Hastaneye gidenleri ilgilendiriyor: Yeni elektronik rıza dönemi başladı

Sağlık Bakanlığının yeni yönetmeliğiyle tıbbi müdahale öncesi bilgilendirilmiş rıza elektronik ortamda alınabilecek. Sistemde SMS ile doğrulama ve güvenli kayıt şartı getirildi.

Sağlık Bakanlığı, hastanelerde tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan alınan bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınmasına ilişkin yeni düzenlemeyi yürürlüğe koydu. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle birlikte hastaların onay sürecinin e-Nabız veya sağlık tesislerinin elektronik haberleşme araçları üzerinden yürütülmesinin usul ve esasları belirlendi.

Yeni uygulamada hastanın kimliğinin ve cep telefonu numarasının doğrulanması, onay işleminin SMS ile gönderilen tek kullanımlık şifreyle tamamlanması ve kayıtların güvenli biçimde saklanması öne çıkıyor.

SAĞLIKTA ELEKTRONİK RIZA DÖNEMİ Sağlık Bakanlığının hazırladığı “Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik”, tıbbi müdahale öncesinde hastanın bilgilendirilmiş rızasının elektronik ortamda alınması durumunda izlenecek süreci düzenliyor. Yönetmelik, birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsıyor.

Düzenlemenin temel amacı, hastanın yapılacak tıbbi müdahale hakkında yeterli ve anlaşılır bilgi edinmesini, kararını kendi özgür iradesiyle vermesini ve verdiği onayın güvenilir yöntemlerle kayıt altına alınmasını sağlamak.

Yönetmelik, elektronik ortamda alınan rızanın yalnızca bir onay işleminden ibaret olmamasını da öngörüyor. Sürecin güvenli, erişilebilir, izlenebilir ve gerektiğinde denetlenebilir şekilde yürütülmesi gerekiyor. Hastanın haklarının korunması, kayıtların doğruluğu ve gizliliği de temel ilkeler arasında yer alıyor.

ONAY E-NABIZ ÜZERİNDEN DE VERİLEBİLECEK Yeni düzenlemeye göre bilgilendirilmiş rıza iki farklı yöntemle alınabilecek. Bunlardan ilki e-Nabız sistemi, diğeri ise sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı olacak.

Süreci yürüten sağlık meslek mensubu, sağlık tesisinin kullandığı elektronik sisteme kullanıcı adı ve şifreyle veya Bakanlık tarafından belirlenen diğer kimlik doğrulama yöntemlerinden biriyle giriş yapacak. Ardından bilgilendirilmiş rıza formu elektronik ortamda onaylanarak hastanın erişimine sunulacak.

Hasta, kendisine sunulan formu inceleyebilecek. Formun hastaya ulaştırılması, doğrulanmış cep telefonu numarasına gönderilen SMS içerisindeki bağlantı üzerinden veya e-Nabız aracılığıyla gerçekleştirilebilecek.

Hastanın tıbbi müdahaleyi kabul etmesi durumunda, yalnızca ilgili müdahale için kullanılabilecek geçerli bir tek kullanımlık şifre gönderilecek. Bu şifrenin öngörülen yöntemle doğrulanmasıyla birlikte bilgilendirilmiş rıza alınmış sayılacak.

Elektronik ortamda tamamlanan rıza formu, Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve e-Nabız üzerinden hastanın erişimine açılacak.

CEP TELEFONU NUMARASI DOĞRULANMADAN İŞLEM BAŞLATILAMAYACAK Yönetmeliğin dikkat çeken hükümlerinden biri de hastanın cep telefonu numarasının doğrulanmasına ilişkin şartlar oldu. Elektronik ortamda bilgilendirilmiş rıza alınabilmesi için hastaya ait doğrulanmış bir cep telefonu numarasının bulunması gerekecek.

Rıza işleminin e-Nabız üzerinden yapılması halinde telefon numarasının e-Nabız aracılığıyla doğrulanmış olması istenecek. Sistemde doğrulanmış numara bulunmuyorsa ilgili alana numara girilecek ve hastanın telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifre sisteme çevrim içi olarak iletilecek.

İşlemin sağlık tesisinin kendi elektronik haberleşme aracı üzerinden yürütülmesi durumunda ise doğrulama, sağlık tesisinin kullandığı Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden yapılacak.

Bu sistemde doğrulanmış numarası bulunmayan hastaya SMS ile tek kullanımlık şifre gönderilecek. Hasta, kendisine ulaşan şifreyi ilgili sağlık meslek mensubuna bildirecek. Sağlık meslek mensubu da şifreyi sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı üzerinden sisteme iletecek.

Bu yöntemle doğrulanan cep telefonu numarası, doğrulama tarihinden itibaren 12 ay boyunca sağlık tesisinin kayıtlarında doğrulanmış numara olarak tutulacak. Sürenin dolmasının ardından elektronik haberleşme aracıyla yeni bir bilgilendirilmiş rıza alınmak istenirse telefon numarasının yeniden doğrulanması gerekecek.

HASTANIN KİMLİĞİ DE KONTROL EDİLECEK Elektronik onay sürecinde yalnızca telefon numarasının doğrulanması yeterli olmayacak. Tıbbi müdahaleden önce hem hastanın hem de bilgilendirilmiş rıza sürecini yürüten sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanacak.

Hastanın kimlik kontrolü, ilgili sağlık tesisinin tabi olduğu mevzuat ve Sağlık Bakanlığının hastaların doğru tanımlanmasına ilişkin sağlıkta kalite standartları doğrultusunda gerçekleştirilecek. Kimlik doğrulama işlemi başarıyla tamamlanmadan elektronik rıza süreci başlatılamayacak.

Sağlık meslek mensubunun kimlik tespiti de tabi olduğu mevzuata göre yapılacak. Ayrıca ilgili personelin Bakanlığın Entegre Kurumsal İşlem Platformunda tanımlı ve aktif olması şartı aranacak.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geri ödeme kapsamında bulunan tıbbi müdahalelerde ise kimlik tespiti ve doğrulama konusunda ilgili mevzuat hükümleri de dikkate alınacak.

ELEKTRONİK ONAY KAYITLARI GÜVENLİ ŞEKİLDE SAKLANACAK Yönetmelik, hastanın elektronik ortamda verdiği onayın sonradan doğrulanabilmesi için kayıt tutulmasını da zorunlu kılıyor. Bu kapsamda hastanın rıza iradesini açıkladığı tarih, saat ve işlem bilgileri kayıt altına alınacak.

Ayrıca işlem sırasında oluşturulan SMS şifresinin gönderilmesi ve doğrulanmasına ilişkin bilgiler ile işlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubuna ait kayıtlar muhafaza edilecek. Elektronik verilerin şifrelenmesi, bütünlüğünün sağlanması, zaman damgası uygulanması ve diğer güvenlik önlemlerine ilişkin bilgiler de kayıtlarda yer alacak.

Elektronik rıza kayıtları ve işlem izleri, fiziksel ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza belgeleri için geçerli saklama ve imha sürelerine uygun olarak korunacak. Kayıtların gizliliği, erişilebilirliği, güvenliği ve bütünlüğünün sağlanması gerekecek.

Elektronik veri bütünlük değeri ve zaman damgası kullanılarak saklanacak kayıtların adli ve idari incelemeler ile denetimlere elverişli olması da düzenlemenin şartları arasında bulunuyor.

KİŞİSEL VERİLER İÇİN GÜVENLİK TEDBİRLERİ ALINACAK Sağlık Bakanlığı ve sağlık tesisleri, yönetmelik kapsamında elde edilen bilgi, belge ve işlem kayıtlarının güvenliğini sağlamakla yükümlü olacak. Bu amaçla ilgili mevzuata ve ulusal ve uluslararası standartlara uygun teknik ve idari tedbirler alınacak.

Verilere kimlerin erişebileceği görev ve sorumluluk sınırlarına göre belirlenecek ve erişim yetkileri denetlenecek. Kişisel verilerin işlenmesinde ise Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve sağlık mevzuatındaki ilgili hükümler uygulanacak.

Böylece elektronik rıza sürecinin yalnızca hızlı ve erişilebilir olması değil, aynı zamanda hastaya ait hassas bilgilerin korunması da güvence altına alınmaya çalışılacak.

ÇOCUKLAR VE KISITLILAR İÇİN KANUNİ TEMSİLCİ ŞARTI Yönetmelik, küçük yaştaki veya kısıtlı durumdaki hastalar için de özel hükümler içeriyor. Bu kişilerin yerine gerçekleştirilmesi gereken işlemler, Hasta Hakları Yönetmeliği doğrultusunda kanuni temsilcileri tarafından yürütülecek.

Hastalar için öngörülen kimlik ve cep telefonu numarası doğrulama şartları, kanuni temsilciler açısından da uygulanacak.

Ancak küçük veya kısıtlının kanuni temsilcisinin bulunmaması, hazır olmaması ya da elektronik ortamda doğrulanamaması durumunda bilgilendirilmiş rıza elektronik olarak alınamayacak.

YÖNETMELİK YAYIMLANDIĞI TARİHTE YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Sağlık Bakanlığının “Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmeliği”, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girdi.

Düzenlemede yer almayan konularda Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri uygulanacak. Sağlık Bakanlığı ayrıca kayıt standartları, veri güvenliği, şifreleme yöntemleri, zaman damgası ve SMS doğrulama altyapısı gibi konularda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, ilave usul ve esaslar belirlemeye ve sağlık tesislerine talimat vermeye yetkili olacak.

Yeni yönetmelik, bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınması tercih edildiğinde izlenecek adımları ve güvenlik şartlarını belirliyor. Düzenleme, hastanın tıbbi müdahale öncesinde bilgilendirilmesi ve rızasının güvenilir biçimde kayıt altına alınması esasını korurken, bu sürecin dijital kanallar üzerinden yürütülmesine ilişkin çerçeveyi de ortaya koyuyor.