Kocaeli'de tepki çeken proje için kritik aşama: Okula 500 metre, yılda 422 ton patlayıcı

Körfez Yukarı Hereke’deki taş ocağı ve tesislerin alanının 35,26 hektardan 69,93 hektara çıkarılması planlanıyor. Bölge halkının daha önce karşı çıktığı proje için ÇED süreci başladı, İnceleme Değerlendirme Komisyonu toplantısı 21 Ekim’de yapılacak.

Raporda yıllık 1 milyon 620 bin ton kalker üretimi, yaklaşık 47 yıllık proje ömrü ve yılda 422 bin 400 kilogram patlayıcı kullanımı öngörülüyor. Proje alanına en yakın okulun ise 500 metre mesafede olduğu belirtiliyor. Körfez’in Yukarı Hereke Mahallesi’ndeki taş ocağı faaliyetlerini yakından ilgilendiren yeni bir ÇED süreci başladı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Simge Mat Madencilik Asfalt Ticaret ve Sanayi A.Ş. Körfez Şubesi tarafından hazırlanan "Kalker Ocağı, Kırma Eleme Tesisi, Asfalt Plent Tesisi ve Plent Miks Tesisi Alan Genişletilmesi” projesine ilişkin ÇED raporunun Bakanlığa sunulduğunu açıkladı.

Proje için İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı 21 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilecek. ÇED raporuna göre proje Körfez ilçesi Yukarı Hereke Mahallesi, Küçüktepe-Taş Ocakları mevkiinde ve devletin hüküm ve tasarrufu altındaki ormanlık alanda bulunuyor.

Projenin en dikkat çekici kısmını alan genişlemesi oluşturuyor. Üç ruhsat sahasının toplam büyüklüğü 153,30 hektar. Mevcut durumda 35,26 hektarlık ÇED alanında faaliyet yürütülürken buna 34,67 hektarlık yeni alan eklenmesi talep ediliyor.

Böylece nihai ÇED alanının 69,93 hektara ulaşması planlanıyor. Kalker ocağının kendisi için kullanılan alan ise mevcut 28,81 hektardan, ilaveler ve saha içi düzenlemeler sonrasında 56,29 hektara çıkacak. Rapordaki önemli ayrıntılardan biri, projenin “kapasite artışı” değil esas olarak alan genişletmesi niteliğinde olması.

Şirketin mevcut yıllık kalker üretim kapasitesi 1 milyon 620 bin ton ve planlanan durumda da bu rakam korunuyor. Kırma-eleme tesisinde yıllık 1 milyon 620 bin ton, asfalt plent tesisinde 594 bin ton, plent miks tesisinde ise 300 bin ton kapasite öngörülüyor.

Raporda yıllık, aylık ve günlük üretim miktarlarında değişiklik yapılmayacağı açıkça belirtiliyor. ÇED raporunda yapılan rezerv hesabına göre sahada üretilebilir yaklaşık 74 milyon 968 bin ton kalker rezervi bulunduğu hesaplandı.

Yıllık 1 milyon 620 bin ton üretim üzerinden yapılan hesaplamada, projenin kalan işletme ömrünün yaklaşık 47 yıl olduğu öngörüldü. Projede 61 kişinin çalışması, üretimin günde toplam 12 saat ve yılda 312 gün sürdürülmesi planlanıyor.

Sahada 25 kamyonun yanı sıra ekskavatörler, yükleyiciler ve kaya delici ekipmanın kullanılacağı belirtiliyor. Raporda taş ocağındaki patlatmalı üretime ilişkin rakamlar da yer aldı. Buna göre tek bir patlatmada kullanılacak patlayıcı madde miktarı 2 bin 200 kilogram, yıllık toplam kullanım miktarı ise 422 bin 400 kilogram olarak hesaplandı.

Bu miktarlar mevcut faaliyetle aynı düzeyde kalacak; alan genişletilmesine rağmen yıllık üretim ve patlayıcı miktarının artırılması planlanmıyor. Rapora göre genişletilmesi planlanan ÇED alanının en yakın yerleşim noktası 600 metre doğudaki Yukarı Hereke Mahallesi.

Hereke Mahallesi saha sınırına 800 metre, 17 Ağustos Mahallesi 850 metre, Kışladüzü Mahallesi ise 1,3 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Alan sınırının 135 metre doğusunda atıl durumda olduğu belirtilen bir ağıl da yer alıyor.

ÇED raporunda hassas kullanım alanlarına olan mesafeler de ayrıntılı şekilde açıklandı. Buna göre faaliyet alanına en yakın eğitim kurumu olan Yukarı Hereke İlkokulu 500 metre uzaklıkta bulunuyor. Rıfat Ilgaz İlkokulu ve Ortaokulu'nun mesafesi ise 1.085 metre olarak verildi.

Yukarı Hereke Aile Sağlığı Merkezi yaklaşık 600 metre, Yukarı Hereke Mezarlığı ise proje alanına 100 metre mesafede yer alıyor. ÇED raporunun en dikkat çekici bölümlerinden biri ise halkın katılımı sürecinde tutanaklara geçen itirazlar oldu.

Raporda yer alan bilgilere göre Yukarı Hereke’de gerçekleştirilen halkın katılımı toplantısına katılan vatandaşlar, bölgede halihazırda çok sayıda taş ocağı bulunduğunu belirterek projeye karşı çıktı. Vatandaşların, mevcut taş ocaklarının yeraltı sularının kirlenmesine ve azalmasına neden olduğunu, oluşan tozun hem yerleşim alanlarına hem de tarım arazilerine zarar verdiğini savundukları rapora geçti.

Raporda vatandaşların, bu gerekçelerle “bölgede hiçbir şekilde kalker ocağı işletmesinin faaliyet göstermesini istemediklerini” belirttikleri kaydedildi. Toplantıda yol zeminlerindeki bozulmalar da gündeme geldi. Rapora göre şirket, kendi faaliyetlerinden kaynaklanacak yol bozulmalarının bakım ve onarımını yapmayı taahhüt etti.

Yollarda meydana gelecek tozun azaltılması amacıyla şirketin sorumluluk alanlarında düzenli sulama yapılacağı, nakliye araçlarının hız sınırlarına uymasının sağlanacağı belirtildi. Bakanlık, ÇED Yönetmeliği’nin 11. maddesi kapsamında raporun inceleme ve değerlendirme sürecinin başladığını duyurdu.

Projenin çevresel etkileri, kurum görüşleri ve ÇED raporundaki taahhütler 21 Ekim 2026 tarihindeki İDK toplantısında ele alınacak. Toplantının ardından ÇED sürecinin sonraki aşaması şekillenecek. Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.391.943 gerçekleşti.