Fransa'da'Büyük Sécu' teklifi: Katkı payları kalkıyor, 20 hafta ebeveyn izni ve kendi beyanlı rapor geliyor

Jean-Luc Mélenchon ve Sol Cephesi'nin'Büyük Sécu' planıyla Fransa'da sağlık harcamaları tam karşılanacak, anne-baba izni 20 haftaya çıkacak ve kısa süreli raporlar doktor gitmeden verilebilecek.

· 3 dk 1 Fransa'da'Büyük Sécu' teklifi: Katkı payları kalkıyor, 20 hafta ebeveyn izni ve kendi beyanlı rapor geliyor Hong Kong'ta Servet Patlaması: Finans Liderleri Beijing Vergi Sıkıştırmasını Konuşmadı Paris — Fransa Sol Cephesi'nin (Nouveau Front Populaire) başkan adayı Jean-Luc Mélenchon imzasıyla gündeme getirilen "Büyük Sécu" (Grand Sécu) reform paketi, ülkenin sosyal güvenlik sisteminde köklü bir dönüşüm öngörüyor. La France Insoumise (LFI) ve müttefikleri tarafından Meclis'e sunulacak tasarı; muayene katkı paylarının (ticket modérateur) ve doktorların resmi tarifen üzerindeki fazladan ücretlerin (dépassements d'honoraires) tamamen kaldırılmasını, anne ve baba izninin 20 haftaya uzatılmasını ile 3 günden kısa süreli iş göremezlik raporlarının hasta kendi beyanıyla alınabilmesini hedefliyor.

Paketin en radikal maddesi, vatandaşların doktor muayenesi ve ilaç alımında pocket'ten ödediği "katkı payı" sisteminin (ticket modérateur) tarihe karıştırılması. Günümüzde Fransa'da Sosyal Güvenlik (Assurance Maladie) genellikle harcamanın%70'ini karşılar; kalan%30 (katkı payı) ya özel sigortacılar (mutuelle) ya da hastanın cebinden çıkar.

Yeni teklifle bu oran%100'e çıkarılarak, hastanın muayene başına ödediği 1 avroya kadar olan katkı payı (participation forfaitaire) ve tıbbi cihaz/ambulans harcamalarındaki payı da devlet üstlenecek.

Daha da öte, uzman doktorların resmi tarife (secteur 1) üzerinden ücretsiz muayene yapmayan, hastadan fazladan ücret (dépassements) alan uygulamak da yasaklanacak. Bu düzenlemeyle "Secteur 2" olarak bilinen serbest ücretli uygulama sona erdirilmek isteniyor; tüm doktorlar resmi tarifeye bağlı "Secteur 1"e dahil edilecek.

LFI kaynakları bu maliyetin yıllık yaklaşık 15-20 milyar avro civarında tahmin edilmesini, kaynağın ise sermaye gelirlerine getirilecek yeni vergiler ve işveren katkılarının artırılmasıyla karşılanacağını belirtiyor.

Mevcut kanuna göre anne izni 16 hafta (çocuk sayısına göre uzar), baba izni ise 28 gün (7 gün zorunlu + 21 gün isteğe bağlı) olarak ayrı ayrı düzenleniyor. "Büyük Sécu" teklifi bu ikisini birleştiren, her iki ebeveynin de hak edeceği, tam maaş karşılığında 20 haftalık (5 ay) ortak ebeveyn izni öngörüyor.

İzin, ebeveynler arası nasıl paylaşılacaksa öyle kullanılabilecek; tek ebeveynli ailelerde süre 20 hafta olarak kalacak. Amaç, kadınların iş hayatına dönüşünü kolaylaştırmak ve bakım yükünün eşit dağıtılmasını teşvik etmek.

Bu madde, Fransa'da düşen doğum oranlarını durdurmak adına "demografik yatırım" olarak lanse ediliyor.

Sistemdeki yoğunluğu azaltmak ve hastane acillerinin ile ilk basamak doktorlarının rapor yazmakla boğuşmasını engellemek amacıyla, 3 iş gününden az süren iş göremezliklerinde doktor muayenesi şartı kalkıyor. Çalışan, online platform (Ameli) veya işveren aracılığıyla "kendi beyanname" (auto-déclaration) vererek rapor alabilecek.

Bu süre 3 günü geçerse doktor kontrolü zorunlu hale geliyor. Benzer bir uygulama Kovid-19 salgını sırasında geçici olarak denenmiş, idari yükün%30'unun azaldığı tespit edilmişti. LFI bu uygulamayı kalıcı hale getirmek istiyor; ancak sağlık sigortası kurumları (CPAM) ve işveren sendikaları (MEDEF) olası istismar risklerini ve denetim mekanizmasının zayıflamasını gündeme getiriyor.

Paketin toplam maliyeti yıllık 30-35 milyar avro bandında tahmin ediliyor. Finansman için; finansal işlem vergisi (Tobin vergisi) yeniden düzenlenmesi, yüksek gelirlere%90'a kadar marjinal vergilendirme, şirket kârları üzerinden "sosyal katkı" artırımı ve miras/hediye vergilerinde progresiflik öngörülüyor.

Ancak Meclis'te (Assemblée Nationale) Sol Cephesi (NFP) en büyük blok olsa da mutlak çoğunluğa sahip değil. Macron'ın Renaissance partisının ve Sağ'ın (LR, RN) bu teklifleri "mali patlama" ve "işsizlik riski" gerekçesiyle reddetmesi bekleniyor.

Hükümet 49.3 maddesi (oy kullanmadan kanun geçirme) riskini almazsa, teklif komisyonlarda takılı kalabilir veya ciddi suçlamalarla suistimal edilebilir.

Sendikalar (CGT, CFDT) paketin "tarihi bir kazanç" olduğunu, işveren confederasyonu MEDEF ise "rekabet gücünü zedeleyen, ihracatı baskılayan" bir mali yükümlülük olduğunu savunuyor. Doktor sendikaları (MG France, CSMF) ise serbest ücretin kalkmasının mesleki özerkliği bitireceğini, doktor kaçışını hızlandıracağını iddia ediyor.

Paketin geleceği, önümüzdeki haftalarda Meclis gündemindeki öncelik sıralamasına ve olası bir hükümet krizi senaryosuna bağlı kalacak.