Türkiye Hukuk Gündemi | Ceza Hukuku Dosyası (2. Döngü - 11 Kasım)

WhatsApp ve Sosyal Medyada Ekran Görüntüsü Almak Suç mu? Yargıtay’ın'Tuzak Delil' ve'Meşru Hak Arama' Ayrımı

Av. Furkan Aktı • Mevzuat: TCK m. 132, 134, 136; CMK m. 217/2 • Emsal: Yargıtay CGK E. 2012/12-1481, K. 2013/262

⚖️ Yargıtay İçtihat Özeti: Haklıyken Haksız Duruma Düşmeyin! Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve 12. Ceza Dairesi'nin yerleşik kararlarına göre; kişinin kendisine karşı o anda işlenmekte olan bir suçu (hakaret, tehdit, şantaj vb.) ispatlamak amacıyla, yetkili makamlara başvurma imkanının bulunmadığı ani gelişen durumlarda aldığı ekran görüntüsü veya ses kaydı meşru delildir ve suç teşkil etmez.

ANCAK, karşı tarafı tahrik ederek konuşturmak (tuzak delil kurmak) veya elde edilen yazışmaları üçüncü kişilere/sosyal medyaya sızdırmak TCK m. 134 ve m. 136 uyarınca 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası gerektiren bağımsız bir suçtur!

Dijital Çağın Adliye Koridorlarındaki En Büyük Yanılgısı

Akıllı telefonların ve anlık mesajlaşma uygulamalarının hayatımızın merkezine yerleştiği günümüzde, adliye koridorlarında en sık yankılanan sorulardan biri şudur:'Bana WhatsApp üzerinden hakaret edildi, yazışmaların ekran görüntüsünü (screenshot) alıp şikayetçi olursam ben de suç işlemiş olur muyum?' ya da'Eski eşimin veya iş arkadaşımın attığı mesajı başkasına göndermek hapis cezası gerektirir mi?' Toplumda iki uç ve son derece tehlikeli kanaat hakimdir: Bir kesim, kendi telefonundaki her mesajın sahibine ait olduğunu ve bunu dilediği mecrada paylaşabileceğini zannederken; diğer bir kesim ise en ufak bir ekran görüntüsü almanın dahi doğrudan hapisle sonuçlanacağı korkusunu taşımaktadır. Oysa Türk Ceza Kanunu ve Yargıtay Ceza Daireleri bu meseleyi son derece hassas bir'bıçak sırtı dengede' ele almaktadır.

1. Hukuki Zemin: Hangi Maddeler ve Cezalar Devreye Girer?

Bir kişinin rızası dışında yazışmalarının kaydedilmesi veya üçüncü kişilere ifşa edilmesi durumunda Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) üç temel maddesi devreye girer: • Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK m. 132): Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Gizliliğin alenen (sosyal medyada) ifşa edilmesi halinde ceza artırılır. • Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK m. 134): Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal edenler hakkında 1 ila 3 yıl; özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşa edilmesi halinde ise 2 ila 5 yıl hapis cezası öngörülmüştür. • Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme (TCK m.

136): Telefon numarası, profil fotoğrafı, isim-soyisim veya kişiye özel yazışmalar kişisel veridir. Bunları hukuka aykırı yayan kişi 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalır.

2. Yargıtay'ın'Meşru Müdafaa' Kriteri: Ne Zaman Ekran Görüntüsü Alabilirsiniz?

Peki bir insan kendisine WhatsApp üzerinden hakaret veya tehdit edildiğinde, şantaja maruz kaldığında eli kolu bağlı mı oturacaktır? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun (21.05.2013 tarihli, E. 2012/12-1481, K. 2013/262 sayılı) tarihi emsal içtihadı bu noktada vatandaşa anayasal hak arama güvencesi sunmaktadır: Yargıtay özetle şunu belirtmektedir:'Kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçla ilgili olarak, bir daha kanıt elde etme olanağının bulunmadığı ve yetkili makamlara başvurma imkanının olmadığı ani gelişen durumlarda; kaybolma olasılığı bulunan delillerin tespiti amacıyla yapılan kayıtlar hukuka aykırı değildir.' Yani karşı taraf size WhatsApp'tan küfürler ve tehditler yağdırıyorsa; karşı taraf mesajları'herkesten sil' özelliğiyle silmeden önce ekran görüntüsü almak, bu görüntüyü doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı'na veya mahkemeye delil olarak sunmak kesinlikle suç değildir. Bu eylem, kişinin hak arama hürriyeti ve meşru savunma refleksi kapsamında korunur.

3. Haklıyken Sanık Yapan İki Büyük Hata:'İfşa Etmek' ve'Tuzak Kurmak'

Vatandaşların en çok düştüğü ve haklıyken sanık sandalyesine oturmasına yol açan iki hayati tuzak vardır: Birincisi,'Sosyal Medyada Teşhir Etme' gafletidir. Hakarete veya haksızlığa uğrayan kişi, aldığı ekran görüntüsünü savcılığa vermek yerine Instagram hikayesinde, Twitter'da (X) ya da WhatsApp durumunda paylaşmaktadır.

Bunu yaptığınız anda meşruiyet biter; TCK m. 134 ve m. 136 kapsamında suç işleyen fail durumuna düşersiniz. Delil yalnızca yetkili adli makama sunulur; kamuoyuna sunulamaz. İkincisi ise'Kurgusal Tuzak Delil'dir. Kişi, önceden plan yaparak karşı tarafı bilinçli şekilde tahrik eder, damarına basarak ona zorla küfür veya tehdit ettirir ve ardından bu konuşmayı kaydeder.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve CMK m. 217/2 gereğince, devletin veya bireylerin kurguladığı hileli ve tuzak deliller'hukuka aykırı delil' sayılır; yargılamada hükme esas alınmaz.

Sonuç ve Avukat Tavsiyesi

Dijital dünyada hak aramak ile suç işlemek arasındaki çizgi kıl payıdır. Bir suçla karşılaştığınızda konuşmanın bütünlüğünü bozmadan, kırpıp bağlamından koparmadan ekran görüntünüzü alın. Bu delili hiçbir üçüncü kişiye, arkadaş grubuna göndermeden veya sosyal medyada paylaşmadan doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığı'na veya avukatınıza teslim edin. Unutmayın; adalet sosyal medyada değil, mahkeme salonlarında aranır.