Balık tüketenler dikkat: Pişirmek de yıkamak da bu tehlikeyi ortadan kaldırmıyor!

Sofraların vazgeçilmez besinlerinden balık, içerdiği protein ve omega-3 yağ asitleriyle öne çıkarken bazı türlerde biriken metilcıva sağlık açısından risk oluşturuyor. Sanayi atıkları, madencilik faaliyetleri ve fosil yakıt kullanımı gibi nedenlerle çevreye salınan cıva, sucul ekosistemlerde metilcıvaya dönüşerek canlıların dokularında birikebiliyor.

Besin zincirinin üst basamaklarında bulunan büyük ve uzun ömürlü avcı balıkların ise bu toksik maddeyi daha yüksek oranlarda taşıdığı belirtiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), insanlarda metilcıva maruziyetinin başlıca kaynağının kontamine su ürünleri tüketimi olduğuna dikkat çekiyor. Kurumun verilerine göre metilcıva, özellikle anne karnındaki fetüsün ve küçük çocukların beyin ve sinir sistemi gelişimi açısından ciddi risk oluşturuyor.

UZAK DURULMASI ÖNERİLEN 7 BALIK TÜRÜ

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ile ABD Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) ortak tüketim rehberinde, cıva yoğunluğu en üst seviyede bulunan ve hamileler, emziren anneler ile çocukların tüketmemesi tavsiye edilen 7 balık türü sıralandı.

Kral uskumru: Dokularında yüksek miktarda cıva tespit edilen bu türün, daha düşük riskli kabul edilen Atlantik ve Pasifik kolyozundan ayrı değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Marlin: Açık denizlerde balık ve mürekkep balığıyla beslenen bu avcı tür, besin zincirinin üst basamaklarında bulunması nedeniyle yüksek risk grubunda yer alıyor.

Turuncu imparator balığı (Orange Roughy): Derin sularda yaşaması ve büyüme sürecinin onlarca yıla yayılması, dokularında cıva birikimini artıran temel etkenler arasında gösteriliyor.

Köpekbalığı: Uzun yaşam döngüsü ve besin zincirinin en üstünde bulunması nedeniyle yüksek oranda cıva biriktirebiliyor.

Kılıçbalığı: Geniş bir av yelpazesine sahip büyük yırtıcı tür, yüksek cıva riski taşıyan balıklar arasında sıralanıyor.

Meksika Körfezi kaynaklı tilefish: Rehberde coğrafi farklılıklara dikkat çekiliyor. Meksika Körfezi'nden avlanan tilefish türünün kaçınılması gerekenler arasında bulunduğu, Atlantik kökenlilerin ise daha düşük cıva değerleri taşıdığı aktarılıyor.

İrigöz ton balığı (Bigeye Tuna): Konserve üretiminde kullanılan çizgili ton balığı ile sarıyüzgeç türleri daha güvenli kabul edilirken irigöz ton balığının yüksek seviyede cıva barındırdığı bildiriliyor.

PİŞİRMEK VE YIKAMAK CIVAYI YOK ETMİYOR

Yetkililer, balık dokusuna yerleşen metilcıvanın yıkama, suda bekletme veya yüksek ısıda pişirme yöntemleriyle temizlenemediğini vurguluyor. Bu nedenle balığın hazırlanma biçiminin içerdiği cıva miktarını ortadan kaldırmadığı belirtiliyor.

Sağlık otoriteleri, balığın protein ve omega-3 gibi besin değerlerinden yararlanmayı sürdürmek için tüketimin tamamen bırakılması yerine cıva oranı düşük türlerin tercih edilmesini öneriyor.

Bu kapsamda somon, sardalya, hamsi, ringa ve tilapiya gibi kısa ömürlü ve düşük cıvalı balıkların tüketilmesi tavsiye ediliyor.