Tokken yemek yiyenlerden misiniz?

Akşam yemeğinden yeni kalktınız. Mideniz tıka basa dolu, bir lokma daha yiyemezsiniz. Fakat çayın yanında tatlı görünce fikriniz değişiyor ya da yorucu bir günün ardından kendinizi mutfak dolaplarını açarken mi buluyorsunuz? Gerçekten acıktınız mı? Yoksa o anda başka bir şeye mi ihtiyaç duyuyorsunuz?

Yemek yeme isteği sadece fiziksel ihtiyaç olarak ortaya çıkmaz. Duygularımız, alışkanlıklarımız, bulunduğumuz ortam ve yiyeceklerden aldığımız keyif de yeme isteğimizi artırır. Bu nedenle tokken yemek istemek, tek başına iradesizlik göstergesi değildir.

Beynimiz, vücudun enerji ihtiyacını ve tokluk sinyallerini değerlendirirken yiyeceklerin tadını, kokusunu ve geçmiş deneyimlerimizi de hesaba katar. Sevdiğimiz bir tatlının görüntüsü bile onu yeme isteğini harekete geçirebilir. Karnımız tokken bile kendimizi bir şeyler yerken bulabiliriz.

Stresli, üzgün veya sıkılmış hissettiğimizde yemek geçici bir rahatlama sağlayabilir. Zamanla belirli duygularla belirli yiyecekler arasında bağlantı kurulabilir. Örneğin, her üzüntülü anlar yaşadıktan sonra tatlı yiyerek rahatlamaya alıştıysak benzer bir gün yeniden tatlı isteğini tetikleyebilir.

Duygusal yeme yalnızca olumsuz duygularla ortaya çıkmaz. Mutluluk ve kendimizi ödüllendirme isteği de bizi yemek yemeye itebilir. Yemeklerin anılarımızda ve sosyal yaşamımızda yerinin olması doğaldır. Eğer ki biz yemekleri duygularımızı kontrol etmek için kullanırsak yeme davranışımız olumsuz etkilenebilir.

Her tatlı isteği veya atıştırma ihtiyacı duygusal açlıktan kaynaklanmaz. Gün içinde uzun süre aç kalmak ya da yeterli ve dengeli beslenmemek de yeme isteğimizi artırabilir. Açlığımız duygusal mı fiziksel mi şu soruları sorarak anlayabiliriz:“Bedenimde açlık hissediyor muyum?”“Şu anda hangi duyguyu yaşıyorum?”“Yemekten ne bekliyorum: keyif, mutluluk veya teselli mi?”“Yemekten sonra suçluluk hissediyor muyum?”

Bedensel açlık bir anda değil aşamalı olarak gelir. Duygusal açlık ise aniden ortaya çıkar ve belirli bir yiyeceğe yönelir. Ancak bu ayrım kesin bir test değildir; bedensel açlıkla duygusal ihtiyaçlar aynı anda bulunabilir.

Duygusal açlık hissettiğimiz anlarda yemeğe yönelmek yerine kısa bir yürüyüşe çıkmak, sevdiklerimizle sohbet etmek veya duygularımızı yazarak ifade etmek, hislerimizi anlamamıza ve duygusal ihtiyaçlarımızla daha sağlıklı yollarla baş etmemize yardımcı olabilir. Tok olduğunuz halde bir şeyler yiyorsanız kendinize soracağınız en önemli soru: “Şu anda neye ihtiyacım var?”Belki de ihtiyacınız olan şey yemek yemek değil; sevdiklerinizle zaman geçirmek, dinlenmek, kendinize zaman ayırmaktır.