TÜİK 2026 Çocuk Raporu kahretti: Siber zorbalık alarm veriyor!
- TÜİK'in 6-17 yaş grubunu kapsayan "2026 Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması" yayımlandı
- Çocukların yüzde 92,7'sinin internet, yüzde 80,1'inin cep telefonu kullandığı belirlenirken; her 10 çocuktan birinin siber zorbalığa maruz kaldığı ortaya çıktı
Türkiye’de çocukların dijital dünyayla kurduğu ilişkiyi, ekran alışkanlıklarını ve karşı karşıya kaldıkları riskleri ortaya koyan Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026 sonuçları açıklandı. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan çalışma, 2026 yılı itibarıyla 6-17 yaş grubundaki bireyleri kapsayacak şekilde genişletildi.
Bu yılki araştırmaya ilk kez dahil edilen üretken yapay zeka kullanımı ve siber zorbalık göstergeleri ise dikkat çekici verileri gözler önüne serdi. İnternet Kullanımı Yüzde 92,7’ye Çıktı, Cep Telefonu YaygınlaştıAraştırma bulgularına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si düzenli olarak internet kullanıyor.
İnternete erişimde en yaygın araç cep telefonu olurken, çocukların yüzde 80,1'inin cep telefonu kullandığı belirlendi. Dijital bağımlılık boyutunu gösteren en çarpıcı veri ise ekran kontrol sıklığında ortaya çıktı; araştırmaya katılan çocukların yüzde 37,8'i en az 30 dakikada bir cep telefonunu veya akıllı telefonunu kontrol ettiğini beyan etti.
Çocukların internete giriş amaçlarında ise video izleme faaliyetleri ilk sırada yer aldı. Sosyal Medya ve Oyun Oranları Yüksek: Kitap AzaldıÇocukların dijital platformlardaki varlığına ilişkin diğer öne çıkan veriler şu şekilde sıralandı: Sosyal Medya: Çocukların yüzde 69,8'inin aktif olarak sosyal medya kullandığı tespit edildi.
Dijital Oyun: Çocukların yüzde 68,1'i dijital oyun oynarken, düzenli oyun oynayanların en çok tercih ettiği tür macera ve aksiyon oyunları oldu. Kitap Okuma Alışkanlığı: Yoğun ekran kullanımının getirdiği bir diğer sonuç olarak; çocukların ekran karşısında geçirdikleri uzun süreler nedeniyle kitap okumaya daha az vakit ayırdığı kaydedildi.
Üretken Yapay Zeka: 11-17 yaş grubunda yapılan ölçümlerde üretken yapay zeka araçlarını kullanım oranının kız çocuklarında erkek çocuklara kıyasla daha yüksek olduğu belirlendi. Her 10 Çocuktan Biri Siber Zorbalık MağduruAraştırmanın en kritik başlıklarından birini oluşturan siber zorbalık verileri, dijital tehlikelerin boyutunu ortaya koydu: Mağduriyet Oranı: Çocukların yüzde 10,2'sinin siber zorbalığa maruz kaldığı saptandı.
Zorbalığın Kaynağı: Siber zorbalık en fazla arkadaş veya akran çevresi tarafından gerçekleştirildi. Zorbalığın Yaşandığı Ortam: Çocukların dijital zorbalıkla en sık karşılaştığı platformların başında anlık mesajlaşma uygulamaları geldi.
Zorbalık Türü ve Nedeni: Mağdur olan çocuklar en çok kırıcı, aşağılayıcı veya incitici mesajlara maruz kalırken; zorbalığa uğrama gerekçelerinde çocukların sergilediği davranış biçimleri ilk sırada yer aldı. Okula Devam Durumu: Araştırma verileri, maruz kalınan siber zorbalığın kız çocuklarının okula devam durumunu erkek çocuklara oranla çok daha olumsuz etkilediğini gösterdi.
TÜİK Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026 Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, çocukların bilişim teknolojilerini kullanım durumlarını ve amaçlarını ortaya koymak için gerçekleştirilmektedir. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, 2026 yılı itibarıyla 6-17 yaş grubundaki bireyleri kapsayacak şekilde genişletilmiştir.
Ayrıca bu dönemde önceki yıllardan farklı olarak, 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanım durumları ile siber zorbalığa ilişkin göstergeler de araştırma kapsamına alınmıştır. Bu haber bülteninde, farklı bir yaş grubu belirtilmediği sürece “çocuk” ifadesi 6-17 yaş grubundaki bireyleri tanımlamaktadır.
Araştırmada, 6-10 yaş grubundaki çocuklardan soruları kendilerinin veya bir yakınlarının yardımıyla, 11-17 yaş grubundaki çocuklardan ise herhangi bir yardım almadan yanıtlamaları istenmiştir. Çocukların%80,1’i cep telefonu kullandıCep telefonu/akıllı telefon kullandığını belirten 6-17 yaş grubu çocukların oranı%80,1 oldu.
Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde 6-10 yaş için%66,2, 11-17 yaş için ise%89,8 oldu. Cep telefonu kullanan çocukların%97,4’ü düzenli (1) cep telefonu/akıllı telefon kullandığını beyan etti. Cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların kullanım amaçları incelendiğinde; 6-10 yaş grubunda%73,3 ile oyun oynama, 11-17 yaş grubunda ise%87,8 ile internette gezinme ilk sırada yer aldı.
Çocukların%37,8’i en az 30 dakikada bir cep telefonunu/akıllı telefonunu kontrol etti Düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullanan çocukların%37,8’i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran, 6-10 yaş grubunda%17,2 iken 11-17 yaş grubunda%48,0 oldu.
Yaş gruplarına göre çocukların düzenli cep telefonu/akıllı telefon kullanım davranışları, 2026 Çocukların internet kullanım oranı%92,7 olduÇocuklarda internet kullanım oranı%92,7 olurken bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde; 6-10 yaş grubu çocuklarda%86,6, 11-17 yaş grubu çocuklarda ise%96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocuklarda günde iki saat ve daha fazla süre internette vakit geçirenlerin oranı hafta içi%53,0, hafta sonu ise%63,4 oldu.
Çocuklar interneti en fazla video izlemek amacıyla kullandıDüzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçları incelendiğinde; ilk sırada%86,2 ile video izleme yer aldı. Bunu,%80,3 ile ders çalışma, ödev/sunum hazırlama ve%75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti.
En az yürütülen faaliyet ise%17,9 ile çevrim içi derse veya kursa katılma oldu. Düzenli internet kullanan çocukların internet kullanım amaçları, 2026Çocukların%69,8’i sosyal medya kullandıSosyal medya kullanan çocukların oranı%69,8 oldu.
Erkek çocukların%71,4’ünün, kız çocuklarının ise%68,1’inin sosyal medya kullandığı görüldü. Bu oranın 6-10 yaş grubunda%50,2, 11-17 yaş grubunda ise%83,4 olduğu görüldü. Dijital oyun oynayan çocukların oranı%68,1 olduDijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı%68,1 oldu.
Dijital oyun oynama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkek çocukların%77,4'ünün, kız çocukların ise%58,2'sinin dijital oyun oynadığı görüldü. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş grubunda%69,1, 11-17 yaş grubunda ise%67,3 oldu.
Düzenli olarak dijital oyun oynayan çocuklar en fazla macera/aksiyon oyun türünü tercih ettiDijital oyun oynayan çocukların%92,7'si düzenli dijital oyun oynadığını beyan etti. Düzenli olarak dijital oyun oynayan çocuklar en fazla%48,1 ile macera/aksiyon oyun türünü seçti.
Bunu%44,5 ile strateji/taktik ve%41,6 ile spor oyunları takip etti. Çocuklara dijital oyun oynamaya ilişkin kişisel düşünceleri sorulduğunda, 6-10 yaş grubunda%34,7 ile fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına neden olması ilk sırada yer aldı.
11-17 yaş grubunda ise%34,5 ile ebeveynlerinin çok fazla oyun oynadıklarını düşünmeleri ilk sırada yer aldı. Çocuklar ekran karşısında geçirdikleri süre nedeniyle daha az kitap okuduÇocuklara, ekran başında geçirdikleri sürenin yaşamları üzerindeki etkilerine ilişkin düşünceleri sorulduğunda; çocukların%48,3’ü “Daha az kitap okuyorum”,%42,2’si “Daha az ders çalışıyorum”,%33,0’ü “Ailemle daha az vakit geçiriyorum”,%26,8’i “Arkadaşlarımla yüz yüze daha az görüşüp daha az oyun oynuyorum” ve%25,4’ü “Daha az uyuyorum” ifadelerine “Katılıyorum” veya “Kısmen katılıyorum” yanıtını verdi.
Çocukların ekran başında geçirdikleri sürelerin neden olduğu durumlar konusundaki düşünceleri, 2026Üretken yapay zeka kullanım oranı kız çocuklarda daha yüksekAraştırma sonuçlarına göre 11-17 yaş grubunda üretken yapay zeka kullanan çocukların oranı%63,0 oldu. Bu oran erkek çocuklarda%60,6 iken, kız çocuklarda%65,5 oldu.
Üretken yapay zeka kullanım amaçları incelendiğinde, en yüksek oranın%88,1 ile örgün eğitim amacıyla olduğu görüldü. Bunu%58,6 ile özel amaçlarla kullanım izledi. Çocukların yapay zeka kullanmama nedenleri incelendiğinde, ilk sırada%68,9 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmama yer aldı.
Bunu sırasıyla%21,1 ile ihtiyaç duymama,%18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme ve%16,1 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ilgili endişeler izledi. Siber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı%10,2 olduSiber zorbalığa maruz kalan çocukların oranı%10,2 olarak gerçekleşirken, siber zorbalık yapan çocukların oranı%4,6, siber zorbalığa tanıklık eden çocukların oranı ise%23,6 oldu.
Cinsiyete göre çocukların siber zorbalığa maruz kalma, tanıklık etme ve siber zorbalık yapma durumu, 2026Siber zorbalık en fazla arkadaş veya akranlar tarafından gerçekleştirildiSiber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların%73,3’ü bu zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanışılan arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti. Çocukların siber zorbalığa maruz kaldığı kişiler, 2026Siber zorbalığa maruz kalınan dijital ortamlar arasında anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldıSiber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların zorbalığa maruz kaldıkları dijital ortamlar incelendiğinde,%56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı.
Bunu sırasıyla%51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar,%40,7 ile sosyal medya platformları,%24,9 ile internet oyunları,%20,6 ile cep telefonu aramaları ve%16,3 ile sohbet odaları izledi. Siber zorbalığa maruz kalan çocuklar en çok kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştıÇocukların karşılaştığı siber zorbalık türleri incelendiğinde,%80,3 ile kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesi ilk sırada yer aldı.
Bunu%20,3 ile çocuklar hakkında kırıcı veya incitici mesajların başkalarına iletilmesi ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşılması ve%15,8 ile çocuklar hakkında asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması izledi. Çocuklar en çok davranış biçimleri nedeniyle siber zorbalığa maruz kaldıÇocuklara maruz kaldıkları siber zorbalığın nedenine ilişkin düşünceleri sorulduğunda,%60,4’ü davranış biçimlerini,%33,1’i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini,%4,4’ü ailelerinin nereli olduğunu ya da kökenlerini,%2,4’ü maddi durumlarını,%1,7’si ise engellerini neden olarak belirtti.
Çocukların%9,4’ü ise bu soruya “diğer” yanıtını verdi. Siber zorbalık kız çocuklarının okula devam durumunu daha çok etkilediEğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocuklardan siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşayanların oranı%28,1 oldu.
Bu çocuklara yaşadıklarının okula devam durumlarını etkileyip etkilemediği sorulduğunda,%7,8’i etkilediğini belirtti. Bu oran erkek çocuklarda%5,3 iken kız çocuklarda%10,5 oldu.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kategori: Ekonomi
Yayın: 20 Kasım 2026 12:10 · Kaynak: haber3.com