Susuz Yaz Filmi

1960 ihtilali sonrasında Türkiye'de yaşanan “özgürlük” havası, ülkeye farklı bir hava katmıştı. Öyle ki Erik-Jan Zürcher, 1960 ihtilali sonrasındaki Türkiye'yi İkinci Cumhuriyet olarak nitelendirmiştir. 1961 yılında çıkarılan yeni anayasa ile birlikte Türkiye'nin yönetim sisteminde değişikliğe gidilmiş ve çift meclisli bir yapıya geçilmiştir.

Bu anayasanın sinemaya etkisi de olumlu ve olumsuz yönleriyle kendisini göstermiştir. 1960-1971 yılları, sinemanın altın çağı olarak nitelendirilmiştir. Türk sineması bu dönemde Yeşilçam sinemasını oluşturmuş ve yapılan film sayısı o döneme kadar ulaşılan en yüksek seviyeye çıkmıştır.

Türkiye'de 1961 Anayasası'nın kabul edilmesinden sonra oluşan “özgürlük” havası, her ne kadar olumlu bir rüzgâr estirmişse de devlet, modernlik ve gelenekselcilik arasında kalmıştır. Bunun nedeni, Türkiye'nin oluşan yeni sistemde ve dünyada kendisini sanat alanında yeteri kadar gösterememesiydi. Belli alanlarda her ne kadar adımlar atılmışsa da Türkiye bazı konularda eksik kalmıştır.

1963 yılında Metin Erksan'ın Susuz Yaz filmi, sansür kurulunda engele takılmıştı. Bu engel yüzünden film Türkiye'deki sinemalarda gösterilememişti. Engellenme nedeni ise filmin Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal sorunlarını ve adaletsizliklerini göstermesiydi.

Film, bir şekilde yurt dışına çıkarılarak Berlin Film Festivali'ne katılmış ve burada önemli bir başarı elde etmişti. Film, festivalde Altın Ayı Ödülü'nü kazanmıştı.

Yukarıdaki belgede, film festivalinde kazanılan ödül ve jüri üyelerinden gelen övgüler Ankara'ya bildirilmektedir. Metin Erksan ve filmi, Almanya'da büyük övgülere mazhar olmuş ve bu durum bir telgraf aracılığıyla Ankara'ya iletilmiştir.

Söz konusu belgenin gizliliği 09.06.2026 tarihinde kaldırılmıştır. Filmin kazandığı bu ödülün ardından üzerindeki sansür de kaldırılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti, 1960'lı yıllarda modernleşme aşamasında bazı filmlerin toplumun diğer yüzünü göstermesinden oldukça rahatsız olmuştur. Bu nedenle filmlere engeller konulmuştur.