BİLSAD Başkanı Yakuphanoğlu’ndan Türkiye’ye dijital egemenlik çağrısı

BİLSAD Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Türkiye’nin yapay zeka, siber güvenlik ve yerli yazılım alanlarında bağımsızlığını güçlendirmesi gerektiğini belirterek, “Verilerimizi küresel devlere teslim edemeyiz” dedi.

Yakuphanoğlu, milli veri güvenliği, yerli yapay zeka ve dijital eğitim için kapsamlı bir eylem planı açıkladı.

Bilim ve İş İnsanları Derneği (BİLSAD) Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, Türkiye’nin dijital bağımsızlığını güçlendirmesi gerektiğine dikkat çekerek, yapay zeka, siber güvenlik ve yerli yazılım alanlarında kapsamlı bir teknoloji manifestosu yayımladı.

Yakuphanoğlu, dijital teknolojilerde dışa bağımlılığın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda milli güvenlik ve bağımsızlık meselesi olduğunu vurguladı.

“Geleceğin savaşları kodlarla yapılıyor” Teknolojinin devletlerin geleceğinde belirleyici rol üstlendiğini ifade eden Yakuphanoğlu, Türkiye’nin kendi yazılımlarını, yapay zeka modellerini ve algoritmalarını geliştirmesi gerektiğini belirtti. Akıllı cihazlardan kritik altyapılara kadar geniş bir alanda küresel veri sistemlerine bağımlılık bulunduğuna işaret eden Yakuphanoğlu, yerli teknoloji üretiminin önemine dikkat çekti. Yakuphanoğlu,

“Kendi milli yazılımlarımızı, yerli yapay zeka modellerimizi ve özgür algoritmalarımızı üretmezsek, kendi topraklarımızda ürettiğimiz bilgi ve verinin başkaları tarafından kullanıldığı dijital sömürgeler haline geliriz. Bu sadece teknoloji meselesi değil, doğrudan istiklal ve istikbal meselesidir” ifadelerini kullandı.

Türkiye’nin genç mühendislerinin küresel teknoloji merkezleriyle rekabet edebilecek kapasiteye sahip olduğunu belirten Yakuphanoğlu, milli teknoloji üretiminde kararlı adımlar atılması gerektiğini kaydetti.

Dijital alanda 4 kritik risk BİLSAD tarafından hazırlanan raporda, Türkiye’nin dijital geleceğini etkileyen dört temel risk öne çıkarıldı. Veri güvenliği ve dışa bağımlılık: Vatandaşların ve kurumların ürettiği verilerin yabancı merkezli sunucularda tutulmasının ekonomik ve stratejik riskler oluşturduğu belirtildi.

Bu kapsamda, stratejik verilerin milli ve güvenli sunucularda saklanmasını hedefleyen “Milli Veri Kalkanı” projesi önerildi.

Yapay zekada küresel tekelleşme: Hazır yapay zeka modellerine bağımlılığın yerli araştırma ve geliştirme çalışmalarını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi. Üniversiteler ve teknoparkların iş birliğiyle açık kaynaklı, yerli yapay zeka modelleri geliştirilmesi için ulusal fon ve araştırma ağı kurulması gündeme getirildi.

Siber güvenlik açıkları: Enerji, finans, sağlık ve ulaşım gibi kritik altyapıların dışa bağımlı yazılımlarla korunmasının güvenlik risklerini artırabileceği belirtildi. Yerli siber güvenlik uzmanlarının yetiştirilmesi ve yapay zeka destekli savunma sistemlerinin geliştirilmesi önerildi.

Eğitimde fırsat eşitsizliği: Büyük şehirler ile Anadolu’daki öğrenciler arasında kodlama ve yapay zeka eğitimine erişim bakımından fark bulunduğuna dikkat çekildi. “Anadolu Dijital Eğitim Köprüsü” projesiyle tüm öğrencilerin nitelikli yazılım ve kodlama eğitimine ulaşması hedeflendi.

Yerli teknoloji için eylem planı Yakuphanoğlu’nun açıkladığı stratejik eylem planında, gençlerin teknoloji tüketicisi olmaktan çıkarak üretici konumuna gelmesi için uygulamalı eğitim atölyelerinin yaygınlaştırılması yer aldı. Plan kapsamında İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük teknoloji merkezlerindeki bilgi birikiminin Anadolu’daki genç girişimcilere aktarılması da hedeflendi.

BİLSAD ayrıca yerli yazılım ve yapay zeka projelerinde insan onurunu, kültürel değerleri ve toplumsal huzuru gözeten etik kuralların uygulanmasını önerdi.

Türkiye dijital geleceğin lideri olacak Türkiye’nin kendi uydu sistemlerini, yazılımlarını ve etik yapay zeka teknolojilerini geliştirmesi gerektiğini vurgulayan Yakuphanoğlu, milli teknoloji üretiminin ülkenin geleceği açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti. Yakuphanoğlu, Türkiye’nin dijital alanda bağımsızlığını güçlendirmesi gerektiğini belirterek, ülkenin geleceğin dijital dünyasında yalnızca tüketici değil, üretici ve lider ülkeler arasında yer alması hedefini ortaya koydu.