Yapay zekanın enerji savaşları: Veri merkezleri neden yeniden nükleere dönüyor?

Farklı otoritelerin projeksiyonları aynı yöne işaret ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre küresel veri merkezi tüketimi 2024'te 415 TWh seviyesinden 2030'da 945 TWh bandına çıkıyor. ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı Lawrence Berkeley Laboratuvarı ise yalnızca ABD için 2024'te 192 TWh olan tüketimin, 2030'da referans senaryoda 649 TWh'a ulaşacağını hesaplıyor.

Bu, ABD elektriğinin%4,7'den%11,8'e çıkması demek, yüksek senaryoda oran%15,3'e kadar uzanıyor.

Goldman Sachs tarafında beklenti daha agresif. Kurum, küresel güç talebinin 2023'e göre 2030'a kadar%220 artacağını ve 2027'ye kadar kurulu kapasitenin 92 GW'a ulaşacağını öngörüyor. McKinsey ise küresel kapasitenin bugün 82 GW'dan 2030'da 219 GW'a çıkacağını ve yalnızca ABD'de 606 TWh tüketime ulaşılacağını modellemiş durumda. Yıllık bileşik büyüme%24 seviyesinde.

Neden şebeke değil doğrudan santral?

Trafo kuyrukları, iletim izinleri ve türbin tedarikindeki darboğazlar, bu talebin mevcut şebeke üzerinden karşılanmasını zorlaştırıyor. Bu nedenle model değişiyor. Elektrik piyasadan satın alınmıyor, doğrudan kaynağında finanse ediliyor.

Son 24 ayda açıklanan projelerle yaklaşık 10 GW nükleer kapasite, veri merkezlerine bağlandı. Microsoft, 835 MW'lık Three Mile Island ünitesini 20 yıllık sözleşmeyle yeniden devreye alıyor. Google, Kairos Power ile 2030 sonrası için 500 MW'lık küçük modüler reaktör filosu kurguladı.

Amazon, X-energy teknolojisiyle 12 reaktöre kadar çıkacak 960 MW'lık kümelenme için 500 milyon doların üzerinde sermaye koydu. Bu yapı, veri merkezi ile enerji kaynağının aynı lokasyonda buluşması anlamına geliyor.

Finansallaşma ve SMR boru hattı

Talep artışı, proje stoğunu da büyüttü. Wood Mackenzie'nin 2024 başında 22 GW ve 176 milyar dolar olarak hesapladığı küresel SMR boru hattı, 2025 ilk çeyrek güncellemesinde 47 GW'a fırladı. Yalnızca bir çeyrekte%42 büyüme kaydedildi, büyümenin ana sürükleyicisi veri merkezleri.

Bu dönüşüm sermaye piyasasında da yeni bir tematik alan açtı. Uranyum madenciliğinden yakıt çevrimine, reaktör işletmeciliğinden ekipman üretimine kadar uzanan değer zinciri, tematik fonlar aracılığıyla tek sepette toplanıyor.

Bu fonların içindeki şirketler için 20 yıllık sabit fiyatlı alım anlaşmaları, uzun vadeli ve öngörülebilir nakit akışı sağlıyor.

Avrupa'da sürdürülebilir finans taksonomisinin nükleeri kapsama alması ve ABD'de Enerji Bakanlığı'nın SMR programlarına sağladığı destek, projelerin finansman maliyetini aşağı çekiyor.

Elektrik, bu denklemde sadece bir fatura kalemi olmaktan çıkıyor. Yapay zeka çağında elektrik, doğrudan bir üretim girdisi, bir rekabet unsuru ve başlı başına bir yatırım teması olarak yeniden fiyatlanıyor.

Dr. Nuri Sevgen’den kritik analiz: Piyasalarda sert tepki ve küresel dengelerEkonomi

Reel sektörde nakit sıkışıklığı: Prof. Dr.