Bakım Maliyetleri Kadın İstihdamını Vurdu: 536 Bin Kişi İşten Ayrıldı

Türkiye'de çocuk, yaşlı ve hasta bakımına yönelik artan ihtiyaçlar, aile bütçelerini zorlayan bir krize dönüşmüş durumda. TÜİK'in 2025 yılı İş ve Aile Yaşamının Uyumu Araştırması'na göre, 18-74 yaş aralığındaki yaklaşık 25,5 milyon kişi düzenli bakım sorumluluğu üstleniyor.

Bu yükü taşıyanların yüzde 45,6'sını kadınlar, yüzde 40,6'sını ise erkekler oluşturuyor. Bakım sorumluluğu, kadınların profesyonel iş hayatından kopmalarının temel nedenlerinden biri haline geldi. 2026 yılının ilk çeyrek verilerine göre, tam 536 bin kadın çocuk veya yetişkin bakımı gerekçesiyle son işinden ayrılmak zorunda kaldı.

Bu durum, bakım yükünün kadınların istihdamda kalmasının önünde ciddi bir engel teşkil ettiğini gözler önüne seriyor. Profesyonel bakım hizmetlerinin maliyeti, özellikle İstanbul gibi büyükşehirlerde ailelerin bütçesini aşan boyutlara ulaştı.

2026 yılı itibarıyla İstanbul'da çocuk bakıcılığı ücretleri 35 bin ila 50 bin lira arasında değişirken, yatılı hizmetlerde bu rakam 60 bin liraya kadar çıkabiliyor. Yaşlı bakımında ise gündüzlü hizmet 65 bin, yatılı hizmetler ise 80 bin liraya kadar ulaşan bedellerle sunuluyor.

Yüksek maliyetler nedeniyle çalışanların yüzde 83'ü profesyonel destek alamazken, hizmet almayanların yüzde 17,6'sı bu durumu doğrudan ekonomik yetersizliğe bağlıyor. Sinop'ta yaşayan emekli Kemal Ünverir, emekli maaşının profesyonel bir bakıcıyı karşılamaya yetmediğini belirterek, ekonomik şartların hem hasta hem de bakıcı açısından sürdürülemez olduğunu ifade ediyor.

Türkiye'de 65 yaş ve üzeri nüfusun 9,5 milyonu aşarak toplam nüfusun yüzde 11,1'ine ulaşması, bakım ihtiyacını daha da derinleştiriyor. Yaşlı nüfustaki bu artış, profesyonel hizmetlere olan talebi yükseltse de, erişimdeki ekonomik engeller aileleri kendi imkânlarıyla çözüm üretmeye zorluyor.

Kadın örgütleri, ağırlaşan ekonomik koşulların kadın yoksulluğunu tetiklediğine dikkat çekiyor. Sivil toplum kuruluşları, bakım emeğinin yalnızca aile içinde ve kadınlar tarafından karşılanmasının önüne geçilmesi için kamusal sosyal politikaların acilen devreye alınması gerektiğini savunuyor.