Türkiye’de hak ihlallerinin eylül bilançosu: 171 kişi işkence ve kötü muamele kayıtlarında

Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu’nun Eylül 2026 Hak İhlalleri Raporu’nda, bir ayda en az 226 işçinin iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiği, 171 kişinin işkence ve kötü muamele kapsamında kayda geçtiği belirtildi. Rapora göre aynı dönemde 7 gazeteci tutuklandı, en az 3 bin 420 internet adresine erişim engeli getirildi.

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanvekili Sezgin Tanrıkulu’nun basına yansıyan olaylar ve hak örgütlerinin verileriyle hazırladığı rapor, Türkiye’de yaşam hakkından ifade özgürlüğüne kadar birçok alandaki ihlal iddialarını ortaya koydu. Eylül ayında yaşam hakkı başlığı altında 260 ölüm kaydedilirken kadın cinayetleri, cezaevlerindeki koşullar ve protestolara yönelik müdahaleler de raporda yer aldı.

Raporda en yüksek can kaybının iş cinayetlerinde meydana geldiği belirtildi. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisinin verilerine göre eylül ayında Türkiye genelinde en az 226 işçi çalışırken hayatını kaybetti.

Yaşamını yitiren işçilerin 21’inin kadın, 8’inin çocuk veya genç, 14’ünün ise göçmen ya da mülteci olduğu kaydedildi.

İSİG Meclisinin 7 Ekim’de açıkladığı veriler de eylül ayında 226 işçinin yaşamını yitirdiğini doğruluyor.

Tanrıkulu’nun raporunda, bianet’in Erkek Şiddeti Çetelesi’ne dayanılarak eylül ayında en az 27 kadın ve 2 çocuğun erkekler tarafından öldürüldüğü belirtildi.

Aynı dönemde 52 kadının şiddete, 28 kadının tacize maruz kaldığı, en az 19 çocuğun cinsel istismara uğradığı bildirildi. Ayrıca 26 kadının seks işçiliğine zorlandığı kaydedildi.

Raporda 31 kadın ve 14 çocuğun ölümünün basına şüpheli olarak yansıdığı belirtildi. Bu ölümler, doğrulanmış cinayetlerden ayrı değerlendirildi.

Rapora göre eylül ayında toplam 171 kişi işkence ve kötü muamele iddiaları kapsamında kaydedildi.

Bu kişilerin 158’inin gözaltı süreçleri ve protestolar sırasında bildirilen fiziksel şiddet olaylarıyla, 13’ünün ise cezaevlerindeki kötü muamele iddialarıyla bağlantılı olduğu aktarıldı.

Tanrıkulu, yaşadığı kötü muameleyi kamuoyuna açıklamayan veya resmî başvuruda bulunmayan kişiler nedeniyle gerçek sayının daha yüksek olabileceğini vurguladı.

Basın ve ifade özgürlüğüne ilişkin veriler de raporun dikkat çeken bölümleri arasında yer aldı.

İfade Özgürlüğü Derneğinin verileri ve basına yansıyan bilgilere göre aynı dönemde en az 3 bin 420 alan adı veya alt alan adına erişim engellendi ya da bu adresler Türkiye’den erişilemez hale getirildi.

Ayrıca en az 18 internet sitesi ve 262 sosyal medya hesabına ilişkin erişim engelleme kararının kayda geçtiği belirtildi. Bu hesaplar arasında Türkiye Psikiyatri Derneğinin X hesabının da bulunduğu aktarıldı.

Raporda eylül ayında cezaevlerinde en az 2 tutuklu veya hükümlünün yaşamını yitirdiği kaydedildi.

Cezaevleri, hastaneler ve adliyelerde en az 13 kişinin fiziksel veya psikolojik şiddet, zorunlu nakil ve temel ihtiyaçlara erişim sorunlarından etkilendiği belirtildi.

Mersin E Tipi Cezaevi’nde kapasitenin üzerinde tutuklu ve hükümlü bulunduğu, bazı mahpusların yerde yatmak zorunda kaldığı ve ilaçlara erişimde sorun yaşandığı iddia edildi.

Kuyu tipi cezaevlerindeki koşullara karşı en az 8 mahpusun açlık grevi veya ölüm orucu eylemini sürdürdüğü de raporda yer aldı.

Tanrıkulu’nun raporunda, siyasi parti, belediye, sendika ve derneklerin üye ve yöneticilerine yönelik işlemler kapsamında eylül ayında en az 155 kişinin tutuklandığı belirtildi.

Toplantı ve gösteri özgürlüğü kapsamında ise en az 5 eylem veya basın açıklamasına müdahale edildiği, 4 etkinliğin yasaklandığı ya da engellendiği bildirildi.

Tanrıkulu’nun raporunda, hak ihlallerinin tamamının basına veya ilgili kuruluşlara yansımadığına dikkat çekildi.

Özellikle kısa süreli gözaltılar, cezaevlerindeki kötü muamele iddiaları ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle yürütülen soruşturmaların eksiksiz tespit edilemediği belirtildi.

Rapordaki sayıların kamuoyuna yansıyan ve hak örgütlerince kayıt altına alınabilen olayları kapsadığı, bu nedenle Türkiye’deki hak ihlallerinin tamamını göstermeyebileceği vurgulandı.