ANSAN’da Kaybolan Hafıza: Arşivsiz Bir Kültür Kurumu

Antalya'da kültür ve sanatın merkezi konumunda olan ANSAN, kuruluşundan bu yana gerçekleştirdiği yoğun etkinlik trafiğine rağmen kurumsal hafızasını oluşturma noktasında ciddi bir zafiyet yaşıyor. Her hafta sonu düzenlenen söyleşiler, paneller, imza günleri ve müzik dinletileri gibi pek çok faaliyet, kayıt altına alınmadan yalnızca günlük birer etkinlik olarak kalıyor.

Kurum bünyesinde ses, görüntü veya fotoğraf gibi hiçbir arşivleme çalışmasının yapılmaması, geçmişin izlerinin silinmesine neden oluyor. Bu ihmalkar yaklaşıma karşı bireysel bir mücadele başlatan Yunus Yaşar, etkinliklerdeki konuşmaları ses kasetlerine kaydederek daktilo ile yazıya döküyor.

Hazırlanan metinler, ilgili sanatçıya gönderilerek onay alınıyor ve ardından çeşitli edebiyat dergilerinde yayımlanarak sanat dünyasıyla paylaşılıyor. Bu yöntemle, derneğin resmi arşivinde yer almayan bilgiler, dolaylı yollarla kayıt altına alınmış oluyor.

Arşivleme konusundaki en önemli girişimlerden biri 1989 yılının Haziran ayında yaşandı. Antalya'da bulunan Gençlik Kitabevi’nin davetlisi olarak şehre gelen usta şair Ahmed Arif ile doğaçlama bir sohbet gerçekleştiren Yunus Yaşar, bu değerli anları notlarına ekledi.

Yaşar, şairden aldığı onay ile bu konuşmaları dergilerde yayımlayarak daha geniş kitlelere ulaşmasını sağladı. Ahmed Arif ise bu süreçte günlük tutmanın önemine vurgu yaparak, bu kayıtların kişisel arşivlerde hapsolmaması gerektiğini belirtti.

Yunus Yaşar, dernek yönetimini kurumsal tarihçenin kitaplaştırılması konusunda defalarca uyardı. Gönül Ertügel, Tecelli Sercan Sırma, Tuncay Neyişçi ve Osman Nuri Bayacı gibi kurucu üyelerle bir araya gelinerek derneğin geçmişinin kalıcı hale getirilmesini talep etse de bu çağrılar karşılıksız kaldı.

Sonuç olarak ANSAN’ın tarihçesi, yalnızca Yaşar’ın kişisel günlüklerinde ve kitaplarında yer alan sınırlı bilgilerle kısıtlı kaldı. Plastik sanatlar alanında da benzer bir arşiv sorunu yaşanıyor. Geçmiş dönemlerde sergi açan sanatçılardan birer eser bağışlanması talep edilse de bu uygulama sürdürülebilir olmadı ve kısa sürede terk edildi.

Kurumsal bir bellek oluşturma konusundaki bu isteksizlik, derneğin geçmişine dair somut verilerin günümüze ulaşmasını engellerken, kültürel mirasın korunması adına büyük bir kayıp olarak değerlendiriliyor.