ORSAM toplantısında ‘Terörsüz Türkiye’ değerlendirmesi: ‘Süreçte istediğimiz hızda ilerleyemiyoruz’

Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) ile Oxford Üniversitesi Küresel Düzenler Programı ortaklığında “Ortadoğu’da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı” başlıklı toplantı düzenlendi. Ankara’daki etkinlikte Chatham House kurallarının geçerli olduğu bölümde konuşan bir yetkili, Türkiye’nin bölgedeki gelişmelere ilişkin yürüttüğü diplomatik girişimleri ve güvenlik başlıklarını değerlendirdi.“Terörsüz Türkiye” diye adlandırılan sürecinin iki temel ayağı bulunduğu belirtilerek bunların PKK’nın silahsızlandırılması ve Kürt sorununun kök nedenlerinin ele alınması olduğu ifade edildi.

Silahsızlanmanın tek başına yeterli olmayacağı, demokratikleşme ve toplumsal bütünleşme adımlarının da atılması gerektiği kaydedildi. Sürecin neden beklenen hızda ilerlemediğine ilişkin değerlendirmede, “Kandil liderliğinden bazı dirençlerle karşılaşıyoruz.

Silahsızlanma konusunda bazı sorunları veya endişeleri olduğu için görmek istediğimiz hızda ilerlemiyoruz; ‘Bize ne olacak?’ diye düşünüyorlar.” ifadeleri kullanıldı. Bu endişelerin anlaşıldığı, görüşmelerin sürdüğü belirtilerek güven sorununun kilit önemde olduğu vurgulandı.

Sürecin zaman zaman küçük adımlarla ilerlemesinin doğal olduğu, bunun karşılıklı şart koşmaya dayalı bir al-ver süreci olmadığı aktarıldı. ABD-İRAN SAVAŞIToplantıda öne çıkan değerlendirmelerden biri İran’la yürütülen müzakerelere ilişkin oldu.

Türkiye’nin, ABD-İsrail ortaklığının İran’a yeniden saldırmasını önlemek için yoğun çaba gösterdiği belirtildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ı yeniden saldırmaması konusunda uyardığı aktarıldı.

Taraflar arasında yedi maddelik bir planın müzakere edildiği, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile temasa geçmeyi kabul etmesinin olumlu bir gelişme olduğu kaydedildi. Müzakerelerde çok hassas bir denge bulunduğuna dikkat çekilerek, “Şu anda çok ama çok hassas bir dengeye bağlı.

Önümüzdeki birkaç gün içinde bir anlaşma sağlayamazsak, ABD’nin İran’a saldırma ihtimali çok yüksek.” değerlendirmesi yapıldı. Olası bir saldırının sonuçlarına da dikkat çekildi. Haftalarca sürebilecek bombardımanların İran’ın altyapısını tahrip edeceği, İran’ın karşılık vermesiyle başka ülkelerin de saldırıya uğrayabileceği belirtildi.

“İran’a yeniden saldırmak bir çözüm değildir. Sadece çatışmayı uzatacaktır.” ifadeleri kullanılarak İran’ın devlet olarak çökmeyeceği kaydedildi. SURİYE VE LÜBNAN’DA İSRAİL ENGELİSuriye’nin karşı karşıya olduğu temel güvenlik sorunlarından birinin İsrail’in müdahaleleri olduğu kaydedildi.

Lübnan’da Hizbullah’ın silahsızlandırılması tartışmalarına da değinilerek İsrail işgali sona ermeden bu hedefin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı belirtildi. “İsrail işgali büyümeye devam ederken Hizbullah’tan silahsızlanmasını istiyorsunuz.

Bu imkansız bir denklemdir.” değerlendirmesi yapıldı. Lübnan’da ilerleme isteniyorsa ABD’nin İsrail’i durdurması gerektiği kaydedildi. İsrail’in Güney Lübnan’da kalıcı askeri üsler kurduğu da aktarıldı. KURTULMUŞ: TÜRKİYE MODELİ MİLLİEtkinliğin açılışında konuşan TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, silah bırakma sürecinin başka başkentlerde hazırlanan bir proje olmadığını, Türkiye’nin tarihsel tecrübeleri, toplumsal birikimi ve kendi siyasi dinamikleriyle geliştiğini vurguladı.

“Türkiye modeli bu özelliğiyle tamamıyla milli bir modeldir.” diyen Kurtulmuş, sürecin dışarıdan bir göz tarafından değil, TBMM ve Türkiye’nin kurumları tarafından takip edildiğini söyledi. Bölgedeki çatışmaların sona ermesiyle savaş ekonomisinin yerini barış ekonomisinin alabileceğini belirten Kurtulmuş, Irak’la Kalkınma Yolu Projesi başta olmak üzere ortak projelerin bölge halklarına önemli ekonomik kazanımlar sağlayacağını ifade etti.