Kocaeli Deprem Tehlikesinde Dikkat Çeken İller Arasında: Yeni Fay Haritası Açıklandı

MTA’nın 13 yıl sonra güncellediği Türkiye Diri Fay Haritası ile AFAD’ın deprem tehlike verileri, Kocaeli’nin deprem gerçeğini yeniden gündeme taşıdı. 17 Ağustos 1999 depreminin ağır etkilediği Kocaeli, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun etkisi nedeniyle deprem hazırlıklarının kritik önem taşıdığı iller arasında bulunuyor.

Ancak AFAD ve MTA’nın illeri “en riskli 1, 2, 3” şeklinde sıraladığı resmi bir liste bulunmuyor.

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nün (MTA) 2026 yılında güncellediği Türkiye Diri Fay Haritası, Türkiye’nin deprem kaynaklarına ilişkin yeni verileri ortaya koydu.

13 yıl sonra yenilenen haritada toplam 700 fay veya fay segmenti bulunuyor. 2013 yılında yayımlanan önceki haritada bu sayı 485 olarak açıklanmıştı.

Yeni çalışma kapsamında mevcut faylar güncel bilimsel verilerle yeniden değerlendirilirken, daha önce haritalanmamış bazı faylar da sisteme dahil edildi.

Kocaeli’nin deprem gerçeği değişmedi Kocaeli açısından en önemli deprem kaynaklarından biri Kuzey Anadolu Fay Zonu.

17 Ağustos 1999’da meydana gelen ve merkez üssü Gölcük olan büyük deprem, Kocaeli’de ağır can ve mal kayıplarına yol açmıştı.

Kocaeli İl Afet Risk Azaltma Planı’nda da 17 Ağustos 1999 Gölcük Depremi, kenti etkileyen afetler arasında en fazla zarara neden olan olay olarak öne çıkıyor.

Kentteki yoğun yerleşim, sanayi alanları, ulaşım hatları ve kritik altyapı tesisleri nedeniyle deprem hazırlıkları Kocaeli açısından önemini koruyor.

MTA haritasında 700 fay ve fay segmenti bulunuyor MTA’nın 2026 Diri Fay Haritası, Türkiye genelindeki deprem kaynaklarının daha ayrıntılı şekilde ortaya konulmasını amaçlıyor.

MTA, oluşturulan yeni sayısal veri tabanının deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve afet zararlarının azaltılmasına yönelik çalışmalarda kullanılabileceğini belirtiyor.

Kocaeli “en riskli ikinci il” mi? Sosyal medyada ve bazı haberlerde İstanbul, Kocaeli, Sakarya, İzmir ve Erzincan gibi kentler “Türkiye’nin deprem riski en yüksek 5 ili” şeklinde sıralanabiliyor.

Ancak AFAD veya MTA tarafından yayımlanmış, illeri birinciden beşinciye sıralayan resmi bir “deprem riski listesi” bulunmuyor.

Bu nedenle Kocaeli için “Türkiye’nin en riskli ikinci ili” veya benzeri kesin bir sıralama kullanmak bilimsel açıdan doğru değil.

Kocaeli’nin deprem tehlikesinin yüksek olduğu bilinse de gerçek risk; yapı stoku, zemin özellikleri, nüfus yoğunluğu, altyapı ve olası ekonomik kayıplar gibi çok sayıda değişkene bağlı olarak belirleniyor.

AFAD uyardı: Tehlike ile risk aynı değil AFAD’ın Türkiye Deprem Tehlike Haritası, eski sistemde kullanılan “1’inci derece, 2’nci derece, 3’üncü derece deprem bölgesi” sınıflandırmasını kullanmıyor.

1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe giren haritada deprem tehlikesi, koordinat bazında en büyük yer ivmesi değerleri üzerinden gösteriliyor.

AFAD ayrıca Türkiye Deprem Tehlike Haritası’nın bir risk haritası olmadığının altını çiziyor.

Deprem riskinin hesaplanabilmesi için deprem tehlikesinin yanı sıra yapıların dayanıklılığı, nüfusun etkilenme durumu, muhtemel ekonomik kayıplar ve çevresel etkilerin de değerlendirilmesi gerekiyor.

Kocaelililer deprem tehlikesini nereden öğrenebilir? Vatandaşlar yaşadıkları bölgenin deprem tehlike değerlerini AFAD’ın Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması üzerinden koordinat bazında inceleyebiliyor.

MTA’nın 2026 Türkiye Diri Fay Haritası da fayların konumunun incelenmesine imkan sağlıyor.

Ancak bu haritalar tek başına bir binanın güvenli veya güvensiz olduğunu göstermiyor. Bir yapının deprem performansının belirlenmesi için yapıya özel mühendislik incelemesi yapılması gerekiyor.

Yeni fay haritası da deprem tehlikesinin şehir bazında basit bir sıralamadan çok, bölgesel ve yerel ölçekte bilimsel verilerle değerlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.