeklinde kendini gösterebiliyor.

AİLE İÇİNDEKİ HUZURSUZLUKLAR DİŞ GICIRDATMAYI ETKİLEYEBİLİRÇocukların psikolojik ve sosyal çevresinin ağız alışkanlıkları üzerinde de etkili olabileceğine dikkat çeken Demir, aile içindeki sorunların bu açıdan değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Demir, "Ebeveynler arasındaki sorunlar ve ev ortamındaki huzursuzluk, kardeş varlığını kabullenme süreci, arkadaşlar arasındaki iletişim problemleri, ifadelendirilemeyen öfke diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığını tetikleyen faktörler arasında sayılabilir." dedi.

Özellikle aile düzenindeki değişikliklerin çocuklar üzerindeki etkisinin göz ardı edilmemesi gerekiyor. Ev veya okul değişikliği, yeni bir kardeşin dünyaya gelmesi ve arkadaş çevresinde yaşanan sorunlar, çocuğun alıştığı düzenin değişmesine neden olabiliyor.

Demir'in değerlendirmesine göre bu süreçlerde çocukların yaşadıkları duygusal zorluklar, diş sıkma davranışıyla birlikte görülebiliyor. ÇOCUKLARDA DİŞ GICIRDATMANIN TEK NEDENİ STRES Mİ?Çocuklarda diş sıkma ve gıcırdatma, tıpta bruksizm olarak adlandırılıyor.

Bu durum çocuk uyurken veya uyanıkken ortaya çıkabiliyor. Ancak her diş gıcırdatma vakasını doğrudan psikolojik sorunlara bağlamak doğru değil. Uluslararası Çocuk Diş Hekimliği Akademisinin 2024 yılında yayımladığı değerlendirmede bruksizmin biyolojik, psikolojik ve yaşam tarzıyla ilişkili birden fazla faktörden etkilenebildiği belirtiliyor.

Uyku ve solunum sorunları da değerlendirilmesi gereken etkenler arasında bulunuyor. Amerikan Pediatri Akademisi de çocuklarda stresin yanı sıra dişlerin kapanışındaki farklılıklar, diş çıkarma dönemindeki rahatsızlıklar, alerjiler ve uyku bozukluklarının diş gıcırdatmayla ilişkili olabileceğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle çocuğun dişlerini gıcırdattığını fark eden ailelerin yalnızca psikolojik nedenlere odaklanmaması, ağız ve diş sağlığıyla birlikte uyku düzenini de değerlendirmesi gerekiyor. GECE DİŞ GICIRDATAN ÇOCUKLARDA HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLÜR?Diş gıcırdatma çoğu zaman çocuk uyurken ortaya çıktığı için çocuk bu alışkanlığının farkında olmayabiliyor.

Aileler ise gece odadan gelen diş sürtünmesi sesleriyle durumu fark edebiliyor. Çocuklarda bruksizmle birlikte görülebilecek belirtiler arasında şunlar yer alıyor: Uyku sırasında dişlerin birbirine sürtünmesi ve gıcırdatma sesi, Sabahları çene bölgesinde ağrı veya yorgunluk, Dişlerde aşınma ve hassasiyet, Yüz ve çene bölgesinde rahatsızlık, Bazı vakalarda baş ağrısı.

Amerikan Pediatri Akademisi, özellikle dişlerde kırılma veya belirgin aşınma, sürekli çene ağrısı ve uyku kalitesinde bozulma görülen çocukların değerlendirilmesini öneriyor. Bu belirtilerin görülmesi tek başına bruksizm tanısı koymak için yeterli değil.

Çocuğun dişlerinin, çene kaslarının ve eklem hareketlerinin çocuk diş hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekiyor. AİLELER ÇOCUKLARIN DİŞ GICIRDATMASI DURUMUNDA NE YAPMALI?Çocuğun diş gıcırdatması fark edildiğinde öncelikle bu davranışın ne zaman ve ne sıklıkta ortaya çıktığının gözlemlenmesi önem taşıyor.

Özellikle sınav dönemlerinde, okul değişikliği sonrasında veya aile düzeninde yaşanan değişikliklerin ardından başlayan diş sıkma davranışlarında çocuğun duygusal durumu da dikkate alınmalı. Ailelerin çocuğu azarlamak veya bu davranışı zorla durdurmaya çalışmak yerine yaşadığı sorunları anlamaya çalışması gerekiyor.

Düzenli uyku saatleri oluşturmak, yatmadan önce sakinleştirici bir rutin uygulamak ve çocuğun kendisini rahatça ifade edebileceği bir ortam sağlamak yardımcı olabilir. Bununla birlikte dişlerde aşınma, çene ağrısı veya uyku sorunları varsa diş hekimi ve gerekli durumlarda çocuk doktoru değerlendirmesi yapılmalı.

Tedavi gerekip gerekmediği, altta yatan nedenlere ve çocuğun klinik durumuna göre belirlenmeli. ÇOCUĞUNUZUN DİŞ GICIRDATMASINI ÖNEMSİZ GÖRMEYİNÇocuklarda diş gıcırdatma bazı durumlarda büyümeyle birlikte kendiliğinden azalabiliyor.

Ancak uzun süre devam eden ve dişlerde aşınmaya yol açan vakaların takip edilmesi gerekiyor. Çocuk Diş Hekimi Nurgül Demir'in Yeni Ankara'ya yaptığı açıklamalar, çocukların ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesinde günlük yaşam koşullarının da dikkate alınması gerektiğini gösteriyor.

Özellikle sınav kaygısı, arkadaş ilişkileri, okul değişikliği ve aile içindeki huzursuzluklar gibi etkenlerin çocukların davranışlarına yansıyabileceğini belirten Demir, diş sıkma ve gıcırdatmanın nedenlerinin her çocuk için ayrı değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.