ÖTV’siz araç için kritik şart

Engelli bireylerin ÖTV’siz araç alımında yeni dönem başladı. Yüzde 40 ve üzeri ortopedik engel ile sürücü belgesi alamama şartı öne çıkarken, Türkiye Sakatlar Derneği Antalya Şube Başkanı ve Antalya Kent Konseyi Engelliler Meclisi Başkanı Mehmet Karavural, başvuru öncesinde sağlık raporlarının dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı. Engelli bireylerin ÖTV istisnasından yararlanarak araç edinmesine ilişkin yeni düzenlemenin ayrıntıları netleşti. Yeni uygulamada ortopedik engel oranının yüzde 40 ve üzerinde olması ve kişinin ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağının sağlık raporlarıyla ortaya konulması gerekiyor. Türkiye Sakatlar Derneği Antalya Şube Başkanı ve Antalya Kent Konseyi Engelliler Meclisi Başkanı Mehmet Karavural, özellikle sağlık raporlarının içeriği ve sürücü belgesi durumunun başvuru öncesinde dikkatle kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

‘Yüzde 40 ve üzerinde olmalı’

Başkan Mehmet Karavural, engelli bireylerin araç alımında yararlandığı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasında 17 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7577 sayılı Kanun sonrasında yeni bir düzenleme yapıldığını hatırlattı. Karavural,” Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamasına göre, düzenlemeyle ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan ve ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilerin de belirli şartlarla ÖTV istisnasından yararlanabilmesinin önü açıldı. Yeni uygulamada temel şartlardan biri, kişinin engellilik sağlık kurulu raporunda ortopedik engel oranının yüzde 40 veya üzerinde bulunması. Birden fazla engeli bulunan kişiler açısından ise ortopedik engel teşhisinin karşısındaki oran önem taşıyor. Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı bilgilere göre, birden fazla ortopedik engelin bulunması ve bunların ayrı ayrı yüzde 40’ın altında olması halinde ilgili mevzuatta öngörülen hesaplama yöntemi uygulanıyor” dedi.

Karavural, bu noktada yalnızca toplam engellilik oranına bakılmasının doğru olmadığını belirterek, raporda engelin türü ve ortopedik engelle ilgili oranın açık biçimde yer almasının başvuru süreci açısından önem taşıdığını söyledi. Karavural, engelli bireylerin araç alımı için başvurmadan önce ellerindeki sağlık kurulu raporlarını dikkatle incelemeleri gerektiğini ifade ederek, rapordaki bilgilerin mevzuatta aranan şartlarla uyumlu olmasının olası hak kayıplarının önüne geçebileceğini kaydetti. ‘Yeni uygulamanın dikkat çeken başlıklarından biri de kişinin sürücü belgesi alamama durumunun ortopedik engeliyle bağlantılı olması’ diyen Karavural, “Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamasına göre, ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan kişinin, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağının sağlık raporlarıyla ortaya konulması gerekiyor. Bu durum engellilik sağlık kurulu raporuyla belirlenemiyorsa, sürücü adayları ve sürücüler için düzenlenen sağlık raporu dikkate alınıyor” diye konuştu. Karavural, bu düzenlemenin başvuru sürecinde özellikle dikkat edilmesi gereken konulardan biri olduğunu belirterek, “Yalnızca yüzde 40 ve üzerinde ortopedik engel oranına sahip olmak yeterli değil; kişinin ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamadığının da raporlarla ortaya konulması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu. Karavural, sağlık raporu ile sürücü belgesine ilişkin durum arasında uyumsuzluk bulunması halinde vatandaşların başvuru öncesinde ilgili sağlık kuruluşlarından ve yetkili birimlerden bilgi almalarının önem taşıdığını ifade etti.

Araçta yüzde 40 yerli katkı şartı

‘ÖTV istisnası yalnızca kişinin sağlık durumuyla sınırlı değil. İstisna kapsamında satın alınacak taşıtların da mevzuatta belirlenen şartları taşıması gerekiyor’ diyen Karavural, “Gelir İdaresi Başkanlığının güncel bilgilendirmesine göre, ÖTV istisnası kapsamında alınacak taşıtlarda yerli katkı oranının en az yüzde 40 olması gerekiyor. Ayrıca 2026 yılı için 87.03 tarife pozisyonunda yer alan belirli taşıtlarda vergiler dahil 2 milyon 873 bin 900 TL parasal sınır uygulanıyor. Bazı ticari taşıtlarda ise motor silindir hacmine ilişkin sınırlamalar bulunuyor. Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı bilgilendirmede, kapsam dahilindeki ticari taşıtlarda 2.800 santimetreküp ve altındaki motor hacmine ilişkin şartlara yer veriliyor” dedi. Karavural, vatandaşların yalnızca kendi sağlık raporlarını değil, satın almayı planladıkları aracın da ÖTV istisnası kapsamında olup olmadığını önceden kontrol etmeleri gerektiğini söyledi. ‘Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de istisnanın kullanım süresi oldu’ diyen Karavural, “Gelir İdaresi Başkanlığının güncel açıklamasına göre, engelli bireyler ÖTV istisnasından 10 yılda bir kez yararlanabiliyor. ÖTV istisnasıyla alınan aracın daha sonra satılması veya devredilmesi halinde de ilk alımdan itibaren 10 yıllık süre dolmadan aynı istisnadan yararlanılarak yeni bir araç alınamıyor. Bununla birlikte, istisna kapsamında alınan aracın ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmeden, istisnadan yararlanamayacak kişi veya kurumlara satılması ya da devredilmesi durumunda ÖTV tahsil ediliyor. Aracın istisnadan yararlanabilecek başka bir engelli kişiye devredilmesi halinde ise farklı hükümler uygulanıyor” dedi. Karavural, özellikle araç değişikliği planlayan engelli bireylerin 10 yıllık istisna süresini ve satış-devir durumundaki beş yıllık süreyi birbirinden ayırarak değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

En son tarihli belge dikkate

Başvuru sürecinde sağlık kurulu raporlarının güncelliği de önem taşıdığını hatırlatan Karavural, Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamalarında, birden fazla engellilik sağlık kurulu raporu bulunan kişiler açısından en son tarihli raporun esas alınacağını hatırlattı. Karavural, bu nedenle araç almayı planlayan engelli bireylerin mevcut sağlık kurulu raporlarını ve sürücü belgesi durumunu gösteren sağlık raporlarını başvuru öncesinde yeniden kontrol etmeleri gerektiğini söyledi. Karavural, raporun tarihinin yanı sıra raporda engel grubunun, ortopedik engel oranının ve sürücü belgesi durumunun nasıl ifade edildiğinin de önem taşıdığını belirterek, eksik veya mevzuatla uyumsuz bir belgeyle işlem yapılmasının süreci zorlaştırabileceğini ifade etti.