KGK Alanya Çalıştayı ile Medyanın Geleceğini ve Sorunlarını Masaya Yatırdı

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) tarafından organize edilen 6. Alanya Küresel Medya Çalıştayı, medya sektörünün karşı karşıya kaldığı temel sorunları masaya yatıran kapsamlı bir etkinlik olarak gerçekleştirildi. Alanya'nın Eftalia Resort Hotel tesislerinde düzenlenen bu dört günlük çalıştay süresince; Yerel Medya, Yaygın Medya, Dış Medya ve Dijital Medya Meclisi başlıkları altında düzenlenen toplantılara 350 gazeteci katılım sağladı.

Katılımcılar, mesleki süreçlerdeki aksaklıkları dile getirirken, çalıştay sonunda kritik maddeler içeren bir sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşılmak üzere hazırlandı. Alanya'dan Küresel Bir Mesaj KGK Genel Başkanı Mehmet Ali Dim, açılış konuşmasında yaptığı açıklamada, çalıştayda 32 farklı ülkeden gelen yaklaşık 350 gazeteciyi ağırladıklarını belirtti.

Dim, bu buluşmanın sadece teknik mesleki gündemleri değil, aynı zamanda insanlığın ortak sorunlarından biri olan şiddetle mücadelede medyanın üstlendiği sorumluluğu da kapsadığını vurguladı. Programın içeriğinde; mesleki sorunların ele alındığı bir oturum, şiddetle mücadelenin odak noktası olduğu bir sempozyum ve başarı ile dayanışmanın kutlandığı bir ödül töreninin yer alacağını ifade etti.

Dim, ortak bir deklarasyon aracılığıyla Alanya'dan tüm dünyaya sesleneceklerini, basın özgürlüğü, doğru habercilik ve barışın yanında yer aldıklarını; şiddet, nefret ve dezenformasyon gibi unsurlara karşı durduklarını belirtti. Dijital Medyada Mevzuat ve Altyapı Sorunları Dijital Medya Meclisi üyesi ve İnternet Gazetecileri Federasyonu Genel Başkanı Mesut Demir, toplantıda internet mecralarının yaşadığı zorlukları yerinde tespit ederek çözüm yolları ürettiklerini aktardı.

Demir, kamuoyunda internet gazeteciliği yasası olarak bilinen Basın Kanunu ve ilgili mevzuatlardaki değişikliklerin 15 yıl gecikmeli olarak hayata geçtiğini ancak bu düzenlemenin maalesef yeterli bir denetim mekanizması içermediğini ve içeriğinin eksik kaldığını ifade etti. Mevzuatın çıkarılmasının medyanın geleceği için önemli bir adım olduğunu kabul etmekle birlikte, uygulama ve denetim noktasındaki eksikliklere dikkat çekti.

BİK ve Google Veri Analitiği Çelişkisi Mesut Demir, konuşmasının devamında Basın İlan Kurumu (BİK) Analitik sistemi ile Google Analytics verileri arasında ciddi bir uçurum olduğunu dile getirdi. Yüksek maliyetlerle kurulan BİK Analitik sisteminin, internet haber sitelerinin resmi ilan alması sürecinde kullanıldığı ancak bu sistemin sağladığı verilerin Google Analytics verilerinin yaklaşık yarısına tekabuldü kaldığıı belirtti.

İnternet ortamında görünürlük için Google kriterlerine uyumun zorunlu olduğunu, ancak BİK kriterlerinin bu gerçeklikle örtüşmediğini vurguladı. Demir, medya kuruluşlarının gelir ve haklarının zarar görmemesi için teknik inceleme yapılması, ölçüm kriterlerinin şeffaf hale getirilmesi ve Google standartlarına uygun bir yönetmelik çıkarılması gerektiğini savundu.

KGK 6. Küresel Medya Çalıştayı Sonuç Bildirgesi Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen Yerel, Yaygın, Dış ve Dijital Medya Meclisi toplantılarının ardından kapsamlı bir sonuç bildirgesi yayımlandı. Bu bildirge; Türk medyasının ekonomik, mesleki, hukuki, teknolojik ve etik boyutlardaki sorunlarını detaylı bir şekilde değerlendirmeyi hedefledi.

Farklı kuruluşlardan gelen temsilcilerin ve paydaşların görüşleri doğrultusunda; mesleki itibarın korunması, basın özgürlüğünün güçlendirilmesi, ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanması ve dayanışmanın artırılması gibi temel konularda ortak kararlar alındı. Bu kapsamda ortaya çıkan tüm tespit ve taleplerin kamuoyuna sunulması kararlaştırıldı.

Hukuki ve Ekonomik Reform Talepleri 1- Meslek Birliği Yasası Çalışmaları: Gazetecilik mesleğinin hukuki statüsünü güçlendirmek ve mesleki hakları garanti altına almak amacıyla Meslek Birliği Yasası çalışmaları tüm platformlarda sürdürülecektir. Daha önce kurulan komisyonun çalışmaları geliştirilecek ve ilgili kurumlarla görüşmeler devam edecektir.

Bu yasanın temel gerekçesinin basın özgürlüğünü güvence altına almak olduğu vurgulanmıştır. 2- Ekonomik Sürdürülebilirlik ve Adil Rekabet: Yerel, yaygın ve dijital medya kuruluşlarının ekonomik sorunlarını aşmak için yeni destek ve gelir modelleri oluşturulacaktır.

Resmî ilan, abonelik ve reklam gelirlerinin dağıtımında adaletli bir sistem kurulması, Anadolu medyasının büyük medya kuruluşları karşısında dezavantajlı konuma düşmemesi için mevcut uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi kararlaştırılmıştır. 3- BİK Ölçüm Sistemindeki Eksikliklerin Giderilmesi: Basın İlan Kurumu (BİK) verileri ile Google Analytics ölçümleri arasındaki teknik farklılıkların medya kuruluşlarının haklarını olumsuz etkilememesi için teknik incelemeler yapılacak, ölçüm kriterleri şeffaflaştırılacak ve BİK ile yürütülen diyaloglar sürdürülecektir.

4- Dijital Platformlardan Elde Edilen Gelirlerin Artırılması: Google, YouTube, Facebook gibi platformlarda içerik üreten medya kuruluşlarının daha adil pay alabilmesi için çalışmalar yapılacaktır. Yayıncıların sadece tıklanma ve izlenme odaklı gelirlerden kurtulmaları için alternatif abonelik modellerinin geliştirilmesi desteklenecektir.

5- Telif Haklarının Yasal Güvencesi: Gazetecilerin ve yayıncıların ürettiği özgün içeriklerin, fotoğraf ve videoların izinsiz kullanımına karşı yasal bir engel oluşturulacaktır. Dijital platformlar karşısında içerik üreticilerinin emeğini koruyacak telif düzenlemeleri için girişimlerde bulunulacaktır.

6- Editoryal Bağımsızlık ve Basın Özgürlüğü: Gazetecilerin siyasi, ekonomik veya kişisel baskılardan arınmış bir ortamda görev yapabilmeleri için editoryal bağımsızlık esas alınacaktır. Kamu kurumları, reklam verenler veya farklı güç odaklarının yayın politikalarına müdahalesine karşı basın özgürlüğü ve yayıncılık sorumluluğu dengesi korunacaktır.r>7- Etik İlkeler ve Mesleki Standartlar: Dezenformasyon, doğrulanmamış bilgi, çıkar amaçlı yayıncılık ve şantaj gibi uygulamalara karşı ortak bir etik rehber hazırlanacaktır.

Eleştiri ile iftira arasındaki farkın netleştirilmesi ve doğru haberciliğin temel ilke olarak kabul edilmesi hedeflenmektedir.br>8- Merdiven Altı Gazetecilikle Mücadele: Dijital yayıncılık alanında faaliyet gösterenlerin mesleki ve hukuki sorumluluklarını yerine getirmeleri sağlanacaktır. Yeni yayıncıların sektöre girişinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve kurumsal kimlik esas alınacak, denetim mekanizmalarının objektif şekilde çalışması sağlanacaktır.br>9- Çalışma Koşulları ve Özlük Hakları: Gazetecilerin iş güvencesi, ücretleri, sosyal hakları ve gelecek kaygılarının giderilmesi için çalışmalar yapılacaktır.

Medya kuruluşlarının ekonomik sorunlarının çalışanların hak kayıplarına sebep olmaması için gerekli adımlar atılacaktır.br>10- Genç Gazetecilerin Eğitimi ve İstihdamı: İletişim fakültesi öğrencilerinin staj ve istihdam olanakları artırılacak, deneyimli gazetecilerin bilgi birikimi genç kuşaklara aktarılacaktır. Akademi ve medya kuruluşları arasında güçlü bir iş birliği kurulacaktır.br>11- Basın Kartı Uygulamalarının Revizyonu: Basın kartına erişimde yaşanan sorunlar çözülecek, mesleki kimliğin belirlenmesinde sahada çalışan gazetecilerin tecrübeleri baz alınacaktır.

Adil ve objektif kriterler oluşturulacaktır.br>12- Uluslararası İş Birlikleri ve Diplomasisi: 88 ülkede temsilciliği bulunan KGK, mesleki deneyimlerin aktarımı ve yeni iş birlikleri için çalışmalarını genişletecektir. Gazeteci kartlarının uluslararası kurumlardaki geçerliliği ve bu kurumlara entegrasyonu için girişimlerde bulunulacaktır.br>13- Yapay Zekâ Kullanım İlkeleri: Haber üretiminde yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasına paralel olarak; doğrulama, şeffaflık ve insan denetimini esas alan ortak ilkeler ve eğitim programları hazırlanacaktır.br>14- Hukuki Süreçler ve Hak İhlalleri: Gazetecilerin görevleri sırasında yaşadıkları hukuki sorunlar, gözaltı, tutuklama ve erişim engelleri gibi durumlar mesleki ilkeler çerçevesinde takip edilecektir.

İfade ve basın özgürlüğünün korunması için ortak bir tutum geliştirilecektir.br>15- Mesleki Dayanışma ve Kurumsal İş Birliği: Farklı yayın çizgisi veya siyasi görüş farkı gözetilmeksizin, tüm medya kuruluşları arasında dayanışma ve ortak mesleki ilkeler doğrultusunda iş birliği geliştirilecektir.16>Genel Vizyon ve Sonuçs>Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), temel önceliğinin daha özgür, güçlü, ekonomik olarak sürdürülebilir ve etik değerlere bağlı bir medya yapısı oluşturmak olduğunu vurguladı. Gazeteciliğin sadece haber üretmek değil, toplumun doğru bilgiye ulaşma hakkını savunmak ve kamu adına denetim görevi üstlenmek olduğu hatırlatıldı.

Bu sorumluluğun yerine getirilmesi için gazetecilerin güvenli ve bağımsız çalışabileceği ortamların sağlanması gerektiği belirtildi. 6. Küresel Medya Çalıştayı'nda sunulan tüm önerilerin takipçisi olunacağı, ilgili kurumlarla görüşmeler yapılarak somut adımların atılacağı kamuoyuyla paylaşılmıştır.

Daha nitelikli, özgür ve sorumluluk bilinci yüksek bir medya geleceği için mücadelenin süreceği ifade edilmiştir.