Sektörel Güvende Üç Ayrı Tablo: Perakende Toparlanıyor, Hizmet Yatay Seyrediyor, İnşaat 14 Yıldır 100'ün Altında

Türkiye'de işletmelerin ruh hali sektöre göre belirgin biçimde ayrışıyor. TÜİK'in açıkladığı Eylül 2026 Hizmet, Perakende Ticaret ve İnşaat Güven Endeksleri'nde (mevsim etkilerinden arındırılmış seriler) perakendeci ileriye umutla bakarken, inşaat sektörü yıllardır süren zayıf seyrini sürdürdü.

Perakendede satış beklentisi Eylül 2023'ten bu yana zirvedePerakende ticaret güven endeksi Ağustos'taki 110,11'den 111,30'a yükseldi; Eylül 2025'te bu değer 109,22'ydi.

Asıl dikkat çeken kalem gelecek üç aylık satış beklentisi oldu: endeks 123,63'ten 127,99'a çıkarak Eylül 2023'ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Tedarikçilere verilecek sipariş beklentisi de 113,70'ten 117,09'a yükseldi.

Yani beklenti gerçekleşenin önünde gidiyor.

Hizmette güven yatay, istihdam beklentisi zayıfHizmet sektörü güven endeksi 111,90'dan 111,94'e çıkarak neredeyse değişmedi. Son üç aydaki iş durumu endeksi yüzde 1,11 artışla 110,24'e yükselirken, gelecek üç ay için talep beklentisi 117,44'ten 115,91'e geriledi.

En zayıf halka istihdam oldu: gelecek üç aylık çalışan sayısı beklentisi 103,85'e düştü.

İnşaatta 100 eşiği 14 yıldır aşılamadıİnşaat sektörü güven endeksi Ağustos'taki 83,13'ten 82,97'ye geriledi.

Bir yıl önce 88,32 olan endeks, yıllık bazda 5,35 puan kaybetti. Seri en son Haziran 2012'de 100,81 ile eşiğin üzerinde görülmüştü.

2026 boyunca endeks 80,64 ile 85,71 arasında dar bir bantta kaldı.

Eylül'de son üç aydaki inşaat faaliyeti endeksi ise yüzde 6,13 düşüşle 87,94'e indi.

Gelecek üç aylık istihdam beklentisi 85,52'ye gerilerken, Eylül 2025'te bu değer 94,96'ydı.

Faaliyetleri kısıtlayan ana faktör: finansmanÜç sektörde de girişimlerin çoğu bir kısıt yaşamadığını söylüyor, ancak kısıt bildirenler arasında finansman sorunları başı çekiyor.

Eylül 2026'da inşaatta girişimlerin yüzde 72,3'ü kısıt belirtmedi.

Finansman sorunları yüzde 21,7 (Eylül 2025'te yüzde 25,3) ile ilk sırada, talep yetersizliği yüzde 12,3 ile ikinci sırada yer aldı.

Hava koşullarının etkisi Ocak-Mart'taki yaklaşık yüzde 5,5 seviyesinden yüzde 1,1'e indi.

Çeyrek dönemlik soruyla ölçülen Temmuz 2026 verilerinde hizmette kısıt yaşamayanların oranı yüzde 79,0, perakendede yüzde 81,0 oldu.

Her iki sektörde de finansman sorunları (yüzde 11,8 ve yüzde 12,5) talep yetersizliğinin (yüzde 9,2 ve yüzde 11,2) önünde yer aldı.

Oranlar, ilgili faktörden etkilenen girişimlerin toplam yanıt verenlere oranı olduğu için bir sektördeki kalemlerin toplamı 100'ü aşabiliyor.

Talep artarsa işletmeler büyüyebilir mi? Mevcut kaynaklarında değişiklik yapmadan talep artışına faaliyetlerini yükselterek yanıt verebileceğini söyleyen girişim oranı perakendede yüzde 59,3 oldu (Eylül 2025: yüzde 56,9).

Bu oran hizmette yüzde 49,8, inşaatta yaklaşık yüzde 47 seviyesinde.

Ortalama artırılabilecek oran perakendede yüzde 13,8, hizmette yüzde 12,2, inşaatta yüzde 17,4 olarak ölçüldü. İnşaatta bu oran bir yıl önce yüzde 19,3'tü.

Tablonun özetiEylül verileri şunu gösteriyor: Perakendede iyimserlik yeniden yükselişte, hizmette istihdam kaygısı öne çıkıyor, inşaatta ise finansman koşulları ve zayıf iş hacmi güveni aşağıda tutuyor.

Önümüzdeki aylarda perakendecinin satış beklentisinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, sektörel güvenin yönünü belirleyecek.