Sabah Saatlerine Dikkat: İnme Riski Yüzde 72 Daha Fazla

Harvard Tıp Fakültesi iç hastalıklar öğretim üyesi Trisha Pasricha, günün ilk saatlerinin kalp ve beyin sağlığı üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu belirtiyor. Yaklaşık 12 bin inme hastası üzerinde yapılan analizler, sabah 06.00 ile 09.00 saatleri arasında inme geçirme olasılığının günün geri kalanına oranla yüzde 72 daha yüksek olduğunu kanıtlıyor.

Benzer şekilde, sabah 06.00 ile öğlen 12.00 arasındaki zaman diliminde kalp krizi riskinin de yüzde 40 daha fazla olduğu gözlemleniyor. Bu risk artışının temelinde vücudun sabah saatlerinde yaşadığı biyolojik değişimler yatıyor.

Uyku süresince düşen kan basıncı, uyanışla birlikte hızla yükselmeye başlıyor. Bu süreçte kortizol seviyeleri zirveye ulaşırken, melatonin düzeyi düşüşe geçiyor. Hareket etmeye başlamakla birlikte artan kan basıncı, kalp ve beyin damarları üzerinde ekstra bir yük oluşturuyor.

Sabah saatlerinde inme riskini artıran tek faktör kan basıncı değil; kanın yapısındaki değişimler de kritik rol oynuyor. 2011 yılında yapılan araştırmalar, vücudun biyolojik saatinin sabah saatlerinde trombositleri birbirine daha kolay yapışır hale getirdiğini gösteriyor.

Ayrıca pıhtıların çözünmesini engelleyen bir proteinin de bu saatlerde en yüksek seviyeye çıkması, damar tıkanıklığı riskini doğrudan etkiliyor. İnme, beynin bir bölgesine kan akışının kesilmesiyle ortaya çıkan ve dakikalar içinde beyin hücrelerinin ölümüne yol açabilen acil bir durumdur.

Konuşma bozukluğu, yüzde kayma veya vücudun bir tarafında güçsüzlük gibi klasik belirtilerin yanı sıra, her yedi hastadan birinde ani denge veya görme kaybı gibi farklı semptomlar görülebiliyor. Amerikan İnme Derneği, bu tür belirtilerde vakit kaybetmeden 112'nin aranması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlar, inmenin en önemli ve tedavi edilebilir risk faktörünün yüksek tansiyon olduğunu belirtiyor. Tansiyon ilaçlarının akşam alınmasının sabahki ani yükselişleri engelleyip engellemediği üzerine yapılan çalışmalar, bu yöntemin ölüm veya kriz oranlarında belirgin bir fark yaratmadığını gösteriyor.

Bu nedenle ilacın aksatılmadan kullanılması ve doktor kontrolünde evde düzenli tansiyon takibi yapılması öneriliyor. Özellikle sabah ilaç almadan önce yapılacak tansiyon ölçümleri, doktor muayenehanesindeki stresli ortamdan etkilenmeyen daha gerçekçi veriler sunuyor.

Tedaviye ne kadar erken müdahale edilirse, kalıcı hasar bırakmadan iyileşme şansı o kadar artıyor. Bu nedenle sabah saatlerindeki biyolojik fırtınaya karşı bilinçli olmak ve belirtileri ciddiye almak hayati önem taşıyor.