Şanlıurfa’da kayalara oyularak yapılan tarihi mescit

Şanlıurfa’nın Viranşehir ilçesi Ekinciler Mahallesi’nde yer alan kaya mescidi, doğal kaya kütlesinin oyulmasıyla oluşturuldu. Yapıya giriş, günümüzde tahribata uğramış basamaklar aracılığıyla sağlanıyor. Mescidin güneybatısında bulunan yuvarlak kemerli ve dikdörtgen formlu giriş açıklığı, 1,47 metre yüksekliğe ve 0,77 metre genişliğe sahip.

Kuzey-güney doğrultusunda 2,88 metre, doğu-batı doğrultusunda ise 5,17 metre uzunluğunda olan yapı, dikdörtgen planıyla öne çıkıyor. Mescidin günümüze kadar korunabilen tavan yüksekliği ise 1,82 metre olarak ölçüldü.

MİHRAP VE KANDİL NİŞİ BULUNUYOR

Kaya mescidinin iç bölümünde, ibadet amacıyla kullanıldığını gösteren mimari unsurlar da bulunuyor. Yapının güneyinde yer alan mihrap nişi, 1,56 metre yüksekliğinde, 0,90 metre genişliğinde ve 0,66 metre derinliğinde.

Mihrabın batı tarafında ise kandil nişi yer alıyor. 0,43 metre yüksekliğe, 0,54 metre genişliğe ve 0,31 metre derinliğe sahip bu niş, mescidin iç mekanındaki dikkat çekici mimari ayrıntılardan biri olarak öne çıkıyor.

TARİHİ YAPI TAHRİBAT TEHDİDİ ALTINDA

Ekinciler Mahallesi Kaya Mescidi’nin doğal etkenlerin yanı sıra insan kaynaklı tahribata da maruz kaldığı belirtiliyor. Yapının giriş basamaklarında meydana gelen hasarlar ve genel durumundaki tahribat, tarihi mirasın korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Viranşehir’in kültürel mirası içerisinde yer alan kaya mescidi, kayaya oyularak oluşturulan mimarisiyle bölgedeki geçmiş dönemlerin ibadet mekanlarına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.