Konut alıcılarının tercihi değişti! Orta katlar değer kaybetti!

Ekonomi ve Finans Doktora Araştırmacısı İsmet Demirağ, 2023 depremlerinin ardından konut alıcılarının risk algısının ve gayrimenkul fiyatlama dinamiklerinin nasıl dönüştüğünü değerlendirdi. Demirağ, uluslararası hakemli dergide (International Journal of Housing Markets and Analysis) yayımlanmış yeni araştırmalarını paylaştı.

İskenderun piyasasındaki 800 aktif ilan üzerinden geliştirilen mekânsal analiz modeli, piyasanın yalnızca metrekare büyüklüğünü değil; "güvenliği ve afet anındaki tahliye hızını" da fiyatladığını somut verilerle kanıtladığını belirtti. İşte Demirağ'ın o değerlendirmesi;

DEPREM SONRASI YAPILARIN FİYATLARI YÜ ZDE 1,67 DAHA YÜ KSEK

Yeni yapılara yüzde 16.7 güven primi: Deprem sonrası inşa edilen konutlar, benzer özellikteki eski yapılara kıyasla ilanlarda ortalama yüzde 16.7 daha yüksek fiyatlandırılıyor. Piyasa, yeni yapıyı açık bir güvenlik sinyali olarak değerlendiriyor.

Orta kat paradoksu: Konut piyasasında kat seviyesine bağlı fiyatlama davranışında belirgin bir kutuplaşma yaşanıyor. Alt katlarda tahliye kolaylığı algısı, üst katlarda geleneksel şerefiye beklentisi öne çıkarken; orta katlardaki konutlar fiyat eğrisinin en düşük primli segmentinde kalıyor.

Merkezden kaçış hızlandı: Yaşlı binaların şehir merkezinde bulunması artık avantaj değil — tam tersi. Eski ve yoğun kent dokusundaki binalar sistematik iskontoya uğrarken, ilan verileri alıcıların çevre lokasyonlardaki yeni yapılara yöneldiğini gösteriyor.

Hastaneye yakınlık kritik: En yakın hastaneden her bir kilometre uzaklaşma, konut ilan fiyatını ortalama yüzde 1.69 düşürüyor. Acil sağlık erişimi, deprem sonrası karar sürecinde belirleyici bir faktör haline geldi.

''2023 depremleri, geleneksel gayrimenkul değerleme ölçütlerini kalıcı olarak değiştirdi. Çalışmamız,

piyasanın metrekarenin yanı sıra yapı güvenliğini ve afet anındaki tahliye erişimini de doğrudan fiyatladığını gösteriyor. İskenderun verileriyle belgelediğimiz bu yeni piyasa matematiği, deprem riskli bölgelerde risk bazlı sigorta primlemesi için bir örnek model sunuyor.

Prof Dr.