Geçtiğimiz yüzyılın en önemli mesleklerinden biriydi

Haberler Bilecik Haberleri Bozüyük Haberleri Geçtiğimiz yüzyılın en önemli mesleklerinden biriydi Geçtiğimiz yüzyılın en önemli mesleklerinden biriydi Rıdvan Hazer tarafından yayınlandı 29 Ekim 2026, 16:07 yayınlandı + - Paylaş Bu veya Kopyala Uzun zamandan beri Bozüyük Tarihinden örnekler veren haberler yapmamıştık. Zaman zaman yoğun gündemin ve güncel meselelerin arasında bildiğiniz gibi çok eski zamanlardan günümüze yansıyan olayları ve yaşanmışlıkları sayfalarımıza aktarmaya çalışıyoruz.

Bu haberimizde Bozüyük’te kaybolan bir meslekten bahsedeceğiz;

Demircilik kelimesi anlaşılacağı üzere demir işleri işle uğraşmak manasına geliyor. Demir işleri ile günümüzde de çok uğraşan esnaflarımız var ancak bir asır öncesinin demircileri elbette ki onlardan çok farklıydı.

Yarım asır,bir asır öncesi ve hatta daha önceki yüzyıllarda var olan Demirciler çok eski zamanlarda (Osmanlı’nın kuruluşundan itibaren) kılıç yapım ustalarıydı. Savaşlarda kullanılan en önemli silah olan kılıçlar bu mahir ustaların elinden çıkardı. Başka demir eşyaları da yaptıkları muhakkak.

Ancak biz bu haberimizde 1930’lu yılların Bozüyük’ündeki Demirci Ustalarından bahsedeceğiz. Bunların hünerleri öncelikle at ve öküz arabalarının tekerleklerini,dingillerini ve koşu hayvanlarının arabayı çektikleri demir aksamları yapmaktı.

Bunun yanında evlerin kapı tokmakları,pencere korkulukları,kürek,yaba,diğren gibi tarımsal aletlerin demir aksamları,demir pulluklar,kara sabanların demir ile bağlantı yerlerindeki parçalar,orak,kosa kazma,keser gibi kesici aletlerin demir kısımlarının yapılması,nal,mıh gibi koşum hayvanlarının ihtiyaçları ve aklımıza gelmeyen,burada sayamayacağımız birçok aksam.

Demire şekil vermek insanlığın en eski mesleklerinden birisi. Bu şekil vermede bahsettiğimiz yıllar ve sonraki yıllarda demir yakılan ocakta eritilir,ocak sürekli körükle harlandırılır,kor haline gelen demire sıcakken şekil vermek için örs üzerinde çekiçle vurarak dövmek gerekirdi.

Demircilik mesleği geçtiğimiz yüzyıllarda Bozüyük’te marangozlarla birlikte en saygın zanaatlardan biriydi. Resimlerdeki Demirci Ustası Hoca Hüseyin Efendi. Arşivdeki bu siyah beyaz resim sevgili Hakan Alkan’ın renklendirmesi ile adeta canlanmış.

Burada çok dikkat çeken ayrıntı Demirin kor haline getirildiği ocağın üzerindeki davlumbazda bulunan kabartma ay yıldız.

Resimde fötr şapkalı,ak sakallı ve takım elbiseleri ile örs üzerinde demir döven büyük usta Hoca Hüseyin Efendi. Poz veren diğer kişiler ise atölyesinde çalışan ustalar olsa gerek. Küçük çocukların da torunları olduğunu düşünüyoruz.

Tarihçi Prof. Dr. Nükhet Yetiş’in Bozüyük ve Atalarımız isimli kitabından alınan bu fotoğraftaki bilgilerde Celiloğlu veya Celiloğlanlar lakaplarıyla bilinen aileden olan Hoca Hüseyin Efendi iyi bir demirci ustası olmasının yanı sıra Kurtuluş Savaşında Türk Ordusuna asker sağlayan kahramanlarımızdan da birisi olduğunu öğreniyoruz.

“Demirci Hüseyin Efendi, Kurtuluş Savaşı kahramanlarımızdandır. Söğüt Müdafaa-i Hukuk Cemiyetince Şubesi Bozüyük Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti bünyesinde görev alarak düşmanın Milli Mücadele aleyhine karşı uyarılması için halkı uyandırması görevini yapmıştır.

400 kişilik Söğüt Milli Ertuğrul Taburunun Bozüyük’ten oluşturulan ve 100 erden oluşan birliğin komutanı olarak gönüllü askerlerimizi Yenişehir cephesine götürmüş ve bu birliğin milli orduya katılmasını sağlamıştır”

Tabi eski ustalar ustalıklarının yanı sıra Bozüyük’ün yeniden var olmasında birer kahramanlar.

Bozüyük’ün 1940’lı ve 50’li yıllarda en bilinen zanaatkarları ve ustaları Demirciler, Nalbantlar, Kalaycılar ve Marangozlar. Bu zanaatkarların 40’lı yıllarda Bozüyük Esnaf ve Zanaatkarlar Cemiyetini kurduklarını da biliyoruz. Günümüzdeki Esnaf ve Sanatkarlar Odası da onun devamı.

Hoca Hüseyin Efendi’nin dükkanının şimdiki Hükümet Konağı arkasındaki caddeye açılan kıvrımlı ara sokakta olduğu söyleniyor. Bizler yaşı 50’nin üzerinde olanların hatırladığı şimdiki Müftülük Binasının tam karşısında bir Demirci Atölyesi vardı.

Bunun yanında her ne kadar yetişemesek de şimdiki Arçelik Bayii’nin olduğu yerde Demirci Mehmet Efendi’nin dükkanı olduğunu biliyoruz. Başka yerlerde de Demirciler varmıydı; bunu bizlerden daha yaşlılar bilir elbette. Günümüzde onlara çok bezer bir işi daha modern aletlerle eski Sanayinin son sokağında yapan bir esnaf var.

Nalbantlık, Demircilik, Saraçlık, Kalaycılık, Kunduracılık, Hasırcılık, Marangozluk günümüzde kaybolan mesleklerden bazıları. Terzilik bile can çekişmekte. Bunun yanında kundura tamirciliği de son demlerini yaşıyor.

Böyle geçmişe dayalı,bilgilendirici,hatıra ve yaşanmışlıklarla dolu haberler yapmayı özlemişiz. Umarım zevkle okumuşsunuzdur.