Ambarköy Açık Hava Müzesi'nde üç asırlık ahşap miras

Samsun'un Ladik ilçesindeki Ambarköy Açık Hava Müzesi, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan ahşap yapıları korumak amacıyla 2010 yılında oluşturuldu. Çevre köylerden bağış yoluyla alınan 22 buğday ambarının da bulunduğu müze, tarihi evler, yaklaşık 300 yıllık cami ve gündelik yaşam eşyalarıyla bölgenin kırsal geçmişini ziyaretçilere tanıtıyor.

Ambarköy'deki ahşap yapılar nasıl korundu? Ladik ilçe merkezine yaklaşık 2 kilometre uzaklıktaki müze, yaklaşık 14 bin metrekarelik bir alana kuruldu. Proje, dönemin Ladik Kaymakamı Kadir Perçi'nin öncülüğünde 2010 yılında şekillendi.

Çevre köylerden bağışlanan ambarlar ve diğer ahşap yapılar, bulundukları yerlerde parçaları numaralandırılarak söküldü. Ardından müze alanına taşınan parçalar yeniden birleştirildi. Bu yöntemle, bir bölümü yakılmak veya yıkılmak üzere olan yapılar koruma altına alındı.

Ambarköy'de sergilenen ambarlar, geçmişte köylerde tahıl saklamak için kullanılıyordu. 17, 18 ve 19. yüzyıllardan kalma ahşap yapılar, farklı dönemlerin kırsal mimarisini aynı alanda görme olanağı sunuyor. Ambarköy Açık Hava Müzesi'nde hangi yapılar var?

Müze alanında 22 ambarın yanı sıra dört ahşap ev, sergenler, serenderler ve dört su kuyusu bulunuyor. Köy fırınları, değirmenler, han, asma köprü ve ahşap kemerli köprü de kültür envanterinde yer alan yapılar arasında. Yerleşkedeki yapılardan biri de yaklaşık 300 yıllık Şeyhülislam Mehmet Efendi Ahşap Camisi.

Cami, konutlar ve depolama yapılarıyla birlikte, ziyaretçilerin köy yaşamına ait farklı mekânları bir arada görmesini sağlıyor. Alandan bir dere geçiyor; göl, seyir kulesi ve ahşap çocuk oyun parkı da bulunuyor. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün tanıtımında, yerleşkedeki Ambar Han'ın restoran olarak hizmet verdiği belirtiliyor.

Gündelik yaşamın eşyaları da sergileniyor Ambarköy'de yalnızca yapılar değil, geçmişte evlerde ve köy yaşamında kullanılan eşyalar da korunuyor. Müze binasındaki etnografik koleksiyonda, kültür envanterindeki bilgiye göre 427 eser yer alıyor.

Samsun Valiliğinin tanıtımında koleksiyondaki örnekler arasında gaz lambaları, eski radyolar, kurmalı telefonlar ve tedavülden kalkmış paralar sayılıyor. Kağnı arabaları, yayıklar, beşikler, çeyiz sandıkları, testiler ve heybeler de sergilenen eşyalar arasında bulunuyor.

Bu eşyalar, ahşap yapıların geçmişte nasıl bir yaşamın parçası olduğunu anlamaya yardımcı oluyor. Ambarlar tahılın saklandığı mekânları gösterirken ev eşyaları da gündelik yaşama ilişkin örnekler sunuyor. Ladikli yazar ve ziyaretçiden müze değerlendirmesi Ladikli eğitimci ve yazar Hadi Ergül, Ambarköy'ün dönemin kaymakamı Kadir Perçi'nin girişimleriyle ilçeye kazandırıldığını belirtti.

Ergül, alandaki köprü, fırın ve kuyuların tarihi dokunun parçası olduğunu ifade etti. Ergül, müzenin kültürel önemini şöyle anlattı: “Hem tarihi nostaljiyi yaşatan hem de ziyaretçilerin doğayla iç içe güzel vakit geçirmesini sağlayan Ambarköy, geçmişin kültürel değerlerini günümüze taşıyan önemli bir mesire alanı niteliği taşımaktadır.” Alaçam'dan gelerek müzeyi ilk kez gezdiğini söyleyen Yakup Emre Özçelik de alanı beğendiğini belirtti. Özçelik, ziyaretinden önce böyle bir yerin varlığından haberdar olmadığını söyledi.