İzmit’te 29 Ekim ve soba vakti

İzmit’te soba yakma günü bellidir: 29 Ekim.

Peki, neden özellikle Cumhuriyet Bayramı?

Muhtemelen büyüklerimiz, her sene soba kurulması gününün milli ve akılda kalıcı bir tarihe tekabül etmesini, böylece tarihin asla şaşmamasını istemişlerdi.

Ne de olsa resmi tatildi; günün hangi haftaya, hangi aya denk geldiğinin bir önemi yoktu. Herkes evdeydi; çoluk çocuk bir arada, büyük bir imece usulüyle soba kurulmasına yardım ederdi. Zaten ekim sonu demek, İzmit’te havaların artık o "iç titretmeyle titretmeme" arasındaki ince çizginin sonuna geldiğinin en net işaretiydi.

Sıcacık, gürül gürül yanan bir odada, yine sıcacık bir çayla kahvaltı edebilmek, o senelerin kuşkusuz en büyük mutluluklarından biriydi. Çaydanlık sobanın üzerine kurulur, geceden kalan yarı bayat ekmekler de yine sobanın üstüne yan yana dizilirdi.

Kısa sürede odanın içine mis gibi bir kızarmış ekmek kokusu yayılırdı.

El yakacak derecede ısınan ekmekler derhal alınır, üzerlerine halis tereyağı sürülürdü. Saniyesinde eriyen yağ ekmeğin içine işler, iki muazzam lezzet adeta birbirleriyle bütünleşirdi.

Kahvaltı bitince ritüel bitmezdi. Odaya sinen gıda kokularını gidermek için önce sobanın üstündeki ekmek kırıntıları minik bir el süpürgesiyle karton bir kutuya süpürülür, ardından tertemiz edilen sobanın yüzeyine, kahvaltıda kullanılan limon kabukları kalın kısımları dışa bakacak şekilde dizilirdi.

Birkaç dakika içinde odanın atmosferi tamamen değişir, içerisi mis gibi bir limon ferahlığına bürünürdü.

Heyhat... Seneler su gibi geçti; tek bir düğmeyle açılan doğalgaz kombili günlere ulaştık.

İşin en acı tarafı ise şu: Bizim torunlarımız sobayı hiç bilmeyecekler. Belki de onlara anlattığımızda, "O da neymiş?" diyerek masumca gülüp geçecekler.