Trump, İran savaşının faturasını İsrail ve Körfez ülkelerine kesecek

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı yürütülen savaşın maliyetinin müttefik ülkelere ödetilmesini istediklerini açıkladı. ABD'nin askeri müdahalesi sayesinde korunduğunu savunduğu ülkelerden savaş boyunca yapılan harcamaların tamamını geri alacaklarını söyleyen Trump, İsrail'i de ilk kez açıkça tazminat ödemesi gereken ülkeler arasında gösterdi.

CBS News muhabiri Ross Douthat'a verdiği ve pazar günü yayımlanan röportajda konuşan Trump, ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü askeri operasyonların maliyetinin karşılanmasını istedi. ABD Başkanı, müttefiklerinin savaş için yapılan harcamaların tamamını ödemesi gerektiğini savundu.

Trump, "Bütün o parayı geri alacağız. Yüzde 100 ödeyecekler. Çünkü biz olmasaydık var olmazlardı." ifadelerini kullandı. İsrail'in de ABD'nin askeri desteği olmadan varlığını sürdüremeyeceğini ileri süren Trump, bu ülkeyi de geri ödeme yapması gereken devletler arasında değerlendirdi.

TRUMP'IN TAZMİNAT İSTEDİĞİ ÜLKELERTrump, İran savaşının başından itibaren ABD ile birlikte hareket eden İsrail'in yanı sıra Körfez ülkelerinden de ödeme talep ediyor. ABD Başkanı, daha önce yaptığı açıklamalarda Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn ve Kuveyt'i de bu ülkeler arasında saymıştı.

Trump, temmuz ayında düzenlediği basın toplantısında Körfez bölgesindeki Amerikan askeri varlığının maliyetine dikkat çekerek, ABD'nin sağladığı güvenlik hizmetinin karşılığında ödeme alınacağını söylemişti. Trump, "Dünyanın çok zengin bir bölgesini koruyoruz, para harcıyoruz.

Bu nedenle yaptığımız şey, sağladığımız korumanın karşılığında ödeme almak olacak." demişti. Ancak İsrail ile Körfez ülkelerinin savaştaki konumları birbirinden farklı. İsrail, ABD ile birlikte İran'a yönelik askeri operasyonlarda doğrudan yer alırken Körfez ülkeleri, Washington yönetiminin savaş planları hakkında kendilerine önceden bilgi verilmediğini belirtiyor.

Üstelik Suudi Arabistan, BAE, Katar, Bahreyn ve Kuveyt, İran'ın misilleme saldırılarından etkilenen ülkeler arasında bulunuyor. Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyeleri, çatışmaların diplomatik yollarla sona erdirilmesi yönünde çağrılar yapmıştı.

İRAN SAVAŞININ ABD'YE MALİYETİ 47,1 MİLYAR DOLARABD ordusunun verilerine göre İran savaşının maliyeti, ekim ayının ortası itibarıyla 47,1 milyar dolara ulaştı. Ancak bu tutarın, Orta Doğu genelindeki Amerikan askeri üslerinde meydana gelen hasarın onarım masraflarını kapsamadığı belirtiliyor.

Bu nedenle savaşın ABD bütçesine toplam yükünün açıklanan rakamın üzerine çıkması bekleniyor. ABD Kongre Bütçe Ofisi de eylül ayında yayımladığı değerlendirmede, çatışmaların devam etmesi halinde her ay 2 ila 3 milyar dolar arasında ilave harcama yapılabileceğini hesaplamıştı.

Trump'ın müttefiklerden geri ödeme istemesi, ABD'de İran savaşına yönelik tartışmaların yoğunlaştığı bir döneme denk geldi. Cumhuriyetçi Parti'nin ara seçimlerde yaşadığı ağır yenilginin ardından Trump, seçim sonuçlarında İran savaşına yönelik kamuoyu tepkisinin de etkili olduğunu kabul etmişti.

ABD Başkanı, daha sonraki açıklamalarında askeri açıdan savaşın "fiilen sona erdiğini" savunmuş ve İran'a müdahale kararını doğru bulduğunu söylemişti. MÜTTEFİKLERDEN GERİ ÖDEME ALINMASI NE KADAR OLASI?Trump'ın açıklamalarına rağmen uzmanlar, ABD'nin müttefiklerinden doğrudan savaş tazminatı almasının kolay olmadığı görüşünde.

Chatham House Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı'nda yardımcı araştırmacı Neil Quilliam, Trump'ın açıklamalarının ciddi bir politika önerisinden çok siyasi mesaj olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Kuveyt Üniversitesi tarih profesörü ve aynı programda yardımcı araştırmacı Bader el-Saif de Körfez ülkelerinin açıklamaları ihtiyatla karşılayacağını söyledi.

El-Saif, Trump'ın sözlerinin daha çok ABD'deki iç siyasi gelişmelere yönelik olduğunu düşündüğünü ifade etti. Orta Doğu ve Kuzey Afrika güvenliği üzerine çalışan analist Stefan Lukas ise Trump'ın ara seçimlerdeki yenilginin ardından sorumluluğu başka aktörlere yöneltmeye çalıştığını savundu.

Lukas'a göre Körfez ülkelerinin yüksek miktarda tazminat ödemeye zorlanması düşük bir ihtimal. Bununla birlikte Lukas, İsrail konusunda farklı bir tablo ortaya çıkabileceğine dikkat çekti. Trump'ın İsrail'den ekonomik tavizler isteme ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirten analist, ABD Başkanı'nın yıl sonundan sonra İsrail'e Amerikan yardımı yapılmayacağını açıkladığını da hatırlattı.